Een e-mail sturen naar Aad? Zijn email adres is aad@engelfriet.net
(klik op deze tekst om een voorgeadresseerde mail te openen)
Terug naar  het Engelfrieten overzicht

Naar beneden 

De geschiedenis van Schotland










Dit Geschiedenis van Schotland epos is het populairste verhaal op deze Rotterdam site. Het samenstellen van dit epos over de Geschiedenis van Schotland heeft ca 2 maanden gekost en nog minimaal 1x per maand wordt er iets uit de Geschiedenis van Schotland toegevoegd, dus steeds worden er nieuwe feitjes en leuke anekdotes gevonden m.b.t. tot de Geschiedenis van Schotland met, op het eind van dit verhaal, de relatie tot Rotterdam.
Natuurlijk kunnen we niet alles vertellen over de Geschiedenis van Schotland, want er wordt al genoeg uit dit verhaal gekopieerd naar andere sites die het ook hebben over de Geschiedenis van Schotland. Ook worden op basis van dit verhaal over de Geschiedenis van Schotland veel werkstukken gemaakt over de Geschiedenis van Schotland en heel soms krijgen we daarvan bericht....

Via deze
link kun je op de bovenste stadsplattegrond van Rotterdam op een aantal plaatsen iets ontdekken wat te maken heeft met Schotland.

Nu wil het toeval dat Schotland een van Aad's favoriete vakantielanden is, een prachtige natuur, wij hebben nooit last van regen, een heerlijke temperatuur om iets te doen en een fascinerende, maar tegelijk tragische geschiedenis. Op Aad's eigen site is hij er nooit aan toe gekomen om iets uit de losse pols over de Geschiedenis van Schotland te vertellen, dus is die stadsplattegrond van Rotterdam een mooi excuus.

Over een ding zullen we het echter maar heel kort hebben: vrijwel onbekend is dat vanuit het kleine Schotse eiland Iona ( ligt in het westen van Schotland in de Hebriden eilandengroep ) heel West-Europa gekerstend werd. Iona is het eerste Schotse eiland wat vanuit Ierland bij goed zicht te zien is en vanuit Ierland kwamen monniken en nonnen als Willibrord, Bonifacitius, Columba, Brigida etc naar Iona en dan verder West-Europa in.

Onder deze monniken leefde het ideaal van de peregrinatio, d.i. de leer van het rondtrekken in den vreemde.

Een van de eerste missionarissen was Wilfrid, we komen Wilfrid vooral tegen in Friesland, zo rond 679. Ook Wihtbert was rond 680 in Friesland werkzaam. Wilfrid had succes, Wihtbert niet..... Ook naar o.m. Friesland trekken Willibrord (690), Bonifacitius (716) en Willehad (770)

Meer over Iona kun je lezen in dit verhaal

Iona, een zeer historisch sereen Schots eiland

Patrick (390 - 460) is een apart verhaal: Patrick, afkomstig van de Engelse westkust, werd gevangen genomen door Ierse Zeerovers. Zes jaar verbleef St. Patrick, zo zullen we hem maar vast noemen, als slaaf in Ierland. Twintig jaar na zijn vrijlating keerde St. Patrick, waarschijnlijk via Iona, als Bisschop terug naar Ierland, waar St. Patrick heel wat Ieren bekeerde. Nog steeds is St. Patrick de beschermheilige van Ierland.

iona cross

Iona, met een van de oudste Keltische kruizen in Europa :

St. Martin's Cross

Iona was tot ver in de 16e eeuw daarom een heilig eiland waar tot die tijd meer dan 60 Schotse, Ierse en Noorse Koningen werden begraven. Tot op de huidige dag kun je in Schotland de begrafenisroute volgen die toen werd afgelegd, bijvoorbeeld vanuit de oude Schotse hoofdstad Scone.

De naam Scone leeft voort in de bekende Scones die je nog steeds in ieder Brits restaurant kunt bestellen, samen met thee heet het dan Cream Tea.

Een aantal jaren geleden hebben de Engelsen de steen 'Scone' teruggeven aan de Schotten (hij ligt nu in the Castle of Edinburgh) waarop alle Schotse Koningen werden gekroond. De Engelse koning Edward I had hem opgeborgen onder zijn troon in de Westminster Abbey in Londen......

thumb

troonmetscone

De troon van Edward I met daaronder de Stone of Scone

stonescone

De Schotse Kroonjuwelen ("Honors of Scotland") in Edinburgh Castle

Vanaf 30 november 1996 verenigd met de Stone of Destiny

De Stone of Destiny kwam na precies 700 jaar weer terug in Schotland

Op 30 november wordt trouwens in Schotland St. Andrews Day gevierd,

Op 30 november dus gratis toegang tot o.m. Edinburgh Castle

Veel meer over de Stone of Destiny kun je lezen in dit verhaal op onze site:

Stone of Destiny, mythes en legendes

LINK

De Stone of Destiny werd, aldus de overlevering, in 500 door Fergus Mor Mac naar Schotland gebracht. Kenneth MacAlpin bracht de Stone of Destiny over naar Scone voor zijn kroning tot Koning van Schotland in 843. Totdat in 1296 de Stone of Destiny door de Engelse Koning Edward I naar de Westminster Abbey werd gebracht, werden alle Schotse Koningen op deze Stone of Destiny gekroond. Pas in 1996 kregen de Schotten van de Engelsen hun Stone of Destiny terug. 1996 was ook het jaar waarin de Schotten weer een vorm van zelfbestuur kregen.....

We gaan verder met een kopie van Aad's eigen site :

ARCENGELbagpipe.jpg

Tijdens de 25-jarige bruiloft van Webmaster Aad (links) hadden we een Schotse party georganiseerd, kompleet met doedelzak muziek, vindt Aad heerlijke muziek, want de meeste liedjes hebben ook iets met de Schotse geschiedenis te maken.

Twee bekende Schotse melodieen zijn natuurlijk (helaas zijn het Midi geluidsfiles):

  • Scotland The Brave (ja, dit is een link....)

  • (5K .MID file)

    Het onofficiele Schotse volkslied, iedere Schotse gathering begint en eindigt hiermee. De absolute top is natuurlijk de jaarlijkse tattoo in Edinburgh, als ze dan met deze muziek weglopen............ ook op de jaarlijkse Trouping The Colour, in Juni in Londen, klinkt dit lied.....

    Ergens onderaan ons verhaal de bladmuziek en de tekst van Scotland The Brave...

  • Skye Boat Song(ja, dit is een link....)

  • (5K .MID file)

    Het lied over Flora MacDonald, de vrouw die Bonnie Prince Charlie hielp vluchten naar het eiland Skye. Toen Flora MacDonald, na haar emigratie naar North Carolina, terugkwam naar Schotland en kort erna overleed, kwam heel Schotland op Flora MacDonald's begrafenis en toen werd voor het eerst deze melodie gespeeld. Meer over Flora MacDonald verderop in dit verhaal.

    thumb

    floracharles

    Bonnie Prince Charlie maakt kennis met Flora MacDonald

    volgens de overlevering waren ze verliefd, vandaar de Skye Boat Song





    Maar eerst nog wat meer over de organisatie van een Schotse clan, een onlosmakelijk onderdeel van de geschiedenis van Schotland. Zonder deze achtergrond te kennen is je kennis over de geschiedenis van Schotland een beetje incompleet...






    Historisch Nieuwsblad - 3 nummers voor EUR 9.00


    Adverteren bij Daisycon              Adverteren bij Daisycon             Adverteren bij Daisycon             Adverteren bij Daisycon             Adverteren bij Daisycon

    Adverteren bij Daisycon

    Adverteren bij Daisycon            

    Adverteren bij Daisycon Adverteren bij Daisycon



    AANBEVOLEN

    Op zoek naar boeken over Schotland?

    Klik dan op deze link

    Zoek je iets anders dan Schotland?

    Kan ook:























    Terug naar de Bonnies in de geschiedenis van Schotland. De allergrootste Bonnie in de geschiedenis van Schotland was natuurlijk Bonnie Prince Charlie:

    Bonnie Prince Charlie

    Bonnie Prince Charlie, 1745
    the Popish Italian Prince


    de man links is de beroemde Gentle Lochiel of Cameron, ben ik ooit aan begonnen om een biografie over te schrijven

    Kleine samenvatting over Bonnie Prince Charlie:

    Prins Charles Edward Stuart, beter bekend onder de naam

    Bonnie Prince Charlie
    ( op z'n Schots : Bonnie Prins' Cherli )

    landde op de Schotse westkust en trok samen met 5000 Highlanders op naar Londen. King George II van Hanover had zijn koffers al ingepakt. Bij Derby (ca 150km van Londen) keerden de Schotten om en werden uiteindelijk op 16 april 1746 bij Culloden vernietigend verslagen.
    De broer van de kroonprins (the Duke of Cumberland met later de bijnaam The Butcher) was bevelhebber van het leger dat de Schotten versloeg en hij nam vreselijk wraak. Onschuldige mensen werden vermoord, anderen zonder pardon verscheept naar de kolonien. Na 100 jaar waren de Schotse Highlands ontvolkt, ook omdat de eigen Chiefs ontdekten dat het land beter door schapen dan mensen bevolkt kon worden.

    Over Bonnie Prince Charlie zijn echt boekenkasten vol geschreven en het heeft heel veel geromantiseerde liedjes opgeleverd, luister maar eens naar dit mooie lied over Bonnie Prins' Cherli.

    Klik hier als je wilt genieten van dat heerlijke Schots....

    Als wij wel eens naar de BBC kijken, hoor ik het meteen : een Schot........ en dan denken we aan vakantie......... en aan de Schotse Geschiedenis.

    Nu we het toch over muziek hebben, Aad is ook even in zijn muzikale Schotse archief gedoken en heeft deze prachtige Real Audio ouverture uitgekozen om te laten horen.

    Klik hier als je 3 minuten wilt genieten van de HIGHLAND CATHEDRAL ouverture

    Bij Aad lopen nu de rillingen over de rug, oh wat mooi..........

    En nu begint het geschiedenis van Schotland verhaal speciaal geschreven voor onze Rotterdam site :

    Iedereen heeft wel eens gehoord van de Chinese Muur, maar wist je dat de Romeinen er ook een hebben gebouwd, in wat nu heet Noord-Engeland? Het was hun niet gelukt om de Picten en de Scoten in, wat de Romeinen noemden Caledonia, te onderwerpen en dus liet Keizer Hadrianus een strategische muur bouwen om die wilde stammen buiten zijn Brittannica te houden, wat goed is gelukt trouwens, beter dan bij de Chinese Muur waar bijvoorbeeld Djenghis Khan en zijn Mongolen gewoon omheen trokken.

    De Romeinen hebben het gebied wat wij nu kennen als Schotland dus Caledonia genoemd, in het Gaelic Alba of Alban.
    Een van de stammen die zich met veel succes tegen de Romeinen verzetten, werden door de Romeinen Picten genoemd, omdat de krijgers zich beschilderden, in het Latijn painted met Picti....

    Met de naam Scotia werd oorspronkelijk Ierland bedoeld. De Christelijke Scoten of later genoemd de Schotten kwamen dus vanuit Ierland naar de streek Argyll en de Hebriden. Ten oosten en ten noorden van de Scoten woonden de Picten. Ten zuiden van de rivier de Forth woonden de Angelen, nog zuidelijker de Britons oftewel de Britten:

    Van Geoffrey van Monmouth en zijn Historia Regum Brittanniae oftewel de geschiedenis van de Britse Koningen terug naar de historische werkelijkheid:

    De Christelijke Schotten en Britten slaagden er, samengevat, uiteindelijk in de Angelen en de Picten te overheersen.
    In 843 werd Kenneth MacAlpin, Koning van de Schotten, ook Koning van de Picten. In 1018 werd het gebied van de Angelen ingelijfd door Malcolm II. De vier stammen (Schotten, Picten, Angelen en Britten) werden uiteindelijk verenigd door Duncan I en deze Duncan werd ooit uitgedaagd door de door Shakespeare beroemd geworden Macbeth...
    En zo is een stukje geschiedenis van Schotland beroemd geworden, zonder dat veel mensen weten, dat het iets met de geschiedenis van Schotland te maken heeft....

    In 1066 werd het huidige Zuid Engeland veroverd door Willem de Veroveraar, de laatst geslaagde invasie vanuit overzee, gevolgd door de beroemde Slag bij Hastings. Langzaam werd het hele land door de Normandiers veroverd, vanuit deze periode weten we van gevechten tussen, laten we ze maar meteen noemen, de Engelsen (Angelsaksen werden ze toen genoemd) en de Schotten.

    Een historisch feit is dat de Engelsen meer keren delen van het huidige Schotland veroverden dan andersom. De strijd van William Wallace (met zijn monument bij Stirling, hij hield in zijn eentje een heel Engels leger tegen op een strategische brug...) en Robert The Bruce (nog steeds roepen Schotse voetbalsupporters Bruce, Bruce, Bruce als de Engelsen gaan verliezen.....) is nu ook bij het grote niet-Schotse publiek bekend geworden door de Holywood film Braveheard, een uiteraard geromantiseerd epos, maar met een grote kern van waarheid.

    De Anglo-Normaanse Robert The Bruce (dus absoluut niet van Schotse afkomst) was jarenlang zeer loyaal aan de Engelse koning Edward I. Er zijn boeken vol geschreven over zijn ommekeer, nadat hij de Engelsen had verjaagd, kroonde hij zichzelf tot Koning Robert I. Een dochter van Robert I trouwde met iemand die de naam droeg Stewart, de zoon uit dit huwelijk wordt de eerste Stewart koning genoemd, Robert II.



    Vanaf 1371 worden de Schotten dus geregeerd door de Stewarts oftewel de Stuarts. Volgens de Engelsen werden de Stuarts verdreven door onze Willem III, zo rond 1690, volgens "de" Schotten was het pas definitief afgelopen met de Stuarts in 1746.

    Maar we gaan nog even terug naar William Wallace en Robert the Bruce en het strategisch gelegen Stirling Castle.

    Stirling Castle ligt op een strategische rots waarlangs vroeger slechts een van de weinig begaanbare wegen van zuid naar noord liep, daarom heen was het erg moerassig. Wie dus Stirling Castle beheerste, beheerste het strategisch belangrijke centrum van Schotland. Iemand heeft eens geschreven: Stirling Castle is een enorme broche die de hoog- en laaglanden van Schotland bijeen houdt.

    Reeds in de 12e eeuw was er sprake van een Koninklijk Stirling Castle, o.m. al bewoond door Alexander I en William the Lion. Na het winnen van de veldslag bij Bannockburn, (waarover later meer), besloot Robert the Bruce alle belangrijke kastelen, w.o. Stirling Castle te ontmantelen. Alleen op deze manier was Robert the Bruce er zeker van dat het voor de Engelsen niet meer de moeite waard was om Schotse kastelen, w.o. Stirling Castle in handen te hebben en zo de omgeving te beheersen.

    Pas vanaf eind 14e eeuw werd Stirling Castle weer herbouwd. Vooral James II t/m James V hebben uiteindelijk Stirling Castle herbouwd tot wat het nu nog min of meer is. Stirling Castle uit de tijd van William Wallace en Robert the Bruce is dus niet meer aanwezig, zoals ten onrechte vaak nog wordt beweerd.
    Wat weer wel waar is, zonder Stirling Castle had William Wallace in 1297 de Engelsen niet hoeven tegen te houden bij Stirling Bridge en had Robert the Bruce niet bij Bannockburn de Engelsen hoeven te verslaan....

    Tijdens het verblijf in Stirling Castle van Mary Queen of Scots, (waarover later meer), was de kapel van Stirling Castle nog de enige katholieke paleiskapel in Schotland.

    Vanuit Stirling Castle vertrok James VI naar Londen om daar te worden gekroond tot James I van Engeland, officiŽel werd toen zijn titel James I en VI van Engeland en Schotland.

    thumb

    stirlingcastlept

    Stirling Castle met de in 1999 gerestaureerde Ridderzaal

    de huidige Ridderzaal van Stirling Castle is nu weer in de staat
    zoals in de 15e eeuw bedoeld, inklusief deze wit gepleisterde buitenmuren

    thumb

    stirlingbridgept

    De 16e eeuwse Stirling Bridge

    de oudere houten brug(gen), w.o. die van William Wallace, hebben hier in de buurt gestaan


    thumb

    wallacetowerpt

    2005

    Abbey Craig met het William Wallace Monument 's avonds


    thumb

    stirlingabbeypt

    Op Abbey Craig hebben William Wallace en Andrew Murray
    met hun Schotten
    gewacht op de komst van de Engelsen, die richting Stirling Bridge moesten komen

    zodra de voorhoede van de Engelsen bijna op het eind was van Stirling Bridge,
    vielen de Schotten o.l.v. William Wallace en Andrew Murray aan

    Begin september 1297 stationeerde het Schotse leger onder leiding van William Wallace en Andrew Murray zich op de rots Abbey Craig, vanwaar ze een goed uitzicht hadden op de houten Stirling Bridge over de Forth. Ze wachtten rustig af in de wetenschap dat de Engelsen onder leiding van de graaf van Surrey er op een gegeven moment overheen moesten.
    Dat gebeurde inderdaad op 11 september en pas toen de vijand bijna de brug over was, gaven Wallace en Murray opdracht om tot de aanval over te gaan. De Engelse cavalerie, die twee aan twee de smalle brug overkwam, zat in de val.
    Sommigen werden meteen gedood en anderen verdronken - er waren er maar weinig die konden ontsnappen. Hugh Cressingham, de schatbewaarder van Edward I van Engeland, werd eerst gedood en vervolgens gevild.
    Helaas voor de Schotten raakte ook Andrew Murray zwaar gewond, waarna hij in november aan zijn verwondingen overleed.

    William Wallace verloor zijn volgende slag tegen de Engelsen, wat gebeurde bij Falkirk in de zomer van 1298. In 1305 werd William Wallace bij Glasgow gevangengenomen en na een schijnproces in Londen werd William Wallace resp. opgehangen, uiteengetrokken en gevierendeeld. Het hoofd van William Wallace werd tentoongesteld op Londen Bridge, de vier delen van William Wallace werden verstuurd naar Newcastle, Berwick, Stirling en Perth.

    Schotland kwam hierna nagenoeg geheel in handen van de Engelse koning Edward I.....



    thumb

    brucept

    Robert the Bruce te paard in Bannockburn


    De dood van Edward I in 1307 en het sterke leiderschap van Robert the Bruce, Earl of Carrick, waren waarschijnlijk de redenen waarom de Schotse kansen snel verbeterden. In 1313 waren alleen de kastelen van Stirling, Edinburgh, Berwick en Bothwell nog in Engelse handen. Roberts jongere broer Edward belegerde het kasteel van Stirling, waar Sir Philip Moubray het bevel voerde, maar onderbrak de belegering omdat hij dacht dat het kasteel aan de Schotten overhandigd zou worden als het voor midzomerdag (24 juni) geen hulp zou krijgen van de Engelsen.

    De Schotten hadden de Engelsen dus tot midzomerdag 1314 gegeven om hun belegerde garnizoen in Stirling Castle te komen helpen of het opdracht te geven om zich over te geven. Edward II nam de uitdaging aan en stak op 17 juni 1314 met een leger van 20.000 man de rivier de Tweed over. Robert the Bruce verzamelde zijn veel kleinere leger bij de beek Bannock Burn, iets ten zuiden van Stirling, en wachtte af.

    Op zondag 23 juni kwam de Engelse voorhoede onder leiding van de graaf van Hereford op de Schotse linies af en ging in de aanval. Een van de eerste gevechten van deze slag was tussen Robert the Bruce en Henry de Bohun, een neef van de graaf van Hereford. Toen de Schotten hun Koning Robert the Bruce vervolgens met zijn strijdbijl de schedel van Henry de Bohun zagen opensplijten, voelden ze zich zo sterk dat ze de aanval wisten af te slaan, waarna beide partijen zich naar hun stellingen terugtrokken.

    Robert the Bruce zou zich teruggetrokken hebben uit de strijd als hij 's nachts niet had gehoord dat de Engelsen totaal gedemoraliseerd waren door de gebeurtenissen van die dag.

    De volgende ochtend, op midzomerdag, vielen grote groepen met speren bewapende Schotse infanteristen dan ook de Engelsen aan en richtten een enorme chaos aan. De Engelsen zaten gevangen tussen de Bannock Burn en de rivier de Forth en raakten in verwarring. Veel van hen verdronken, anderen werden door hun achtervolgers of zelfs door eigen kameraden die probeerden te vluchten, gedood. Edward II kreeg het voor elkaar om zich in Stirling Castle veilig te stellen en wist uiteindelijk naar Engeland te ontsnappen, terwijl Robert the Bruce hiermee een van de grootste militaire overwinningen uit de Schotse geschiedenis behaalde.

    De 21 clans, die bij Bannockburn o.l.v. Robert The Bruce hebben gevochten, waren: Cameron, Campbell, Drummond, Fraser, Grant, MacDonald, MacFarlane, MacGregor, Mackay, Mackenzie, Macintosh, MacLean, Macpherson, Macquarrie, Menzies, Munro, Robertson, Ross, Sinclair, Stewart en Sutherland.
    Al deze clans namen bestaan dus nog steeds...

    Zoals zo vaak duurde het Schotse geluk echter niet lang. In 1329 overleed Robert the Bruce I, zijn zoon David II was pas vijf jaar oud. In 1332 maakte de zoon van John Balliol, Edward, hier misbruik van en viel het koninkrijk aan. Hij werd hierbij gesteund door Edward III van Engeland en de Schotse edelen die door Robert the Bruce wegens gebrek aan loyaliteit onteigend waren.

    Vanaf 1336, en misschien nog wel eerder, was het kasteel van Stirling weer in handen van de Engelsen. Het werd toen bestuurd door Sir Thomas Rokeby en er werd veel aan de verdedigingswerken en gebouwen gedaan. In 1337 leidde Andrew Murray (zoon van de Andrew Murray die samen met William Wallace de slag bij Stirling Bridge had geleid) een mislukte aanval op het kasteel, en pas in 1342 wist Robert the Steward het kasteel weer te heroveren.

    Toen tegen het einde van de 13e eeuw de Schotse Koning Alexander met paard en al in een ravijn verdween, liet hij geen opvolgers na. Een van zijn kansrijke opvolgers was onze Floris V die helaas door de Edelen in 1296 werd vermoord. Zonder die moord was er misschien iets moois gegroeid tussen het Graafschap Holland en Schotland. Al heeft die moord er nu net niets mee te maken, klik maar even HIER

    In ons Graven van Holland verhaal schrijft Aad er nog dit over:




    In de 15e eeuw kwam er zo ongeveer een eind aan de strijd tussen de verschillende clans, vanaf 1371 werd Schotland geregeerd door de Stewarts of in het Engels de Stuarts. T.o.v. de Engelse Tudors waren de Schotse Stuarts lomp en onberekenbaar, aan het Schotse hof ging het er heel anders aan toe, dan aan het verfijnderder Engelse hof, een cruciaal verschil wat later een grote rol zou spelen. De Schotse Koningen waren gewend, ze moesten ook wel, om te bevelen, de Engelsen hielden meer van vreedzaam diskussieren, zullen we maar zeggen......

    De bondgenoot van Schotland is altijd Frankrijk geweest, de gemeenschappelijke Engelse vijand zorgde voor veel huwelijken over en weer. De Fransen hadden er 100 jaar oorlog voor nodig om de Engelsen uit Frankrijk te krijgen, Calais was de laatste Engelse stad...natuurlijk een gevolg van het feit dat Willem de Veroveraar uit Normandie kwam.

    Het zal bekend zijn dat in de eerste helft van de 16e eeuw de Engelse koning Hendrik VIII de Engelse katholieke kerk omzette in de Anglikaanse kerk, alles bleef bij het oude voorlopig, alleen werd hij i.p.v. de Paus het hoofd van de kerk en op die manier kon hij scheiden van zijn echtgenotes.
    Uiteraard hadden de Schotten hier niets mee te maken, maar ook bij hen kwam in dezelfde tijd een kerkelijke hervormer John Knox, die onder sterke invloed van Calvijn kwam nadat hij Schotland had moeten ontvluchten en terecht kwam in GenŤve, bij Calvijn.

    Citaat uit dit verhaal:

    En nu wordt het heel ingewikkeld, een van Hendrik VIII opvolgsters, Mary Tudor I, was weer katholiek, toen zij stierf, kwam de Engelse troon in handen van de protestantse Elisabeth I.

    Kortom, onbekend is meestal dan ook dat Philips II, voordat hij zijn vader, Karel V, opvolgde zoo'n twee jaar in Engeland heeft gewoond als echtgenoot van Queen Mary Tudor I, niet te verwarren weer met Queen Mary of Scots.....

    Philips II 's echtgenote Mary Tudor I was fanatiek katholiek en liet bijvoorbeeld op 1 dag 300 protestanten ombrengen. Tijdens de (politieke) bruiloft at Mary Tudor I van een gouden bord, Philips van een zilveren bord, de hofhouding was het niet eens met dit politieke huwelijk, bang voor nog meer katholieke invloed op het Engelse bestuur.
    Men zegt dat Philips opgelucht was toen hij terug moest naar Spanje om zijn vader op te volgen. Zijn vrouw Mary Tudor I stierf in 1558 en werd opgevolgd door haar protestantse halfzuster Elisabeth I.

    thumb

    philipsmary

    Philips II en zijn echtgenote Mary Tudor I aan het Engelse hof

    over Philips II hebben we uiteraard ook een verhaal:

    LINK

    bloodymarypt

    ....echtgenote Mary Tudor I is dus de geschiedenis ingegaan als

    Bloody Mary

    thumb

    philipsmary

    In deze kist bewaarde Philips zijn correspondentie met Spanje tijdens zijn verblijf in Engeland



    En natuurlijk hebben we op onze site nog veel meer over Philip II, bijvoorbeeld ons speciale verhaal over het Escorial van Philips II:


    Maar terug naar ons verhaal:



    maryscotsMary, Queen of Scots

    Katholiek Europa had dus grote moeite met de protestantse Elisabeth I en stuurde erop aan dat de Schotse streng katholieke Mary Stuart, gehuwd met de Franse kroonprins en dus t.z.t. ook koningin van Frankrijk, de Engelse kroon zou krijgen.

    Het liep anders dan verwacht, de Franse kroonprins stierf, Mary Stuart keerde terug naar een steeds protestanter wordend Schotland o.l.v. de Calvinist John Knox.

    Mary, Queen of Scots, zoals zij later genoemd werd, ging de strijd aan met John Knox en de zijnen en hertrouwde. Haar man Henry, uitgeroepen tot Koning van Schotland t.g.v. zijn huwelijk met Mary, werd jaloers en vermoordde een van haar secretarissen in de aanwezigheid van de zwangere Mary, en waarschijnlijk ook met haar toestemming.
    Dit was net iets te veel voor John Knox en Mary kon niets anders verzinnen dan uiteindelijk te vluchten naar haar aartsvijand en nicht Elisabeth. Mary Stuart was een dochter van Hendrik VIII (ook de vader van Elisabeth I) en Anna Boleyn.

    Om een lang te verhaal kort te maken, Mary Queen of Scots werd weliswaar niet door haar nicht Elisabeth I ontvangen, maar haar werd wel een net verblijf aangeboden. Toch werd Mary Stuart uiteindelijk op bevel van een lang aarzelende Elisabeth I onthoofd. Volgens haar raadgevers was Mary Stuart een te grote bedreiging, vooral toen de geruchten over de op Engeland gerichte Armada steeds sterker werden.

    Burleigh, de raadgever van Elisabeth I die aandrong op de onthoofding van Mary Stuart, heeft echter nooit een sluitend juridisch bewijs kunnen leveren dat Mary, Queen of Scots, ook inderdaad bij een katholieke samenzwering tegen de protestantse Elisabeth I, was betrokken.
    En dus, ondanks het feit dat de Schotten blij waren van Mary Stuart verlost te zijn, hadden de Engelsen niet het recht haar te onthoofden, aldus nog steeds de mening van veel Schotten.

    Uit ons Armada verhaal dit fragment:

    Bekend is dus dat Mary Queen of Scots op allerlei manieren in het geheim, uiteraard, gesteund werd door Philips II, aldus ook dit citaat uit dit verhaal:



    thumb

    maryonthoofding

    De onthoofding van Mary Queen of Scots op last van Elisabeth I

    Mary houdt een kruisbeeld in haar handen

    Buiten worden haar kleren verbrand, niets mag meer aan haar herinneren

    Uit een Schots geschiedenisboek laten we nog deze prent met toelichting zien van Mary Queen of Scots, haar naam, Mary Queen of Scots, kom je dus nog steeds op heel veel plaatsen tegen in Schotland:

    maryorangept

    Mary Queen of Scots

    A widow in her teens and no longer Queen of France,
    Mary Queen of Scots returned to Scotland in 1561 to claim her inheritance.

    Beautiful, high-spirited, highly-sexed, impulsive and a devout Roman Catholic,

    the arrival of Mary Queen of Scots in a Scotland dominated by an austere Kirk was bound to cause trouble

    Als je Mary Queen of Scots heel goed bekijkt, lijkt ze wel wat op haar rivaal en nicht Elisabeth I, zie de foto hieronder:

    thumb

    elisabeth1

    thumb

    james1

    boven Elisabeth I

    onder James I & VI

    In 1603 overleed de ongehuwde protestante Elisabeth I en Koning James VI van Schotland eiste met succes ook de Engelse troon op, hij werd vanaf die tijd James I en VI genoemd, het begin van de Engels / Schotse Union of the Crowns.(1607) James paste wonderwel in de andere Engelse cultuur en is nog slechts 1 keer terug geweest in Schotland. Vanuit Londen probeerde hij wel de Schotse 'Kirk' in de richting van de Engelse Anglikaanse kerk om te vormen, wat nogal wat kwaad bloed zette. Zijn opvolger Charles I Stuart deed het zowel bij de Engelsen als de Schotten niet zo best, hij bleef in de ogen van de Engelsen een lompe Schot, ook hij deed weer een poging de Schotten zover te krijgen dat ze het Engelse kerk model overnamen.

    Het ging zelfs zover dat er een burgeroorlog ontstond over het Gebeden Boek, om een lang verhaal maar weer samen te vatten (want het was nog veel ingewikkelder...) : Charles I werd onthoofd. Ondanks het feit dat hij naar Schotland was gevlucht, leverden de Schotten hem uit aan de Engelse Cromwell. De Schotten konden de £ 400,000 best gebruiken....maar veel Schotten waren het toch niet eens met de onthoofding door de Engelsen van hun (Schotse) koning

    thumb

    cromwell

    Cromwell

    Cromwell raasde door het land en verwoestte alles wat met het oude katholicisme te maken had, ook veel oude Schots / Engelse rekeningen werden en passant vereffend, ook nu nog, achteraf, is het heel moeilijk te bepalen wie was nu, zowel in Engeland als in Schotland voor of tegen Charles I geweest.

    Ook aan de bloedige Cromwell periode kwam een eind, enigst alternatief was de in Den Haag wonende Charles II Stuart, die aanvankelijk al door de Schotten was uitgeroepen tot koning, maar moest vluchten voor Cromwell. Na het overlijden van Cromwell ging Charles II terug naar Londen, het lijk van Cromwell werd opgegraven en gevierendeeld....

    In 1685 stierf Charles II en hij werd opgevolgd door zijn broer de streng katholieke James II en VII en deze James was de schoonvader van onze Stadhouder Willem III en de grootvader van Bonnie Prince Charlie.

    Over de Nederlandse Stadhouder Willem III en de Glorious Revolution van 1688 wordt nogal verschillend gedacht, heb er nog eens een Schots, Engels en Nederlands geschiedenisboek op nageslagen : volgens de Schot was Willem III een uiterst brute usurpator (dwingeland), volgens de Engelsen was Willem III de redder uit de nood, want hij heeft hen geholpen om van die katholieke niet-populaire Schot James II en VII af te komen. Het is te vergelijken met de Spaanse Armada in 1588, volgens de Engelsen was die tegen hen gericht en lees je niets over de Nederlanders v.v. meestal. We zullen het er maar op houden dat Gods Adem de Armada verstrooid heeft, zoo leerden we dat toch ooit op school in de jaren 50....

    Willem III kwam aan de macht tijdens het rampjaar 1672, (LINK), dankzij de geniale Michiel de Ruyter en de Waterlinie werd de Republiek gered. De gezamenlijke aanval van Engeland, Frankrijk, Munster en Keulen, ondanks de verovering van alles buiten de Waterlinie, liep uiteindelijk op niets uit. Michiel de Ruyter versloeg 3 keer een grote Engelse landingsvloot, de Fransen reageerden net te laat toen het begon te vriezen en zij over het ijs vanuit het bezette Utrecht optrokken naar Leiden. Bij Zwammerdam moesten ze weer terug want het begon te dooien.....

    De waarschijnlijk goed georganiseerde moord op de gebroeders Cornelis en Johan de Witt is nog steeds een zwarte bladzij in onze geschiedenis, vergelijkbaar met de onthoofding van de Rotterdammers Oldenbarnevelt en de verbanning van Hugo de Groot.

    De grote Europese tegenstander van Willem III was de katholieke Franse Zonnekoning Lodewijk XIV. Willem III kwam tot de overtuiging dat het Europese machtsevenwicht veranderd moest worden, het Engels Franse bondgenootschap moest verbroken worden.

    charles2debroervanjamesdeschoonvadermaryofmodenadschoonmoeder

    v.l.n.r.

    Charles II, de broer van James II en VII, Charles overleed in 1685

    James II en VII, kwam in 1685 op de troon,
    James was de broer van Charles II en de (schoon)vader van resp. Willem III en Mary Stuart

    Mary of Modena, de 2e vrouw van James II en VI en de moeder van James Edward en de grootmoeder van Bonnie Prince Charlie



    In 1685 werd zijn schoonvader, de katholieke James II en VII tot koning gekroond van resp. Engeland, Scotland en Ierland. Toen de vrouw van James een zoon kreeg die katholiek opgevoed zou worden, was voor de Engelse Whigs de maat vol, never meer een katholieke Schot op de Engelse Kroon. Volgens de traditionele Engelse geschiedschrijving namen de Whigs het initiatief, volgens de modernste inzichten van bijv. Jonathan Israel in zijn The Dutch Republic heeft Willem III zodanig zijn netwerk gebruikt dat de Whigs niet anders meer konden en wilden.

    Hoe het ook zij een historisch feit is dat de Fransen een invoerverbod hadden ingesteld op Nederlandse goederen en dus ging het economisch slecht met de Republiek. Willem III hield een rede in de Staten vergadering dat het land mogelijk weer een rampjaar te wachten stond als het verbond tussen Engeland en Frankrijk niet werd verbroken. Engeland had alleen nog een duwtje nodig om zijn impopulaire schoonvader James te verdrijven. En dat duwtje kwam er dus.....

    1688will31688shipbignew21688mary2

    William and Mary onderweg naar Engeland

    waarschijnlijker is dat Willem III echter alleen ging en kwam Mary later



    Meer dan 14.000 Staatse troepen, aangevuld met verdreven Franse Hugenoten, Engelse en Schotse (ja, ja !!) vrijwilligers (in totaal 21.000 man, 5000 paarden en meer dan 50 kanonnen) werden eind oktober ingeladen op 400 transportschepen, die begeleid zouden worden door meer dan 50 oorlogsschepen. Zelfs soldaten uit Lapland waren ingehuurd.
    Deze voor die tijd machtige vloot, groter dan de Spaanse Armada zoo'n 100 jaar ervoor, was opgebouwd in Hellevoetsluis door o.m. de Rotterdamse Admiraliteyt van de Maze.


    Terug naar 1688:

    Het beste van het leger van de Republiek werd dus ingescheept op een enorme vloot, de bewaking van de landsgrenzen werd overgelaten aan haastig ingehuurde Zweedse en Brandenburgse troepen. Het risiko dat het Staatse leger zou komen vast te zitten ergens ver buiten de Republiek werd bewust genomen, want als het mis zou gaan dan zou Frankrijk gegarandeerd de Republiek weer aanvallen.......
    Steun van de nog steeds aan James loyale Engelsen (want alles werd razendsnel in het geheim georganiseerd en zoo snel lekte iets toen nog niet uit.....) was natuurlijk afhankelijk van de eerste slag die Willem in Engeland zou MOETEN winnen.

    Vanzelfsprekend werd besloten om niet naar Schotland maar naar Engeland te zeilen, maar voor zeilen heb je wind nodig en die zat een maand lang tegen. De gehele maand oktober 1688 zat het leger gevangen op de schepen in Hellevoetsluis, manschappen en paarden werden er ziek van. De tegenwind werd door de Franse ambassadeur een Roomse wind genoemd, na een heftige storm die ook Hellevoetsluis bereikte, draaide de wind in Protestantse richting en men liet het van Gods Adem afhangen waar men in Engeland zou landen.

    thumb

    maasview1690

    1688

    Een schitterende prent van de Maas ter hoogte van Rotterdam

    op de oever aan de overkant
    v.l.n.r. de Witte Poort, (de Wester Nieuwe Hoofdpoort) LINK
    de St. Laurenskerk LINK
    de Ooster Oude Hoofdpoort LINK

    Links het Statenjacht van Willem III (let op de Oranje vlaggen) vertrekt uit Rotterdam op weg naar Hellevoetsluis
    onder begeleiding van een Engels jacht rechts

    thumb

    vertrekuithellevoet

    thumb

    willemiiivertrekt

    Willem III vertrekt uit Hellevoetsluis

    op het vaandel de tekst

    for protestants religion and the liberty of england

    De Republiek was op z'n hoogtepunt qua macht toen deze geweldige vloot begin november 1688 met Willem aan boord vanuit Hellevoetsluis vertrok, dit was nog nooit vertoond. Het machtigste land van Europa zeilde uit en voer twee keer langs de Engelse vloot die door dezelfde protestantse Adem van God de havens niet uit konden komen.
    Willem liet zijn enorme vloot in rijen van 25 diep uitwaaieren van Calais naar Dover, het hele nauw van Calais werd hierdoor geblokkeerd, puur om te imponeren.... Door de hele vloot werden geregeld losse flodders afgeschoten die zowel in Calais als in Dover te horen waren.
    Op de schepen die vanuit Calais en Dover zichtbaar waren, werden soldaten opgesteld 'met schallende trompetten en slaande trommels'.

    thumb

    landingtorbay

    Willem III wordt welkom geheten bij Torbay

    Zonder enige tegenstand werd in Devon geland en werd Willem welkom geheten door een geheime Engelse Parlementaire delegatie die aandrong op spoed. Direkt werd als machtsvertoon Exeter ingenomen, zonder slag of stoot uiteraard. Achteraf is iedereen het erover eens dat als James resoluter had gereageerd, Willem mogelijk in zeer grote problemen was gekomen, tot opluchting van de Staten talmde ook Frankrijk.....

    thumb

    londen16eeuw

    De beroemde plattegrond van Londen

    16e eeuw

    LINK

    Eigenlijk zonder enige tegenstand, want het tegenbevel werd maar niet gegeven, trok op 18 december 1688 het Nederlandse invasieleger Londen in. Willem had het zelfs aangedurfd om de Engelse troepen in Londen, inklusief de paleiswacht, van te voren het bevel te geven om zich uit Londen terug te trekken en toen zij dit bevel opvolgden sloeg James op de vlucht.
    Toen James langs de Theems kwam, gooide hij wel nog even het Grootzegel van het Koninkrijk in de rivier, zonder dit Grootzegel kon geen wet worden ingevoerd. James werd uiteindelijk gevangen gezet in een huis met bewust een te kleine bewaking. Op 23 december 1688 ontsnapte hij dus, volgens plan kun je wel zeggen, naar Frankrijk.



    Heel veel meer over de Glorious Revolution kun je vinden op de schitterende, fraai vormgegeven en geÔllustreerde The Orange Way site van Edna MacLoy alias Yolande van der Deijl.

    Op Historiek.net heeft Yolande van der Deijl ook een fraai overzichtsartikel geschreven met als titel De onwaarschijnlijke revolutie

    In februari 1689 werden Willem en Mary dus gekroond tot Engels Koning en Koningin. In april 1689 werden zij, zonder daar bij aanwezig te zijn, ook in Edinburgh uitgeroepen tot Koning en Koningin van Schotland. Schotland volgde gewoon officieel het Engelse voorbeeld, maar niet iedereen in zowel Schotland als Engeland legde zich erbij neer dat die vreemde Dutchman nu hun Koning werd.

    De tegenstanders van Stadhouder-Koning Willem werden al snel de

    Jacobites

    genoemd, de naam James komt van het latijnse Jacobi, in het Nederlands Jacobus.

    thumb

    battleofboyne

    In de nog steeds in Noord-Ierland door de Orangeman herdachte Slag aan de Boyne op 11 Juli 1690, werd James definitief door een Nederlandse hoofdmacht, aangevuld met Engelsen en Schotten, verslagen. Uiteraard vluchtte James naar Parijs, zijn zoon zou later, nog roomser dan de Paus, zelfs naar Rome verhuizen waar op 31 december 1720 een kleinzoon van de verdreven James II en VII werd geboren, Charles Edwart Stuart die de Schotse geschiedenis definitief zou veranderen. Omdat Charles in Rome was geboren en streng katholiek werd opgevoed en ook nauwelijks Engels sprak, wordt hij nog steeds vaak de Popish Italian Prince genoemd, maar hij werd bekender als Bonnie Prince Charlie.

    charlieyoung

    Bonnie Prince Charlie op jeugdige leeftijd



    Ondanks het feit dat de Schotten Willem en Mary officieel hadden uitgeroepen tot Koning en Koningin van Schotland, waarschuwden Engelse adviseurs dat de Highlanders zich hier niet zondermeer bij neer zouden leggen. En inderdaad op 27 Juli 1689 werd een regeringsleger in de Pass of Killecrankie, vlakbij Dunkelk in Perthshire, overvallen. Traditioneel de eerste Jacobite aktie die weliswaar door de Jacobites werd gewonnen, maar ten koste van het leven van hun aanvoerder Bonnie Dundee. Zonder hun leider verliep deze eerste aktie van de Jacobites, maar het verzet tegen Willem wachtte op een nieuw initiatief van een andere chieftain.



    Maar nu maar vlug terug naar 1692:

    Het werd steeds duidelijker dat vooral de machtige Lords of the Isles op een andere manier benaderd moesten worden. Men koos ervoor om de Chieftains te vragen voor 1 Januari 1692 de eed van trouw af te leggen. Volgens sommigen werd er rekening meegehouden dat enkele chieftains dit NIET zouden doen en dan had Willem een excuus.
    De chieftains gingen te rade bij James in Parijs en die gaf hun toestemming om de eed van trouw af te leggen aan zijn schoonzoon en zijn dochter. De gehele geschiedenis van Schotland is vergeven van de "stel dat's" en dit is er dus ook één, stel dat James die toestemming niet had gegeven...................



    In Glencoe was Chief Alastair MacDonald de baas, een nogal ruwe, grote man, die er wel eens met zijn mannen op uit ging om bij de buren vee weg te halen. Nog steeds kun je zijn Hidden Valley bezoeken, waar zij hun gestolen vee lieten grazen. Een hele klimpartij en als stadsmens vraag je je dan af, hoe kregen ze het voor elkaar om daar in no time vee naar toe te jagen, terwijl ze gegarandeerd achtervolgd werden....

    Uiteraard was Chief Alastair MacDonald erbij toen Bonnie Dundee op 27 Juli 1689 een regeringsleger in de Pass of Killecrankie versloeg.

    Terug van Killecrankie overviel Chief Alastair MacDonald en zijn mannen en passant hun buren, de Campells en staken hun kasteeltje Achallader Castle bij de Bridge of Orchy in brand. Kortom, de Glencoe MacDonalds waren niet zoo populair in de omgeving......

    N.a.v. het ultimatum van Willem III kwam Chief Alastair MacDonald bewust of onbewust, dat weet niemand, te laat, maar hij ging wel pas op 30 december weg, terwijl de pas al dagenlang vol met sneeuw lag..... Op 3 Januari 1692 kwam hij zich melden, maar moest expres nog 3 dagen wachten voordat ook hij de eed van trouw had afgelegd.

    Zoals gezegd had men in Londen niet verwacht, dat iedere Chief de eed van trouw zou komen afleggen en was men daar in Londen blij dat die 'boef' Chief Alastair MacDonald te laat was....

    Op 1 Februari 1692 kreeg Glencoe bezoek van een regiment regeringstroepen onder bevel van een Campbell Schot, dus een buurman waar Chief Alastair MacDonald kortgeleden huis had gehouden.
    Captain Robert Campbell of Glen Lyon, zo heette de kommandant, was een 60-jarige alcoholische gokker die door eigen schuld alles had verloren wat Chief Alastair MacDonald tijdens zijn overval had achtergelaten. Een nicht van Robert Campbell was gehuwd met de een zoon van Chief Alastair MacDonald.....

    10 dagen lang werden de soldaten en hun kommandant gastvrij ontvangen door Chief Alastair MacDonald en zijn clan. Echter op 12 Februari ontving Robert Campbell de volgende order :

    Even in het Old English the originele tekst van het bevel :



    Volgens de overlevering werd er 's avonds nog uitgebreid gezamenlijk gegeten..... De volgende morgen heel vroeg werd op Signal Rock (nog steeds aanwezig) een vuur ontstoken waarna een slachtpartij begon. De gasten vermoordden hun gastheren, iedereen onder de 70 werd zonder pardon neergestoken, mannen, vrouwen, kinderen inklusief de allerkleinsten. Zelfs de nicht van Robert Campbell werd vermoord, samen met haar man. De verdere details in allerlei verhalen zal ik jullie besparen.

    Niet alleen in de Highlands, waar de regels van gastvrijheid heilig waren, stak een storm van verontwaardiging op, maar ook in de Lowlands en zelfs in Engeland. Willem moest zich zelfs komen verantwoorden in het Parlement : hij heeft zich altijd verdedigd dat hij ongezien het bevel had ondertekend. Historisch is absoluut zeker dat hij hierover heeft gelogen, over de Massacre of Glencoe zijn zoveel dokumenten bekend waaruit blijkt dat Willem er wel van wist !!!

    thumb

    glencoemonument1997

    Glencoe Monument in 1997, nog steeds worden er bloemen bijgelegd..... :

    In Memorial of the Massacre of Glencoe

    Willem was toch al niet geliefd in Schotland, maar het aantal Jacobites nam na de Massacre of Glencoe alleen maar toe en Willem maakte het nog gekker.....

    Tip : zeg nooit in Schotland tegen een historisch bewuste Schot dat je een bewonderaar bent van William of Orange !!!



    In de woelige dagen na The Massacre waren er nog diverse gewapende akties van Jacobites, maar er stond iets te gebeuren wat Aad, eerlijk is eerlijk, het meest fascinerende vindt als je de geschiedenis van Schotland bestudeert : een land al eeuwenlang in onmin met zijn buren (v.v. uiteraard !!) besluit zich aan te sluiten bij de buren, oftewel we gaan het hebben over de stichting van het Verenigd Koninkrijk in 1707, the Union of Parliaments van Schotland en Engeland.
    Pas in 1997 heeft Tony Blair weer toestemming gegeven voor een eigen Schots Parlement, the devolution. Op Calton Hill in Edinburgh kun je een heel bescheiden monumentje vinden waarop zoo iets staat als : EINDELIJK.... . Het had trouwens niet veel gescheeld of er was een man met de naam Stewart gekozen als eerste Schotse premier, het werd echter de Schot Dewar, maar we dwalen af, terug naar pakweg 1698.

    Engeland had ooit The Act of Navigation afgekondigd, die inhielt dat goederen alleen naar Engelse havens getransporteerd mochten worden door Engelse schepen. Alleen indien aangetoond kon worden dat de goederen geproduceerd waren in de Republiek, mocht een Hollands schip de goederen komen brengen, maar het bewijsmateriaal werd slechts mondjesmaat geaccepteerd en tegengewerkt. De hoofdreden voor de Engels-Hollandse oorlogen in de 17e eeuw, met in 1666 de beroemde tocht van Michiel de Ruyter dwars door de ketting bij Chatham over de Theems richting Londen.

    thumb

    overgaveroyalprince

    De overgave van de Royal Charles (rechts) aan de Ruyter (links) bij Upnor Castle

    het achtergedeelte van het schip (spiegel) kun je nog steeds bewonderen in het Rijksmuseum

    royalcharlescoatofarms

    Uit Brits boekje met verslag van Pepys

    The Royal Coat of Arms, taken from the decorated stern of the Royal Charles, is now on display in the Rijksmuseum in Amsterdam

    De Royal Charles was hetzelfde schip waarmee ooit de verdreven Charles II, politiek en financieel gesteund door de Republiek, terugvoer naar Londen. Het schip heette ooit Naseby, een wrang grapje richting Cromwell, want bij Naseby had Cromwell de vader van Charles II, Charles I, ooit verslagen en later laten onthoofden.....

    Het door de Republiek c.q. de gebroeders de Witt, speciaal voor Charles II opgetuigde schip kwam dus uiteindelijk op sleeptouw genomen weer terug naar Nederland, zeer symbolisch, niet waar?

        Uit allerlei bronnen blijkt dat Michiel de Ruyter niet aanwezig was bij het doorvaren van de ketting bij Chatham. Michiel de Ruyter was ook helemaal geen voorstander geweest van dit plan van Johan de Witt. De broer van Johan de Witt, Cornelis, voer mee en vertelde pas op zee wat de wensen waren van broer Johan de Witt.

        Michiel de Ruyter was de rest van de tocht niet on speaking terms met Cornelis de Witt, die zelfs met de vuist op tafel moest slaan om iedereen ervan te overtuigen dat dit een dienstbevel was.

        Waarom had Johan de Witt dit plan bedacht?

        Koning Charles II had een eenzijdige financiŽle adempauze ingelast, waardoor alle scheepsbemanning tijdelijk was ontslagen. Charles II leefde op een wat te grote voet, zijn hof maakte te veel geld op....

        Bovendien was in 1666 de helft van Londen verwoest door een grote brand: The Great Fire....

        Kortom, Johan de Witt ging er van uit dat de vloot bij Chatham er werkeloos bij zou liggen zonder bemanning, en inderdaad.....

        thumb

        1672dewitbroers

        Cornelis (achteraan) en Johan de Witt

        LINK

            Cornelis was in 1652 lid geworden van de Admiraliteit op de Maze en vanuit die functie uiteindelijk "Opperbevelhebber" van de Vloot namens de Staten-Generaal geworden.

            Cornelis werd wel spottend de waterprins genoemd, zijn broer Johan de landprins, want men beweerde, niet helemaal onterecht, dat beide broers prinselijke ambities hadden.

            Op de meeste portretten staat Johan meestal voorop, bij het standbeeld van de broers op de Visbrug in Dordrecht zit Johan en staat Cornelis ernaast. Volgens het begeleidende bord bij dit standbeeld was dit de meest gebruikelijke pose van de broers, maar andersom kwam ook wel eens voor.....



    Schotland werd natuurlijk zwaar getroffen door de Engelse Act of Navigation, Schotland was toen een arm agrarisch land, in de Highlands vooral waren de omstandigheden, ook mede door het klimaat, niet echt je van het, zullen we maar zeggen. Veel Highlanders verhuurden zich dan ook als soldaten aan de meest biedende en zoo kon het gebeuren dat na de moord op Willem de Zwijger in 1584 de Engelse koningin Elisabeth I Schotse soldaten mee gaf aan de Graaf van Leicester.

    thumb

    parmaantwerpen

    27 augustus 1585

    Parma trekt Antwerpen binnen

    Parma zit op het witte paard op de brug net voor de stadspoort van Antwerpen

    thumb

    parmapt

    Alexander Farnese, Hertog van Parma

    1543 - 1592

    zoon van de Landvoogdes Margaretha van Parma

    LINK

    thumb

    muntbelegantwerp1584

    1584

    Munten geslagen tijdens het Beleg van Antwerpen

    LINK

    De overgave van Antwerpen vond plaats onder de volgende voorwaarden. De privileges van de stad bleven bestaan, maar het rooms-katholicisme werd weer de enig toegestane godsdienst. Niet-katholieken mochten nog vier jaar in de stad blijven, daarna moest men een keuze maken: of zich bekeren tot het rooms-katholicisme of de nieuwe godsdienst aanhangen. Werd voor het laatste gekozen, dan was gedwongen vertrek onvermijdelijk. Roerende goederen mochten daarbij echter worden meegenomen.
    Het was verder toegestaan onroerende goederen te verkopen en de opbrengst te behouden. Ook kon desgewenst een gevolmachtigde worden ingeschakeld om die goederen te beheren. Alle vernielde kerken moesten worden hersteld.
    Kloosterlingen kregen hun bezittingen terug. De stad moest alle oorlogsmaterieel in handen stellen van de hertog van Parma.
    Bovendien werd Antwerpen verplicht een boete van vier ton goud te betalen. Tot slot diende de stad er mee in te stemmen dat er een garnizoen gelegerd werd van bevriende naties. Maar wanneer Holland en Zeeland zich voortaan rustig zouden houden, mocht ook dat vertrekken.

    Een week na het afkondigen van het capitulatieverdrag op 20 augustus 1585 reed Alexander Farnese triomfantelijk de door hem veroverde stad binnen.

    Na de verovering van Antwerpen door Parma in 1585 dacht iedereen dat het nu snel afgelopen zou zijn met de Opstand. Achteraf is het anders gelopen, want Parma moest met zijn troepen naar Frankrijk, een nootlottige blunder van Philips II, (link) maar een Godswonder (zoals het later werd genoemd) voor het verloop van de Opstand.

    thumb

    leicester

    Robert Dudley

    Graaf van Leicester

    1532 - 1588

    Na het vertrek van Leicester namen de Staten de Schotten over en deze hadden er geen bezwaar tegen om in de Republiek te blijven.

    Een nog eerdere melding van de inzet van Schotse huurlingen is te vinden in ons verhaal over Bossu:

        Bossu was de door Philips II benoemde Stadhouder van Holland, Zeeland en Utrecht, i.p.v. Willem van Oranje. Na zijn mislukking bij Den Briel, de moordpartijen in Rotterdam en Delfshaven, zijn nederlaag op de Zuiderzee, krijgt Bossu zijn zwaard terug na 3 jaar gevangen te hebben gezeten in Hoorn.
        Bossu kiest de kant van Willem de Zwijger en krijgt opdracht zich te verschansen bij Rimenant, in de buurt van Mechelen. Op 1 augustus 1576 weet Bossu met hulp van Engelse en Schotse huurlingen een Spaanse aanval af te weren, een van de eerste meldingen in de Nederlandse geschiedenis van de inzet van Engelse en Schotse huurlingen.

    Schotse Highlanders dienden in vele landen. Enkele voorbeelden hiervan zijn Zweden, Polen, Rusland en Frankrijk.

    Op het hoogtepunt waren er zo'n negen Schotse regimenten in dienst van de Staten-Generaal, ongeveer 10.000 militairen. Dit heeft geduurd tot het einde van de 18e eeuw.

    En dus ook iets over de geschiedenis van de Schotse Brigade in de Nederlanden, ook een belangrijk onderdeel van de geschiedenis van Schotland:

    In het begin van de Tachtigjarige Oorlog hadden de Nederlandse gewesten enige, zij het ook niet altijd zeer belangrijke, hulp ontvangen van Engelse en Schotse zijde. Koningin Elisabeth I had de in opstand gekomen ProvinciŽn gesteund met geld en troepen.

    Schotland, dat een lege schatkist had, was hiertoe niet in staat, maar de Schotse regering moedigde de Schotten aan om in de Nederlanden bij de prins van Oranje in dienst te treden. Zowel de Engelse als de Schotse regering hoopten op die wijze te voorkomen, dat de opstand in de Nederlanden door de Spanjaarden zou worden onderdrukt en dat de Nederlandse havens door het machtige Spanje zouden worden beheerst.

    Verschillende Schotse edelen hadden voor eigen rekening man≠schappen geworven en waren daarmee naar het continent overgestoken: Balfour of Burley, Halkett of Pitfirran, Preston of Gorton en Scott of Buccleugh. Zij allen hadden aan het hoofd van een afdeling soldaten Schotland verlaten om zich naar het terrein van de strijd te begeven tegen de troepen van Alva, Parma, Albertus van Oostenrijk, Spinola en vele anderen. Deze Schotse troepen hebben aan verschillende krijgshandelingen deelgenomen, sommige o.a. aan de verdediging van Haarlem in 1573.

    Aanvankelijk waren deze Schotse afdelingen gegroepeerd in afzonderlijke com≠pagnieŽn en deze waren tot regimenten verenigd.
    Maar na enige tijd werden zij samengevoegd tot ťťn Schotse Brigade, bestaande uit drie regimenten. Deze Schotse Brigade, in onze geschiedenis bekend als

    De Schotse Brigade

    officieel

    The Scots Brigade In The Service Of The United Provinces

    heeft tot 1782 deel uitgemaakt van het Staatse Leger, een periode van ruim twee eeuwen. De Schotse Brigade is vele jaren lang een zeer goed korps geweest, maar toen gedurende de jaren van Johan de Witt de overheid meer oog had voor de vloot en het leger wat werd verwaarloosd, ging de kwaliteit van de Schotse Brigade hard achteruit. Daarbij kwam dat, als gevolg van de oorlogen tegen Engeland, de aanvoer van verse troepen uit Schotland stilstond en de openge≠vallen plaatsen in de Schotse Brigade door allerlei avonturiers werden ingenomen.

    De Schotse Brigade kreeg in 1751 nieuwe vaandels. Vanaf 1751 had ieder Schots regiment zelfs twee vaandels: het regimentsvaandel en de zogenaamde Kingís Colours: de Britse vlag, waarop een kroon, distels, een roos en het motto Nemo me Ipune Lacesset waren aangebracht.

    De Vierde Engelse oorlog maakte een einde aan het voortbestaan van de Schotse Brigade en daarmee aan de militaire loopbaan van vele Britse officieren die bij de Schotse Brigade dienden.

    De verhouding tussen de twee landen, Groot-BrittanniŽ en de Republiek waaraan de Schotse Brigade enerzijds door afkomst, anderzijds door dienstverband was verbonden, werd ten tijde van de Noord-Amerikaanse vrijheidsoorlog meer en meer gespannen en leidde in het begin van 1781 tot het uitbreken van de Vierde Engelse oorlog.

    De Britse regering had tijdens de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog aan Den Haag gevraagd of zij de Schotse Brigade tijdelijk kon stationeren in Gibraltar. De huidige Britse troepen in Gibraltar konden dan verscheept naar de opstandige Amerikaanse koloniŽn.
    Een storm van protest in de Republiek was het gevolg, vooral van Patriotische zijde. Ondermeer Baron Joan Derck van der Capellen tot den Poll protesteerde hevig.

    Tegen het einde van 1782, dus al tijdens de 4e Engelse oorlog, werd voor de zekerheid door de Staten-Generaal aan de officieren van de Schotse Brigade de eis gesteld om onder ede alle loyaliteit af te zweren tegenover iedere souverein behalve de Staten-Generaal en de diverse Nederlandse Gewesten.

    Tegelijkertijd werd al het mogelijke gedaan om naar buiten goed te laten uitkomen, dat de Schotse Brigade veranderd was in een 100% Nederlands troepenonderdeel.

    De bevelen mochten niet langer in het Engels worden gegeven, het rode uniform van het Britse leger mocht niet langer worden gedragen en de tamboers mochten niet meer 'the old Scots march' slaan. De officieren moesten oranje sjerpen gaan dragen in plaats van de bloedrode Britse; het koninklijke wapen moest van alle wapens en harnachementen worden verwijderd en de oude vaandels, waaronder de Schotse Brigade in vroeger tijden zo vaak ten strijde was getrokken, moesten in een Nederlands arsenaal worden opgeborgen terwijl nieuwe vaandels, met de emblemen van de Nederlandse gewesten, voortaan moesten worden gevoerd.

    Hoe begrijpelijk ook deze maatregelen, toch betekenden zij voor de Schotse Brigade het begin van het einde, omdat zeer veel Britse officieren zich door hun eed aan de Britse koning gebonden achtten en zich daarom verplicht voelden hun betrekking eraan te geven, liever dan onder het nieuwe vaandel te dienen.
    Zodoende staken in de lente van 1783 alle officieren, die weigerden te dienen tenzij onder 'the King's colours' en in de Britse rode uniform, naar Groot-BrittanniŽ over. De Schotse Brigade had daarmee opgehouden te bestaan, helaas juist op het ogenblik waarop haar opheffing om politieke redenen eigenlijk niet meer nodig was. Want al tegen het einde van 1782 had Groot-BrittanniŽ vrede gesloten met de Verenigde Staten, in januari 1783 kwam een voorlopig accoord met Frankrijk en Spanje tot stand en met de Republiek werd een verdrag gesloten dat een einde aan de vijandelijkheden maakte. Wel schijnen er later nog plannen te hebben bestaan om de Schotse brigade weer op te richten, maar deze zijn nooit tot uitvoering gekomen.

    De vaandels, die door de Nederlandse maatregelen van hun regimenten waren gescheiden en als curiositeit waren opgeborgen, zijn een eeuw later, in 1885, door bemiddeling van de 11de Lord Reay aan de kathedraal van St. Giles te Edin≠burgh aangeboden.
    Daar hangen zij nu nog steeds tegen een van de pilaren, die de middelste toren ondersteunen, uiteraard gaan we daar dus altijd even kijken. De St. Giles is trouwens zondermeer een hele mooie Schotse Kirk.

    In 1930 zijn kopieŽn van deze vaandels in de Schotse Kerk op het Begijnhof in Amsterdam opgehangen, ook van harte aanbevolen.

    In Slot Loevestein zijn nog muurschilderingen te vinden die ooit door soldaten van de Schotse Brigade gemaakt zijn. Ook is in Slot Loevestein een kleine tentoonstelling ingericht over de Schotse Brigade, gedurende de zomermaanden is tevens een 18e eeuws garnizoenshuisje te bezichtigen dat geheel gerestaureerd en heringericht is.

    Een voorbeeld van de omzwervingen van een van de Schotse regimenten, dus deel uitmakend van de Schotse Brigade in de Nederlanden is deze lijst met overplaatsingen:

      Een van de Schotse regimenten lag in 1725 in Namen in garnizoen, daarna in Doornik. Van het jaar 1727 af tot augustus 1737 lag het Schotse regiment in Breda en in Den Bosch, daarna weer in Doornik, later achtereenvolgens in Meenen, Ath en Bergen, alle vier BarriŤre-vestigingen.

      Na de val van Doornik in 1745 wordt het Schotse regiment enige tijd gelegerd in verschil≠lende garnizoensplaatsen zoals Gent, Bergen op Zoom, Naarden en Maastricht; in 1747 en 1748 in Zaltbommel, later weer in Gorinchem, Den Bosch, Den Briel en Doornik; en eindelijk in 1755 in Nijmegen dat, met een korte onderbreking, tot 1763 standplaats bleef.
      Daarna lag het Schotse regiment achtereenvolgens in Namen, Sluis, Doornik en Ieperen, om in 1776 weer voor drie jaar naar Nijmegen terug te keren. In 1779 werd het Schotse regiment naar Bergen op Zoom overgeplaatst en in 1782 ten slotte naar Maastricht, waar het Schotse regiment in 1783 werd ontbonden.


    Een voorbeeld van de moed en inzet van een Schots regiment tijdens de 30-jarige oorlog in Duitsland:

    Citaat uit dit verhaal:

        Begunstigd door de duisternis konden de Schotten zich ongehinderd van de vijand losmaken, maar toen de Schotten laat op de avond in Heiligenhafen waren aangekomen, bleek geen van de schippers bereid om de Schotten op te nemen, bang als zij waren om onder de dreiging van Tilly's nadering aan de verslagen troepen hulp te verlenen.
        Want er was inmiddels een wilde paniek onder de troepen van de hertog van Saksen-Weimar ontstaan.

        Nauwelijks was het bekend geworden dat het Schotse regiment zijn stelling had verlaten, of de rest van het leger sloeg op de vlucht. Van een ordelijke terugtocht was geen sprake meer. Denen en Duitsers vluchtten overhaast naar de kust, weldra gevolgd door hun eigen ruiterij, die een ontzettende wanorde veroorzaakte. Man≠schappen, paarden, musketiers, piekeniers, bagage- en munitiewagens, alles drong tezamen op de kust en op het landingshoofd bij Heiligenhafen in een bijna onontwar≠bare massa.

        Sir Donald Mackay, de bevelhebber van de Schotten, begreep de ernst van de situatie en zon terstond op middelen om het overschot van zijn dapper regiment in veiligheid te brengen. De andere troepen waren grotendeels huurlingen, die waarschijnlijk onbetrouwbaar waren en naar de vijand zouden overlopen zodra zij daarin hun voordeel zouden zien.

        Sir Donald Mackay wist dat Tilly de achtervolging al had ingezet en dat er geen ogenblik meer te verliezen was. De vluchtende ruiters drongen de pier al op en poogden de beschikbare schepen voor zich zelf en hun paarden in beslag te nemen. Sir Donald Mackay zag, dat hem maar ťťn kans overbleef: hij gaf zijn Hooglanders bevel om de ruiters van de pier weg te vagen. 'Piekeniers in front!' en onmiddellijk vormden de Schotten een linie over de gehele breedte van de pier, acht rijen diep, in de voorste gelederen de piekeniers, daarachter de musketiers.

        En onweerstaanbaar voorwaarts gaande drongen zij de ruiters van de pier het water in, dat gelukkig niet heel diep was zodat er niet ťťn verdronk. De Schotten overmeesterden vervolgens een schip, waarop zij allereerst het vaandel in veiligheid brachten; vervolgens stuurden zij dit schip met een gewapende bemanning uit om andere schepen te dwingen langs de pier te komen teneinde de Hooglanders op te nemen. Dit gelukte, en zo wist het regiment ten slotte nog ter elfder ure in veiligheid te komen. De keizerlijke troepen waren Heiligenhafen al binnengedron≠gen en de laatste boot, die van wal stak, werd nog juist met sabelhouwen van vijandelijke ruiters bewerkt.
      Na 1584 (en de Val van Antwerpen in 1585) boden de Staten-Generaal de Soevereiniteit over de Republiek aan aan Elisabeth I, die weigerde echter, bang voor Philips II, die door de Staten-Generaal was afgezworen, middels de Acte van Verlatinghe in 1581. Als steun stuurde zij Leicester die echter meer verprutste dan goed deed. Uit onvrede over de slechte relatie met de Nederlanders ( dat ging er natuurlijk over, wie is nu de baas ), gaf bijvoorbeeld het Engelse garnizoen van Zutphen zich op een dag zoo maar over aan de Spanjaarden. Tactisch werd Leicester uiteindelijk verzocht terug te gaan, en de soevereiniteit ? Die hielden de Staten-Generaal vanaf die tijd maar zelf, een beetje noodgedwongen weliswaar, maar wel uniek in de toenmalige wereld. Iedereen had immers toen een Soeverein (Koning, Hertog, Heer...)

          Tom Verhoeven mailde ons:

          In Zutphen lag geen Engels regiment - maar een Iers regiment. De overgave van Zutphen aan de Spanjaarden heeft mogelijk iets te maken met de religieuze opvattingen van de Ieren (katholiek) maar waarschijnlijker nog aan de losbandige en niet gemotiveerde "tomorrow is another day" houding van de Ieren.

          Het contrast tusen de Schotse regimenten en het Ierse is werkelijk verbijsterend. Terwijl de Ieren in een aloude stad verblijven (vertier, kroegen, vrouwen) verblijven de Schotten op een kille burcht als Loevestein met een saai niets te beleven plaatsje ( ik vind het zelf overigens een heel leuk plaatsje) als Woudrichem.

    Van oudsher was de Republiek, naast Frankrijk, ook een belangrijke handelspartner voor de Schotten. Al in 1553 vestigden Schotse Lowlanders zich bijvoorbeeld in Veere, waar nog steeds Schotse huizen te bewonderen zijn.

    veerelucht

    De Schotse huizen in Veere zijn de 2 identieke huizen naast elkaar, met de rode puntdaken

    De Schotse Huizen behoren tot de oudste woonhuizen van Veere. Hun naam danken zij aan het feit dat ze eigendom waren van Schotse handelaren die te Veere wol invoerden. Het linker huis, Het Lammetje, dateert van 1539, terwijl de rechter, De Struys, uit 1561 stamt. Oospronkelijk leken de beide huizen op elkaar, maar in de vorige eeuw heeft men de De Struys verbouwd.

    In de muurankers van de Schotse Huizen in Veere zijn distelbloemen verwerkt, die we ook kennen uit het Schotse Wapen. Het lammetje in de gevel herinnert aan de wolhandel. De Struys is helaas in 1824 t.g.v. een niet-historisch bewuste verbouwing de trapgevel kwijtgeraakt. De onderpui werd en passant ook meteen voorzien van een nieuwe raamindeling.

    De betrekkingen tussen Veere en Schotland werden in 1441 verstevigd door het huwelijk van de Heer van Veere, Wolfert VI van Borselen, met de dochter van de Schotse Koning. De kleinzoon van Wolfert VI van Borselen, Maximiliaan van BourgondiŽ, wist voor Veere het Schotse wol stapelrecht te verkrijgen.

    Als je gebruikt maakt van onze zoekmachine, zul je ontdekken, dat een andere Wolfert van Borselen ook belangrijk voor de geschiedenis van Rotterdam is geweest.

    Klik hier als je wilt zoeken via Aad's Freefind search engine, vul in het venster jouw woord in, bijvoorbeeld Borselen en klik op ENTER

    thumb

    veerefront

    Het Lammetje

    De Schotten hadden in Veere ook een eigen "natiehuis". Aanvankelijk was dit gevestigd in De Swaene op de Markt, vanaf 1613 kwam er een eigen gebouw aan de Wijngaardstraat. Toen dit huis in 1764 te bouwvallig was geworden, werd verhuisd naar De Struys

        Een voorbeeld van een Schotse familie die zich in Veere vestigde was de familie Cunningham. Thomas Cunningham (1554 - 1623) was als Schot in dienst getreden bij Willem van Oranje in 1578 en had zich erna als koopman in 1582 gevestigd in Veere.
        Veere was toen al de stapelplaats voor een aantal Schotse steden die handelden met o.m. de Republiek. In Veere werd dan ook al snel de Schotse Court gevestigd.

        De zoon van Thomas Cunningham, Willem Cunningham, geboren op 10 mei 1590 in Veere, uit Thomas' tweede huwelijk met Fransynken Borselaers, vond zijn plaats in de Nederlandse geschiedenis als de man die in 1625 deelnam aan de mislukte verovering van Elmina onder leiding van Jan Dircksz Lam.

            De verrassingsaanval had 441 Nederlandse hoofden doen rollen, waaronder die van Andries Veron en de meeste hoofd- en onderofficieren. Het aantal slachtoffers had veel groter kunnen zijn, maar was enigszins beperkt gebleven omdat de Afrikanen verzot waren op uniformen, maar dan wel zonder bloedvlekken.

            Terwijl hogergeplaatsten Nederlanders zich op het strand hadden moeten uitkleden, zagen circa 600 anderen kans om veilig aan boord terug te komen.


        We ontvingen de volgende aanvulling van Joop Fredriks over de familie Cunningham:

        Willem Cunningham zou de vader moeten zijn van ene Francina Cunningham die getrouwd was met Thomas Pedel. Deze Thomas Pedel was commandant van het garnizoen op Formosa dat in 1661 door de Chinese krijgsheer Coxinga werd belegerd en veroverd. Thomas Pedel sneuvelde al meteen op de eerste dag van de belegering.

        Francina Cunningham was geboren in Siam dus haar vader Willem Cunningham moet daar ook een keer naar toe zijn gegaan. Maar dat ben ik nog aan het napluizen.

        Ook over Formosa hebben we een verhaal op onze site

        Zonder Nederland / VOC was er waarschijnlijk geen Taiwan / Formosa geweest


    Terug naar de Schotten die zich in Nederland vestigden:

    Ook in steden als Dordrecht, Breda, Amsterdam en Rotterdam vestigden zich (voornamelijk) Lowlanders. Het spreekt vanzelf dat in al deze steden ook een 'Schotse Kirk' werd opgericht, Nederland was immers op godsdienstig terrein een heel tolerant land, officieel protestant, maar de anderen mochten ook, mits niet openlijk. De Schotse Kirk was immers sterk verwant aan de toenmalige 'Gereformeerde' Nederlandse Staatskerk. Het was dan ook heel logisch dat ook veel Highlanders zich thuis voelden in de Republiek. De Schotse katholieke, door Cromwell verdreven, Charles II Stuart verbleef in Den Haag, want de Staten-Generaal waren immers toen ook in oorlog met Engeland.

    Tijdens de Act of Navigation periode probeerden de Schotten met wisselend succes, vanuit Veere allerlei goederen te vervoeren naar Engeland, voor Schotland hoe je het ook draait of keert, de handelspartner.

    Zoo eind 17e eeuw was Schotland zowel politiek als economisch op een dieptepunt.
    In 1695 richtte de Lowlander William Paterson de Schotse Handelsmaatschappij op, met als doel handel drijven met Afrika en Azie. In die tijd was het belangrijk om ergens op de wereld een steunpunt te hebben, waarop je terug kon vallen, bij de Nederlanders was dit bijvoorbeeld Batavia geworden.

          De enigste Schotse kolonie, Nova Scotia in het huidige Canada, was door de later onthoofde Charles I uit geldnood verkocht aan de Fransen...
    Paterson wist nog een vacant plekje : een landengte in het huidige Panama, precies op de plek waar nu het Panama kanaal is gegraven. In het Engels werd dit gebied Darien genoemd. (Geen idee, wat de NL naam is, hou me aanbevolen) De Schotten zagen toen al in, dat wie in de Darien de macht heeft, zeer goede ekonomische vooruitzichten zou kunnen hebben. En toen ging het om 3 redenen mis, allemaal mede schuldig t.g.v. historisch bewezen tegenwerking van onze Willem III :

  • Paterson was mede oprichter van de Bank of England en dacht dus gemakkelijk aan een lening te kunnen komen. De Bank had geen bezwaar, maar kreeg geen toestemming van Willem. De Schotse Handelsmaatschappij moest geheel gefinancierd worden door Schotland zelf, tot 3x toe mislukte een expeditie naar Darien (ziekte, storm etc etc)
  • Tijdens een van die rampzalige tochten naar Darien, zochten de Schotten hulp op de Engelse kolonie Jamaica. Ook dit werd door Willem III verboden.
  • Willem tipte de Spanjaarden dat de Schotten in 'hun' gebied een kolonie wilden stichten, als Willem dit niet had gedaan, hadden de Spanjaarden het niet geweten


  • Na Darien zat Schotland ook financieel aan de grond.

    In 1702 viel Willem van zijn paard in Hyde Park en overleed aan zijn verwondingen, zijn vrouw Mary was al in 1694 overleden en het echtpaar had geen kinderen.

    We gaan hier maar niet in op de Staatkundige verschillen in de positie van Willem III als Koning van Groot-BrittanniŽ en Stadhouder van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Om zijn positie in de beide landen weer te geven, wordt Willem III vaak Stadhouder van Groot-BrittanniŽ en Koning van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden genoemd.......

        Speciaal voor de begrafenis van Mary in 1694 componeerde de nu nog steeds bekende componist Henri Purcell (1659 - 1695), het volgende ook nu nog steeds geregeld uitgevoerde Thou knowest, Lord, the Secrets of our Hearts. Ook op de begrafenis van Henri Purcell zelf werd Thou knowest, Lord, the Secrets of our Hearts gezongen.

            Thou knowest, Lord, the secrets of our hearts;
            Shut not thy merciful ears unto our pray'rs;
            But spare us, Lord most Holy,
            O God most mighty, O holy and most merciful Saviour,
            Thou most worthy judge eternal,
            Suffer us not at our last hour
            for any pains of death to fall from Thee.

            Amen.
    Een zus van Mary, Anne, werd gekroond tot Koningin van Engeland, de Schotten moesten wel volgen. Anne was dus de laatste Stuart op de Britse Troon ! want :

    Vlak voor de dood van Willem was in Engeland in 1701 een wet, The Act of Settlement, aangenomen met als belangrijkste bepaling, dat er op de Engelse troon geen katholieke Stuart meer mocht komen. Na de dood van Anne zou de Engelse Kroon in handen komen van de Duitse prinses Sophia van Hannover, een kleindochter van James I & VI.
    Tegelijkertijd kwamen de Whigs met een plan om er voor te zorgen dat er niet via de 'backdoor', aldus de Bishop of Salisbury, toch weer een Stuart op de Schotse troon zou komen en dus begonnen er 'onderhandelingen' :

    thumb

    queenanne

    Queen Anne en haar zoontje de Duke of Gloucester (overleed in 1700)

        Het gezin waaruit Anne en haar zus Mary stamden, bestond aanvankelijk uit 8 kinderen, de vader was de Hertog van York, de latere verdreven Koning James en moeder Anne Hyde. Slechts 2 kinderen zouden overleven, de oudste dochter Mary en Anne.

        Van Anne is bekend dat zij tijdens de aanval op Nederland in het rampjaar 1672 als 10-jarige in het Paleis van haar Oom Koning Charles het Wilhelmus op een tafel tokkelde, Anne stond toen al bekend als pro-Nederlands.

        In 1679 bezocht Anne samen met haar vader de Hertog van York, haar zus Mary in Den Haag. Vader en zus Anne kregen een militaire parade aangeboden, waarbij schoonzoon en zwager Willem III voorop reed. Willem III voerde toen iets geheel nieuws in, hij passeerde zijn schoonvader en schoonzus, met getrokken degen saluerend, iets wat nu nog steeds heel gebruikelijk is, maar toen geheel onbekend.

        Anne was ook degene die haar zwager Willem III voor 1688 waarschuwde niet naar Londen te komen i.v.m. een mogelijke aanslag op zijn leven. De Duitser Groesfeld kwam enkele maanden later inderdaad met het verhaal dat hij, Groesfeld, benaderd was door of een Ier of een Engelsman om Willem III te vermoorden. Nadat Groesfeld dit verteld had, werd Groesfeld een paar dagen later zwaargewond ergens aangetroffen....


    Maar terug naar de genoemde onderhandelingen:

  • in 1704 namen de Schotten een wet, The Act of Security, aan :

    binnen 20 dagen na de dood van Anne (Anne overleed pas in 1714, dus 10 jaar voor haar dood werd al over haar overlijden gesproken, hoe zou ze dat gevonden hebben....) moest het Schotse Parlement een opvolger aanwijzen, per definitie een Protestant en een Stuart. Als de Stuarts, in ballingschap in Frankrijk, toen meteen hadden besloten Protestant te worden...... maar ze weigerden.......
  • maar de Protestantse Stuart hoefde niet perse ook op de Engelse kroon, mits Schotland verlost zou worden van de Act of Navigation en zelf zijn eigen Kirk systeem mocht behouden


  • En toen brak de Spaanse Successie oorlog uit : de Spaanse koning had geen direkte opvolgers en dat betekende toen een pan-Europese oorlog, met als gevolg o.m. dat de Spaanse Nederlanden (Belgie) overgingen naar de Oostenrijkers (Oostenrijkse Nederlanden) en Nederland zijn door Maurits veroverde Overmaase vestingen Bingen en Geldern verloor, maar dat is weer een ander verhaal........

          Nou ja toch even dit :

          Wist je dat de grens tussen Limburg en Duitsland pas na 1866 definitief werd ? Bismarck was in een goede bui nadat de oorlog met Oostenrijk was gewonnen....... Pas in 1945 werden de Duitse rechten op de steenkooladers in Zuid-Limburg door de Nederlandse Staat genaast.

            Na de Belgische Afscheiding in 1839 werd het westelijke deel van Luxemburg bij BelgiŽ gevoegd. Omdat Luxemburg als geheel altijd deel had uitgemaakt van de Duitse Bond moest het verlies voor de Duitse Bond van het westelijk deel van Luxemburg gecompenseerd worden. En zoo werd dus Limburg een onderdeel van de Duitse Bond, puur als genoegdoening voor het verlies van het westelijk deel van Luxemburg. Limburgse soldaten zouden dus vanaf 1839 in theorie opgeroepen kunnen worden voor een oorlog o.l.v. de Duitse Bond.
            In de Pruisisch - Franse oorlog van 1870 hebben inderdaad een aantal Limburgers als kok in het Pruisische leger gediend.... als onderdeel van een na 1839 speciaal geformeerde eenheid: de Limburgse Jagers.

          Trouwens, ook wel eens afgevraagd waarom de Luxemburgse vlag zoo sprekend lijkt op de Nederlandse vlag ? Op het Congres van Wenen in 1815 kreeg Koning Willem I Luxemburg toegewezen als persoonlijke kompensatie voor het verlies van de Nassause Stamlanden rondom Dillenburg. In de overeenkomst was wel het Zwaardrecht principe afgesproken : alleen mannelijke nakomelingen uit het Huis Oranje-Nassau konden Groothertog van Luxemburg worden en dus moesten in 1890 de Luxemburgers op zoek naar een andere mannelijke Groothertog, want in 1890 stierf Koning Willem III, hij had alleen een dochter : Wilhelmina

          Na WOI werden voor de laatste keer de Nederlandse Staatsgrenzen ter diskussie gesteld door de ...... Belgen, zonder succes eisten zij in Versailles Zeeuws-Vlaanderen en een groot gedeelte van Limburg op, inklusief Maastricht, (?) maar dat moet je de Belgen zelf maar eens vragen.......


    Voor Engeland vijandige Franse schepen werden in de Schotse havens toegelaten en bevoorraad. De Engelsen reageerden verontwaardigd met de Aliens Act : alle Schotten werden als vijandige vreemdelingen beschouwd tenzij het Schotse Parlement voor de kerst een gemeenschappelijke Hannoveriaanse opvolging zou accepteren. Een oorlog tussen Schotland en Engeland dreigde, ook omdat een Engelse zee kapitein en 2 van zijn bemanningsleden in Schotland ter dood werden gebracht op beschuldiging van piraterij van een Schots schip.

    Maar de Engelse regering wilde en kon geen oorlog voeren op 2 fronten, men had de handen vol met Frankrijk, er werd zwaar gevochten in Belgie.

    Queen Anne vroeg de Schotse John Campell, Duke of Argyll, die in Belgie aan de Engelse kant had gevochten, om met het Schotse Parlement te gaan onderhandelen.
    Na wekenlang debateren stemde het Schotse Parlement toe om te gaan praten : 31 vooraanstaande Schotten werden afgevaardigd naar Londen om daar met 31 vooraanstaande Engelsen te gaan praten. De Schotten wilden alleen praten over een federatie, maar de Engelsen vonden dat de Schotten een hogere prijs moesten betalen voor een commerciele gelijkwaardigheid.

    Uiteindelijk werd de volgende overeenstemming bereikt, nog goed te keuren door beide parlementen :

  • een gezamenlijk Brits parlement, in Londen met 16 Schotse Hogerhuis leden en 45 Schotse Lagerhuisleden t.o.v. totaal 500 Engelsen
  • een gezamenlijke Hannoveriaanse troon opvolging
  • volledige Schotse handelsvrijheid
  • Schotland zal een bedrag ontvangen van ca £ 400,000 ter compensatie van de Darien verliezen, (de geschiedenis ingegaan als The Equivalent) maar zou dan ook medeverantwoordelijk worden voor de Engelse Nationale Schuld
  • er zal niet getornd worden aan de bestaande Schotse wetten, de speciale rechten van de Royal Burghs en de Kirk en dus heeft Schotland nog steeds eigen regels voor bijvoorbeeld de pubs, eigen bankbiljetten en zijn de eigendomsrechten in Schotland heel anders geregeld t.o.v. Engeland : in Schotland mag een Estate niet worden verdeeld over meerdere erfgenamen en dit heeft natuurlijk weer zoo z'n eigen voor- en nadelen. In Schotland kan 1 iemand een heel eiland in bezit hebben en houden....
  • de 2 vlaggen zullen worden samengevoegd zodanig dat beide vlaggen herkenbaar blijven


  • Terwijl buiten het Schotse Parlement rellen uitbraken, want de gewone bevolking werd niet naar hun mening gevraagd uiteraard, werd ook binnen heftig gediskussieerd. Na twee maanden kontinu debateren, zelfs het leger moest eraan te pas komen om de orde te handhaven zowel binnen als buiten, kwam het tot stemmen met het bekende resultaat. Een enkel Schots parlementslid drukte zich bij de stemming, want hij had kiespijn....

    De Parlementsvoorzitter sprak op 25 Maart 1707 de historische woorden :

    The public business of this session now being over, it is full time to put an end to it.

    There's ane end of ane auld sang

    De Schotse Kroon, Zwaard en Scepter werden in een linnen doek gewikkeld en opgeborgen in een kist in The Castle of Edinburgh, waar je ze nog steeds kunt bewonderen.

    thumb

    george1

    George I of Hanover

    En dus kwam er in 1714 een zekere George I van Hannover op de Britse troon, hij sprak eigenlijk geen Engels, maar hij was wel Protestant, zeker geen Stuart en naaste familie van de Koning van Pruisen en dat hebben de Schotten geweten.

    Waar zijn de Hannoverianen gebleven ? Ze zitten nog steeds op de Britse Troon al noemen ze zich sinds de 1e Wereldoorlog Windsors, want Hannover was toen een te Duitse naam.....

        Op 1 augustus 1714 overleed Queen Anne en met haar stierven de nakomelingen van Charles I uit, met uitzondering van de katholieke Stuarts, die echter, na de verdrijving van James II, niet voor opvolging in aanmerking kwa≠men. Daardoor werd Anne opgevolgd door de keurvorst van Hannover, George, een kleinzoon van Elizabeth Stuart, de Winterkoningin.
        George I, een taktloze Duitser, beging de grote onhandigheid om verschillende dignitarissen, die onder Anne een verantwoordelijke positie hadden bekleed, op kwetsende wijze te ont≠slaan, onder anderen de trotse Earl of Mar, staatssecretaris voor Schotland.

        Stonden de Hannoverianen vreemd tegenover het Britse volk, ten opzichte van de Schotse clans koesterden zij niet de minste sympathie. Zij beschouw≠den deze als lastige overblijfsels uit vroeger eeuwen en legden het er op toe hen volkomen te vernietigen. Verschillende maatregelen, tegen de clans gericht, volgden elkander op.
        Vooral de ontwapeningswet van 1725 heeft veel kwaad bloed gezet onder de Hooglanders. Veel effect heeft deze wet echter niet gehad, want al was het dragen van vuurwapens verboden, er bleven nog andere wapens over om aan een eventueel voorkomend verschil van mening kracht bij te zetten. Vooral op marktda≠gen, als verkoelende dranken de hoofden hadden verhit, kon het er nog warm toegaan.

        De Earl of Mar sloot zich dus in het geheim aan bij de aanhangers van het Huis Stuart, de Jacobites, en voerde, eveneens in het geheim, correspondentie met de Chevalier de Saint George, zoals de zoon van James II werd genoemd.


    In 1708 kwam op een grote Franse vloot de zoon van de verdreven schoonvader van Willem III naar Schotland. ( James Edward, de Chevalier de Saint George en ook wel The Old Pretender genoemd, Bonnie Prince Charlie, de zoon weer van James Edward, wordt dus ook wel The Young Pretender genoemd...). Helaas was de wind weer Protestant......

    In 1713 werd de Spaanse successie oorlog afgesloten met de Vrede van Utrecht, een van de bepalingen was dat Frankrijk de Hanovers zou erkennen i.p.v. de Stuarts. In 1715 overleed Lodewijk XIV en in de verwarring die dat gaf deed James Edward voor het laatst een halfslachtige poging : het is desondanks de geschiedenis ingegaan als de best georganiseerde Jacobite aktie, het Jacobite leger met 12.000 Highlanders maakte grote vorderingen.

        In augustus 1715 vertrok Lord Mar plotseling uit Londen naar Schotland en nodigde, onder voorwendsel van een grote jacht in het Mar Forest, de noordelijke Jacobites aanvoerders uit, die in groten getale opkwamen. De gebruikelijke belof≠ten van hulp uit Frankrijk, in de vorm van soldaten, geld en wapenen, maakten op de aanwezigen zulk een indruk, dat de Chevalier de Saint George werd uitgeroepen tot King James VIII en zijn standaard werd ontplooid.

        Het plan was om Edinburgh te bezetten en vervolgens Engeland binnen te rukken. Maar de regering was waakzaam, handelde snel, en dit laatste deed Lord Mar juist niet. De Earl of Argyle versperde hem de weg naar het zuiden, terwijl in het noorden de Earl of Sutherland, in opdracht van King George, alle weerbare mannen uit Caithness, Sutherland, Strathnaver en nog enkele andere provincies tegen Lord Mar te wapen riep.
        Campbell, die in die tijd in Caithness de macht in handen had, hield zich voorlopig afzijdig en bleef de kat uit de boom kijken, maar Sutherland's oproep werd met enthousiasme beantwoord door Lord Reay, Ross of Balnagown, Munro of Fowlis, Forbes of Culloden en Grant of Strathspey. Zij waren allen overtuigde protestanten die, na de ervaring welke zij hadden opgedaan met de laatste James tussen 1685 en 1688, niets meer moesten hebben van de katholieke Stuarts.

        De Earl of Seaforth daarentegen koos de zijde van Lord Mar en nu werd het zaak om te zorgen dat Seaforth met zijn Mackenzies zich niet met Mar zou kunnen verenigen. Sutherland vertrok daartoe vanuit Dunrobin naar Tain met 400 man en trof daar Lord Reay aan met 500 Mackays en Ross of Balnagown met 200 man van zijn clan. Later werd dit legertje nog versterkt tot een totaal van 1800 man. Maar Seaforth kon hier 3000 man tegenover stellen, en dat was de reden dat Sutherland niet meer kon bereiken dan een voor Argyle waardevolle tijdwinst. Sutherland ontweek namelijk telkens een beslissende slag, hield intussen zijn tegenstander enige tijd bezig, en toen deze hem eindelijk de rug toekeerde en zich met Mar verenigde, werden zij op 14 november 1715 bij Sheriffmuir door Argyle verslagen. Hoewel James VIII nog in december in Schotland verscheen, vluchtte hij in 1716 met Seaforth en Mar, evenals andere leiders van de Jacobites, naar Frankrijk. De 'Mar-re≠bellion' was over.


    Alleen was James Edward dus geen Bonnie, zonder een charismatische Bonnie waren al meer akties in Schotland op niets uitgelopen. De chieftains en dus de clans moesten wel steeds overtuigd worden en daar was James Edward niet zoo goed in.
    Pas toen de balans de verkeerde kant dreigde door te slaan, kwam James Edward naar Schotland als hooghartige katholieke Stuart. De Engelse Jacobites waren, samengevat, meteen genezen. We vatten het maar even samen : de druppel van de beroemde emmer waren de woorden van James Edward die op het bericht van een dreigende nederlaag antwoordde met :

    Ach, ik heb heel mijn leven al pech, dit kan er ook nog wel bij

    Niet bepaald een inspirerende Bonnie toespraak, James Edward ging de geschiedenis in als Old Mr Melancholy.........

    Als James Edward Protestant was geweest en meteen als Bonnie aan het hoofd van het Engels / Schotse Jacobite leger de strijd was aangegaan, dan was dit achteraf de enigste serieuze bedreiging voor de Hanovers in Londen geweest. Wat er 30 jaar later gebeurde, was bij voorbaat al een dwaze zaak, men zegt dat in 1715 het Stuart tijdperk definitief voorbij was....

    Tot het uitbreken van de volgende pan-Europese Oostenrijkse Successie oorlog in 1740 ( het ging nu over de opvolging door Maria Theresia) werden in Schotland (militaire) wegen en forten gebouwd. Nog steeds kun je in Schotland sommige General Wade's Military Roads belopen.

        In 1744 was de toen 71-jarige, als zeer besluiteloos bekend staande, George Wade (1673 - 1748) opperbevelhebber van het Britse Leger in Vlaanderen. Wade had geheime orders, onbekend bij de Nederlanders, Wade mocht onder geen beding Oostende onbeschermd laten. Wade werd hierdoor nog besluitelozer, bovendien was Wade totaal onbekend in Vlaanderen, dus deed Wade, tot ergenis van de Nederlandse troepen, nauwelijks iets.

        De Britse Koning en Keurvorst van Hannover George II had Wade persoonlijk deze geheime Oostende order gegeven en niet onterecht, want op 9 Januari 1744 vertrok uit Rome plotseling de 23-jarige Charles Edward Stuart (1720-1788), 'Bonnie Prince Charlie', de zoon van de Old Pretender, en zijn plotselinge aankomst in Parijs op 8 februari, maakte duidelijk dat Versailles van plan was de pretendent in het spel te brengen en dat een officiŽle oorlogsverklaring aan Groot-BrittanniŽ niet lang op zich zou laten wachten.
        Eind 1743 had Lodewijk XV ingestemd met het ondersteu≠nen van een opstand geleid door Charles Edward Stuart d.m.v. een invasie van Engeland met 10.000 man.
        De situatie werd voor George II zo dreigend dat de Staten-Generaal het verzoek kregen onmiddellijk voorbereidingen te treffen voor het sturen van een hulpkorps van 6.000 man, waartoe de Republiek volgens een Verdrag uit 1678 verplicht was. Daarnaast kregen tien Britse bataljons o.l.v. Wade bevel naar Oostende te gaan om zodra de Fransen uit Duinkerken vertrokken, eveneens het Kanaal over te steken.
        In Engeland en Schotland bevonden zich slechts 14.300 man, een veel te klein aantal troe≠pen om tegelijkertijd een opstand en een invasie te kunnen bestrijden.

        De Staten-Generaal willigden het Britse verzoek, onmiddellijk in. Zes complete regi≠menten (6.200 man) werden in gereedheid gebracht.
        Sommige Staten-Generaal leden vertrouwden alle ophef over de landing van Charles Edward Stuart niet, misschien was het een list. Nu moeten dese hulptroepen sonder tijdversuym vertrekken, vrijheyd, godsdienst alles hangt daar≠van af en loopt buyten dat gevaar, en nog de Admiraliteyt van de Maze [van Rotterdam] nog die van Amsterdam heeft niet een schip om die te convoieren en kan niet dan naar ses weken tijds eenige wijnige toerusten.
        Begin maart leek er inderdaad geen enkele rechtvaar≠diging voor het sturen van de Staatse troepen meer te bestaan. Een storm noodzaakte de Franse troepen die zich reeds op de schepen voor Duinkerken bevonden, weer aan land te gaan. Een paar dagen leek de wind te gaan liggen en werd een nieuw begin gemaakt met het inschepen van troepen en voorraden, maar in de nacht van 6 op 7 maart stak een nog heviger storm op die veel schade veroorzaakte aan de transportschepen. Gods wind was weer eens tegen en dus werd de operatie afgeblazen. Ondanks alles verklaarde Frankrijk een week later (15 maart) Groot-BrittanniŽ de oorlog.

        Tijdens de Franse voorbereidingen in Duinkerken brak er ook paniek uit bij sommigen in de Republiek, stel dat de Franse Vloot om allerlei redenen in Zuid-Holland zou landen, je weet het maar nooit met de wind, en dan Den Haag en Delft zouden gaan plunderen en wie weet de Roomsen op het platteland zouden gaan bewapenen....

        De man die namens de Staten-Generaal als een soort kwartiermeester naar Schotland werd gestuurd, was een familielid van de Oranjes: Willem Maurits van Nassau-Ouwerkerk. Dezelfde Willem Maurits van Nassau-Ouwerkerk zou in 1747 tevergeefs Staats-Vlaanderen verdedigen tegen de Fransen.

    De band met Nederland werd versterkt door het huwelijk van Anna van Hannover met de Friese Stadhouder Willem IV, de zoon van de in 1711 in het Hollands Diep verdronken Johan Willem Friso. Een monumentje dat herinnert aan de verdrinkingsdood van Joahn Willem Friso, kun je nog steeds vinden op het begin van de Moerdijkbrug vanuit Brabant.

        Op 14 juli 1711 bereikte Johan Willem Friso de oever van de Maas ter hoogte van de Moerdijk. Daar gingen ze aan boord van de veerpont en staken van wal. Bijna aan de overkant gekomen, begon het plotseling hevig te waaien. De schipper slaagde er niet in de zeilen te wenden en tot ontzetting van de bemanning sloeg de boot om en viel iedereen overboord. Johan Willem Friso, zich in doodsnood aan het portier van zijn koets vastklemmend, schreeuwde nog lange tijd om hulp. Toen werd hij door de krachtige stroming meegesleurd en kwam niet meer boven water. Het duurde acht dagen voor het lichaam van Johan Willem Friso werd gevonden.

        De vrouw van Johan Willem Friso, Marie Louise van Hessen Kassel, die in Leeuwarden vol ongeduld wachtte op een ontmoeting met Johan Willem Friso, vernam op 16 juli 1711 dat Johan Willem Friso was verdronken. Zeven weken na de dood van Johan Willem Friso bracht Marie Louise van Hessen Kassel een jongen ter wereld, die de namen Willem Karel Hendrik Friso ontving. Marie Louise van Hessen Kassel en Johan Willem Friso waren slechts 2 jaar (vanaf 26 april 1709) heel gelukkig getrouwd geweest.

        De pas 23-jarige Marie Louise van Hessen Kassel wijdde zich de rest van haar leven aan haar 2 kinderen, de oudste dochter Anna Charlotte Amalia en haar 2e, de latere Stadhouder Willem IV. Anna Charlotte Amalia werd ook kort voor de geboorte van haar 2e kind weduwe en raakte hierdoor in een diepe depressie, waarvan Anna Charlotte Amalia nooit meer zou genezen.

        Om de toewijding waarmee Marie Louise van Hessen Kassel de opvoeding van haar kinderen vervulde, kreeg Marie Louise van Hessen Kassel in Friesland de koosnaam Marijke Meu.


    Over het huwelijk van Anna van Hannover met Willem IV valt nog dit te vertellen:

        In 1729 werd de zoon van Marijke Meu, de latere Willem IV, uitgenodigd om naar Den Haag te komen, waar hij in contact kwam met de Britse ambassadeur Lord Chesterfield. Het rapport dat Chesterfield naar Londen stuurde beschreef in voorzichtige termen de achttienjarige Prins van Oranje Nassau: Hij heeft blijkbaar een goede opvoeding genoten en een vrijheid en gemakkelijkheid in de omgang die men niet krijgt dan door veel in de wereld te verkeren. Hij heeft een goed, knap gezicht maar zijn gestalte is niet zoo gunstig als men zou wenschen ofschoon niet zo lelijk als ik gehoord had.

        Het probleem waar Willem IV letterlijk meeworstelde was zijn bochel. Ondanks de goede zorgen van zijn moeder Marijke Meu was Willem als kleuter in de tuin van Paleis Soestdijk van zijn paard gevallen en had daar een bochel aan overgehouden. Op schilderijen zou de bochel van Willem IV altijd zorgvuldig uit beeld blijven, maar zijn bochel betekende natuurlijk wel een belemmering op de voor hem krappe huwelijksmarkt, vandaar de visitatie door Lord Chesterfield.

        King George II en Queen Caroline van Groot-BrittanniŽ lazen de brief van Lord Chesterfield met belangstelling en besloten daarop Willem uit te huwelijken aan hun oudste dochter prinses Anne, of zij van de bochel wisten??

        Nadat deze toestemming in Nederland bekend werd, werden er veel grappen overgemaakt in de trant van The beauty and the beast.

        Willem IV trok zich gelukkig weinig aan van al dit soort grappen en zeilde de Noordzee over. Toen de prins van Oranje in 1733 St. James Palace betrad en zijn opwachting maakte bij de koning, kreeg George II echter, aldus de overlevering, de schrik van zijn leven: Het is een monster! Het is een aap! riep hij tegen Lord Chester≠field, die hem totaal verkeerd zou hebben voorgelicht. Queen Caroline kon alleen met afschuw over Willem spreken. Maar de prinses bleef uiterst kalm en besloot dat ze toch met hem zou trouwen ook al is hij zo lelijk als een aap.

        Op dat moment was Anna van Hannover 24, klein en gezet, had een door pokken geschonden gezicht en was doodsbang dat ze als oude vrijster aan het Britse hof zou achterblijven.......


    Toen Willem IV met zijn bruid Anna van Hannover in Leeuwarden arriveerde, wist Anna van Hannover niet wat ze zag, zoo'n armoedige toestand, was Anna van Hannover niet gewend geweest in Londen.

    Nederland was het enigste land dat t.g.v. de Oostenrijkse Successie oorlog een vreedzame revolutie doormaakte, want weer kwam er een eind aan een Stadhouderloos Tijdperk, in 1747 konden de Friese Stadhouder en zijn vrouw Anna van Hannover hun intrek nemen in het luxere Den Haag. Ondermeer een indirekt gevolg van Bonnie Prince Charlie, want Nederland moest (volgens een verdrag afgesloten door Willem III) 6000 man afstaan aan de Hannovers die zich, lichtelijk in paniek, hals over kop terug moesten trekken uit het Vlaamse Slagveld om tegen Bonnie Prince Charlie op te trekken.
    De Fransen konden hierdoor in snel tempo grote delen van Vlaanderen bezetten, waar de Nederlandse garnizoenen (ook weer een gevolg van afspraken van Willem III die in zijn tijd echt heel belangrijk was en als een van de eersten Europees dacht....) zich zonder slag of stoot overgaven. In april 1747 stuurden de Fransen zelfs troepen naar het door Willem Maurits van Nassau-Ouwerkerk verdedigde Staats / Zeeuws-Vlaanderen en namen Hulst, Axel en Sas van Gent in, puur om op Den Haag politieke druk uit te oefenen, weer was het land in rep en roer en dus kwam er weer een Oranje aan de macht. De tijden van de geniale Maurits, Frederik Hendrik, Tromp, Michiel de Ruyter en Willem III ( we noemen maar even de bekendste) waren echter voorbij. De beroemde nederlaag bij Fontenoy (11 mei 1745) van Britten en Nederlanders tegen de Fransen wordt gewijd aan de 'minderwaardigheid van de Staatse troepen'. (LINK)

    In deze dagen rook Bonnie Prince Charlie dus zijn kans, ondanks het feit dat een Franse vloot weer last had van een Protestantse tegenwind en niet voorbij een Britse vloot durfde etc etc, landde Bonnie Prince Charlie, slechts vergezeld van The Seven (!) Men of Moidart op 25 Juli 1745 in Schotland.

    Op het internet word je bedolven onder alle details van zijn beroemde tijd in Schotland, maak dus gebruik van de links helemaal onderaan deze pagina of gebruik de zoekterm Bonnie Prince Charlie....... en dus hier alleen de Bottomline !

    Na zijn landing werd Bonnie Prince Charlie direkt verzocht weer naar huis te gaan, hij sprak toen de historische woorden, in slecht Engels :

    I am come home

    Ook de beroemde Gentle Lochiel of Cameron (zie het statieportret elders op deze pagina) sputterde tegen dat de tijd van de Stuarts voorbij was, maar het antwoord was :

    By the issue what it will I am determined to display my Standard and take the field with such as may join it. Lochiel, whom my father esteemed the best friend of our family , may stay at home, and learn his Prince's fate from the newspapers.

    Kijk, dat is nu een echte Bonnie toespraak waar Lochiel dus op moest antwoorden met :

    I'll share the fate of my Prince and so shall every man over whom nature or fortune hath given me any power

    Het antwoord van een Schotse Highlander Chieftain !!!

    thumb

    glenfinnan1998

    Glenfinnan

    Hier riep Bonnie Prince Charlie zijn vader uit tot Koning van Engeland, Ierland, Schotland en Frankrijk

    op de toren Bonnie Prince Charlie

    thumb

    glenfinnmooi

    Glenfinnan

    En natuurlijk is Aad een keer naast Bonnie Prince Charlie geklommen.....

    .................wat een schitterend uitzicht...........

    Even voor de goede orde: het Bonnie Prince Charlie beeld op de toren van Glenfinnan is gemodelleerd naar een 19e eeuwse Schot en is dus volledig fantasie...

    Bij het Glenfinnan Monument is o.m. de volgende tekst te vinden:

          On this spot
          where Prince Charles Edward Stuart
          first raised his standard
          on the 19th day of August 1745
          when he made the noble and gallant attempt
          to recover a throne lost by his ancestors

    In Glenfinnan werd op 19 augustus 1745 het Stuart vaandel gehesen, volgens de overlevering de nacht ervoor door een aantal vrouwen in elkaar gezet. Het gebeuren ging aanvankelijk niet door, want er waren te weinig toeschouwers......... pas na uren kwamen, volgens de overlevering voorafgegaan natuurlijk door bagpipes, de Camerons en de Macdonalds, de clans met de meeste ervaring in dit soort Jacobite akties.

    Onderweg naar Edinburgh werd en passant een regeringsleger verslagen en nam Bonnie Prince Charlie zelfverzekerd zijn intrek in Hollyrood Palace zonder The Castle in te nemen, een van de raadsels...

    De Engelse Generaal Cope vluchtte ver voor zijn troepen uit naar Newcastle. Over hem worden nog steeds veel grappen verteld.

    Was Bonnie Prince Charlie nu maar rustig in Edinburgh gebleven, hij organiseerde vele balls...., nee, hij vond dat hij naar Londen moest optrekken er van overtuigd dat hij tijdens zijn tocht overal zou worden toegejuicht. Het moet gezegd Bonnie Prince Charlie liep voorop, maar bij Derby (130 mile van Londen) werd besloten om om te keren, 6 december 1745 wordt in de Schotse geschiedenis Black Friday genoemd. Zijn Highlanders voelden zich steeds vervreemder van hun eigen omgeving, de sfeer was niet goed, overal waar zij langs kwamen 'werden de luiken gesloten' en er gingen valse geruchten dat bij Newcastle 30.000 troepen uit Vlaanderen waren geland of zoiets....

    Had Bonnie Prince Charlie geweten dat er in Londen allang paniek was uitgebroken op het paleis en dat George II eigenlijk blij was om weer terug te keren naar Hannover en dat er bij de Bank van Engeland geen geld meer kon worden opgenomen etc etc........... maar Bonnie Prince Charlie wist dit niet.

    statuebonniederby

    Het enigste standbeeld van Bonnie Prince Charlie in Engeland, in Derby...........

    elk jaar wordt hier een Bonnie Prince Charlie dag georganiseerd

    Ondanks zijn

    Rather than go back, I would wish to be twenty feet underground

    kon Bonnie Prince Charlie niets anders doen dan mee terugtrekken naar Schotland, nu alleen niet lopend voorop, maar te paard ergens tussen de Highlanders, Bonnie Prince Charlie werd steeds neerslachtiger.

    De regering nam geen halve maatregelen, een groot gedeelte van het leger werd overhaast uit Vlaanderen teruggetrokken, heel voorzichtig trok men langs de Oostkust naar Aberdeen, de Britse vloot voer ter begeleiding mee. De opperbevelhebber, de Duke of Cumberland, de jongste zoon van George II, liet zijn troepen keer op keer oefenen op het volgende : val niet je direkte tegenstander aan, maar zijn buurman. Als iedereen dat doet, heeft het schild van een Highlander geen nut meer,,,

    thumb

    cumberlandduke

    dukeofcumberland

    De 2e zoon van George II
    William August

    The Duke of Cumberland

    the Butcher

    1721 - 1765

    tijdens de Schotse veldtocht dus pas 25 jaar oud en dus van dezelfde leeftijd als Bonnie Prince Charlie, 26 jaar....

    Bij Nairn, ten Oosten van Inverness, werd uitgebreid de verjaardag van The Duke of Cumberland gevierd. De Highlanders trokken erop uit om het leger van The Duke of Cumberland 's nachts te overvallen, terwijl ze nog aan het feesten waren, maar door de mist konden ze het regeringsleger niet vinden............ what if........

    Ontmoedigd en eigenlijk al gedemoraliseerd trokken de Highlanders terug naar Culloden, The Duke of Cumberland rook zijn kans en trok hun achterna op weg naar de meest onderzochte veldslag in Groot-Brittannie : als je nu in onze tijd op het slagveld komt, is men altijd weer iets aan het onderzoeken. De populaire BBC serie Battlefields heeft 'ieder jaar' wel weer iets nieuws te melden over Culloden.

    Een van de grootste strategische blunders uit de geschiedenis, we noemen er een paar :

  • De Highlanders hadden zich nooit moeten laten verleiden tot een veldslag op een open vlak terrein, zij waren gewend om onverwachts van een heuvelrug af te rennen. Bovendien waren ze vermoeid en teleurgesteld van hun nachtelijke tocht, eten was er niet, only one biscuit the man
  • Met een schamelijke bewapening vechten tegen een van de modernste legers toen, nota bene terug gehaald van een Europees Slagveld is natuurlijk waanzin. Aan de kant van de regering vochten ook troepen uit Hannover en dat ligt dicht bij Pruisen, toen de Europese supermacht...... Verder vochten er ook Schotten mee aan de zijde van de regering, want het was immers een Verenigd Koninkrijk. Aan de zijde van de Highanders alleen wat Fransen en Ieren.
  • Een modern leger had destijds tijd nodig om zich in carree's op te stellen, de Highlanders keken toe.........
  • Een modern leger begint altijd met artillerie, de Highlanders bleven gewoon staan. Historisch schijnt het eerste kanonschot wel door de Highlanders afgegeven te zijn, het vloog, aldus de overlevering, rakelings langs The Duke of Cumberland
  • Terwijl de regeringstroepen massaal begonnen te vuren, trokken de Highlanders als 'woestelingen' naar voren, nauwelijks gecoordineerd en over een drassige heide vol met kuilen gevuld met drap. Op sommige plaatsen werd de eerste regeringslinie doorbroken, maar erachter stonden er nog meer
  • Toendertijd kwam altijd vanaf de zijkant de cavalerie in aktie om de aanvallers op de flank of, nog liever van achteren, aan te vallen en aldus gebeurde. De Highlanders hadden nauwelijks paarden, een modern leger juist heel veel. Met reuze snelheid verpletter je alles letterlijk en figuurlijk onder paardenhoeven en zoo gebeurde
  • Enzovoort, enzovoort


  • O'Sullivan, de man die de Highlanders vanuit Nairn, had laten stoppen op dit drassig stuk heide, riep All is going to pot en toen was het over...

    Op de onderstaande prenten de 2 partijen en een fragment van een beroemd schilderij :

    thumb

    cullodenhanover

    The Government Troops

    cullodenscots

    The Scottish Jacobites with the white cockade

    thumb

    cullodenbattle

    The Battle of Culloden (16 April 1746)

    Het was binnen 20 minuten afgelopen, de grootste tragedie uit de geschiedenis van Schotland

    Aad is hier al vele keren geweest, het is er altijd druk

    Het originele schilderij hangt in Buckingham Palace in London

    Culloden wordt uitgesproken als kullodden, op z'n Nederlands..... een Schot kan de k zeer goed uitspreken, i.t.t. een Engelsman

        Een meestal onbekend verhaal over The Battle of Culloden is nog het volgende:

        De Jacobites hebben voor Culloden op hulp uit Frankrijk gerekend en rekenden erop, dat zij een grote som geld zouden ontvangen om achterstallige soldij te betalen en levensmiddelen in te slaan.

        Inderdaad voer een Frans schip, de 'Hazard', met 12.500 guineas naar Schotland. Door een Brits fregat achtervolgd liep de 'Hazard' op de avond van de 25ste maart 1746 de Kyle of Tongue binnen. Gedurende de duisternis slaagde de bemanning erin om aan wal te komen met het geld, maar de volgende dag raakten zij bij Druim-nan-Coup slaags met kapitein George Mackay, derde zoon van Lord Reay, die zich na een hardnekkig gevecht van het geld meester maakte en de bemanning gevangen nam.

        Voor het leger van Bonnie Prince Charlie, dat vlak vůůr de beslissende slag bij Culloden wegens geldgebrek de meest noodzakelijke levensbehoeften miste, moet het verlies van de 12.500 guineas een zeer zware slag zijn geweest. Als dit goud in het bezit van de prins zou zijn gekomen, zou deze bij Culloden over een weldoorvoed leger in plaats van een bijna verhongerde troep hebben beschikt en was de strijd wellicht geheel anders verlopen......

        Enkele dagen vůůr de slag bij Culloden ontving de graaf van Cromartie bevel van Bonnie Prince Charlie om zich te Inverness met zijn gehele troepenmacht bij hem te voegen. Toen hij ten gevolge van dit bevel op mars was gegaan in de richting van de Little Ferry, viel vaandrig John Mackay, van de Aberach-familie, hem met een paar man aan. Andere afdelingen van de troepen van Sutherland, die op de heuvels rondom gelegerd waren, werden door dit optreden aangevuurd en mengden zich ook in de strijd. Het gevolg was dat Cromartie werd verslagen en al zijn troepen werden gedood of gevangen genomen.

        Mackay drong met zijn pistool in de hand door tot in Dunrobin Castle, waarheen Cromartie was gevlucht. Niettegenstaande de pogingen van de Gravin van Sutherland, die ervan werd verdacht de rebellen en speciaal de graaf van Cromartie te begunstigen, nam hij de graaf, die zich onder een bed had verstopt, gevangen.

        Deze twee gebeurtenissen, waaraan de Mackays zulk een belangrijk aandeel hebben gehad, de ene bij Tongue en de andere bij de Little Ferry (bij de monding van Strath Pleet), zijn van meer invloed geweest op het verloop van de slag bij Culloden, dan in het algemeen wordt beseft. Door het gevecht in Strathnaver werd aan Bonnie Prince Charlie de geldelijke ondersteuning ontnomen en door het gevecht bij de Little Ferry werden de zo broodnodige fitte hulptroepen uitgeschakeld......


    Net als bij Fontenoy nam aan Britse kant ook de latere veroveraar van Quebec (Canada) op de Fransen, deel aan de Slag bij Culloden, de latere Generaal James Wolfe. Wolfe had, aldus sommige verhalen, bij Quebec Highlanders bij zich die aan beide zijden hadden gevochten bij Culloden.

    thumb

    wolfedood

    Generaal James Wolfe, dodelijk gewond bij Quebec, sprak de historische woorden: Brave jongens, treur niet om mij, over enkele ogenblikken zal ik gelukkig zijn. Vervolgens sloot hij de ogen om God te danken voor de overwinning, waarna hij stierf.

    Zal jullie alle details besparen, wat er na de Slag bij Culloden gebeurde op bevel van The Duke of Cumberland, The Duke of Cumberland kreeg later niet voor niets de bijnaam Butcher oftewel Slager. The Duke of Cumberland verdedigde zich later met het verhaal dat uit dokumenten was gebleken dat andersom de Highlanders ook geen pardon zouden hebben gegeven, nog steeds worden hierover diskussies gevoerd, het zij zoo.....

        The Duke of Cumberland ging na Culloden terug naar Vlaanderen en werd daar Opperbevelhebber van de Britse Troepen en mede dankzij hem, konden de Fransen op 16 september 1747 Bergen op Zoom innemen. De Duke of Cumberland weigerde namelijk vanuit Maastricht ontzettingstroepen richting Bergen op Zoom te sturen, pas na de val van Bergen op Zoom kwam hij in aktie en stuurde extra troepen naar Geertruidenberg, maar toen hadden de Fransen in Bergen op Zoom al op ouderwetse manier geplunderd en gemoord. Het Franse imago werd hierdoor ernstig beschadigd, Lodewijk XV kreeg het advies de Franse bevelhebber ter plaatse of op te hangen of weg te promoveren, hij koos voor het laatste.

        In 1760 overlijdt King George II, de vader van The Duke of Cumberland. Horace Walpole (zoon van een Minister en schrijver) kwam The Duke of Cumberland tegen op de begrafenis:

            Londen, 13 november 1760

            Uit nieuwsgierigheid ben ik gisteren naar de begrafenis gegaan. Ik had nog nooit een koninklijke begrafenis meegemaakt. Welnu, ik kleedde me als een hoge piet, dat leek me - zoals bleek terecht - de beste manier om iets te zien te krijgen.

            Het was een prachtig schouwspel. De prinselijke kamer was bedekt met purper en hing vol zilveren lampen. De kist ging schuil onder paars fluweel en er stonden zes zilveren luchters op hoge standaards.

            De processie van voetknechten, van wie elke zevende een fakkel droeg, de koninklijke lijfwachten, de omfloerste trom, de pijpers en de beierende klokken - het was alles erg plechtig. Ik was eerst bang dat ik aan een tienjarig jongetje zou worden gekoppeld, maar de herauten letten niet erg op en ik liep naast George Grenville, die oud en lang genoeg voor me is.

            Toen we bij de kapel van Henry VII kwamen, verdween elke ingetogenheid. Iedereen zat of stond waar hij wilde, de koninklijke garde bezweek haast onder de zware kist en riep om hulp, de bisschop versprak zich in zijn gebed en de hymne had net zo goed bij een bruiloft gepast. Ernstig was alleen de Duke of Cumberland. Hij droeg een donkerbruine pruik en een zwarte cape met een vier meter lange sleep. De begrafenis van een vader, hoe weinig reden je ook hebt van hem te houden, is niet aangenaam. Ondanks zijn slechte been moest hij twee uur staan. Zijn gezicht opgeblazen en misvormd door een recente beroerte - oog in oog met de crypte waarin hij zelf binnen afzienbare tijd zal afdalen - wat een onaangename toestand! Hij droeg het allemaal met een onbewogen gezicht.

            Een buriesk contrast was de Duke of Newcastle. Hij barstte in tranen uit en zeeg ineen op een stoel, waarna de aartsbisschop hem een flesje reukzout onder de neus hield - maar binnen twee minuten herkreeg hij zijn nieuwsgierigheid en hij beende door de kapel, loerend door zijn bril naar de aanwezigen Toen kreeg zijn angst voor kouvatten de overhand.

            De Duke of Cumberland voelde dat iets hem tegenhield, keek over z'n schouder en zag dat de Duke of Newcastle op zijn sleep was gaan staan, om de koude marmeren vloer te vermijden.


    Hoe liep het af met Bonnie Prince Charlie : na maanden zwerven over de Hebriden wist hij op een Frans schip te ontkomen. Ondanks het feit dat er een zeer grote beloning was uitgeloofd, is hij door niemand verraden. Verkleed als kindermeisje Betty Burke, wist hij bijvoorbeeld met de hulp van Flora MacDonald net op tijd te vluchten. Sommigen zeggen dat Bonnie Prince Charlie meer beroemd is geworden door zijn heroische vlucht na Culloden, dan zijn daden voor Culloden.

      We zouden nog even terugkomen op Flora MacDonald n.a.v. dit stukje tekst:

    • Skye Boat Song(ja, dit is een link....)

    • (5K .MID file)

      Het lied over Flora MacDonald, de vrouw die Bonnie Prince Charlie hielp vluchten naar het eiland Skye. Toen Flora MacDonald, na haar emigratie naar North Carolina, terugkwam naar Schotland en kort erna overleed, kwam heel Schotland op Flora MacDonald's begrafenis en toen werd voor het eerst deze melodie gespeeld.

      thumb

      floracharles

      Bonnie Prince Charlie maakt kennis met Flora MacDonald

      volgens de overlevering waren ze verliefd, vandaar de Skye Boat Song

          florainverness

          Op het plein bij the Castle of Inverness kun je een standbeeld vinden van Flora MacDonald, Flora MacDonald tuurt met haar hand boven haar ogen uit over de zee, zou Bonnie Prince Charlie ooit nog terugkomen?

          De 23-jarige Flora MacDonald ontmoette Bonnie Prince Charlie tijdens zijn vlucht op het eiland Ulst. Aanvankelijk aarzelde Flora MacDonald om Bonnie Prince Charlie te helpen, maar plotseling dook Bonnie Prince Charlie zelf op en maakte een diepe indruk op Flora MacDonald, zoals te zien is op de bovenstaande geromantiseerde prent. Bonnie Prince Charlie was immers opgevoed aan het Hof van Versailles en beschikte dus over elegante manieren om een vrouw als Flora MacDonald te benaderen.

          Flora MacDonald stelde wel als voorwaarde voor de overtocht naar Skye dat Bonnie Prince Charlie zijn wapens afdeed en zich moest verkleden als Betty Burke, haar dienstmeid. Nog steeds worden in Schotland veel Betty Burke grappen verteld, macho's die zich als vrouw gedragen....

          Op zee onderweg naar Skye werd het bootje beschoten, maar ook schijnt Bonnie Prince Charlie al dan niet romantische c.q. patriottische liedjes te hebben gezongen. Op Skye aangekomen namen ze afscheid en kreeg Flora MacDonald als dank een medaillon met portret en haarlok, Flora MacDonald heeft haar Prins nooit meer teruggezien.

          Teruggekomen op haar eiland Ulst werd Flora MacDonald gearresteerd en overgebracht naar de Tower of Londen. Een jaar later werd ze vrijgelaten en huwde uiteindelijk met Allan MacDonald, samen kregen ze 9 kinderen. Tijdens de Clearances (zie hieronder) trok het gezin MacDonald naar North Carolina om uiteindelijk weer naar Schotland terug te keren.

          thumb

          florasteen

          florapt

          Flora MacDonald besloot dus weer terug te keren naar Schotland, waar men Flora MacDonald nog niet was vergeten, want toen Flora MacDonald in 1790 overleed, liep "heel" Schotland uit om bij de begrafenis van Flora MacDonald aanwezig te zijn. Flora MacDonald werd in een deken begraven waarin ooit Bonnie Prince Charlie had geslapen, het graf van Flora MacDonald kun je nog steeds vinden in Kilmuir op het eiland Skye.

          In 1788 was Bonnie Prince Charlie overleden en de dood van de 2 geliefden (??), al weet niemand zeker of ze ook echt verliefd waren geweest, inspireerde o.m. de beroemde Schotse dichter Robert Burns, ook op hem komen we nog terug. Na Robert Burns zou ook Sir "Ivanhoe" Walter Scott zich laten inspireren door het verhaal van Flora MacDonald en Bonnie Prince Charlie, ook op Sir Walter Scott komen we nog terug.

          In Milton op het eiland Ulst is een gedenksteen aangebracht op het vermoedelijke geboortehuis van Flora MacDonald. Het spreekt vanzelf dat zowel Flora MacDonald als Bonnie Prince Charlie een dankbaar onderwerp zijn geworden van de lokale Tourist Information Offices en geef ze eens ongelijk...

          Nog steeds is in Schotland de Skye Boat Song, met het verhaal van Flora MacDonald, heel geliefd.
    Terug in Rome raakte Bonnie Prince Charlie aan de drank, Bonnie Prince Charlie schijnt ooit nog incognito in Londen geweest te zijn en besloot op zekere dag Protestant te worden...... Natuurlijk had Bonnie Prince Charlie een ongelukkig huwelijk en een dochter die hem op het eind van zijn leven verzorgde. Bonnie Prince Charlie overleed natuurlijk verbitterd op 31 Januari 1788, zijn dochter, maitresse van een Bisschop, had weliswaar 3 kinderen van de Bisschop, maar die telden natuurlijk niet mee, dochter Charlotte Duchess of Albany, overleed een jaar na haar vader.
    De enigste broer van Bonnie Prince Charlie werd later Kardinaal van York en stierf in 1807, dus ook zonder Stuart troonopvolgers.

    Voor de beide broers werd in de St.Pieter in Rome, betaald door George III van Hannover, een grafmonument opgericht of daar veel Schotten ooit gaan kijken ????

    robertburns

    De beroemde Schotse dichter Robert Burns

    huilde toen bekend werd dat Bonnie Prince Charlie was overleden (1788 in Rome)

          He who should imperial purple wear
          Owns not the lap of earth where rests his royal head
          his wretched refuge, dark despair

          Robert Burns


    Na Culloden werd het oude Schotland, en dan vooral de Highlands, 'binnen een generatie' volledig veranderd, aanvankelijk met geweld, later ook door toedoen van de eigen Chieftains die ontdekten dat schapen op hun land meer opleverden dan hun eigen crafters. Vooral ten Noorden van Inverness is de Duke of Sutherland berucht geworden, op weg naar zijn Castle Dunrobin, kom je, heel vreemd, een meer dan metershoog standbeeld van hem tegen boven op een bergtop.

    De Highlands werden ontvolkt, in de Schotse Geschiedenis heet dit de Clearances, een verschrikkelijke periode. Mensen werden gedwongen uit hun huis gezet en kregen slecht 1 keus : op een schip naar Australie of Canada, daar leven nu meer Schotten dan in Schotland zelf. Hetzelfde is gebeurd met de Ieren, in Amerika wonen t.g.v. de grote hongersnood halverwege de 19e eeuw, meer Ieren dan in Ierland.

    thumb

    highlandclearances

    Beroemd boek over de Highland Clearances

    thumb

    schotseboerderij1851

    1851

    A Scottish crafter farm

    werden ook gebruikt als Kirk van de Free Church of Scotland,
    die zich net had afgescheiden van de Church of Scotland

        En dan natuurlijk even iets over The Appin Murder: een monumentje hiervoor is te vinden vlak voor de brug links vanuit Zuid - Ballachulish richting Fort William:

        Op het internet is heel veel te vinden over The Appin Murder: ga bijv. naar Wiki en type in Appin Murder en dan vind je o.m. dit:

          The Appin Murder is a noted unsolved murder which took place in 1752 in Appin in western Scotland. Taking place in the tumultuous aftermath of the Jacobite rising, the murder is featured in Robert Louis Stevenson's novel Kidnapped.

          On the 14 May 1752 Colin Roy Campbell of Glenure, known as "The Red Fox," the Government-appointed Factor to the forfeited estates of the Stewart Clan in North Argyll, Scotland, was gunned down by a sniper in the wood of Lettermore. The search for the killer targeted the local Clan, the Jacobite Stewarts of Appin, who had recently suffered evictions on Campbell's orders.
          The chief suspect, Allan Stewart (or Alan Breck Stewart) having fled, James Stewart (also known as Seumas 'a Ghlinne (James of the Glen) and brother of Ardsheil'), one of the last leaders of Stewarts, was arrested for the crime and tried for the murder. Although, it was clear at the trial that James was not directly involved in the assassination, he was found guilty "in airts and pairts" (as an accessory) by a jury seeded with a large element of Clan Campbell and its supporters. The presiding judge was the Duke of Argyll, Chief of the Campbell Clan.

          James was hanged on the 8 November 1752 on a specially commissioned gibbet above the narrows at Ballachulish, now near the south entrance to the Ballachulish Bridge. He died protesting his innocence and recited the 35th Psalm before mounting the scaffold.


        We kregen hierop de volgende zeer unieke reaktie van Carl Kuipers:

          Het 250 jaar stilzwijgen van een familie is doorbroken.

          De eminente historicus en voorzitter van de "Highlands and Islands Enterprise, schreef Culloden en The Last Clansman om de aandacht te vestigen op de komende herdenking van de Appin moord, een waar gebeurde belevenis dat een sleutelrol speelde in Robert Louis Stevensons klassieke novelle "Kidnapped", de Ontvoering.

          Dr. Hunter onderzocht opnieuw het levensverhaal van James Stewart, James of the Glens, die in 1752 werd opgehangen als medeplichtige aan de moord op de rentmeester van de kroon Colin Campbell of Glenure ook bekend als "the Red Fox".
          In zijn boek zuivert Dr. Hunter , die opgroeide in de buurt van Duror en vanaf zijn jeugd werd gefascineerd door dit mysterie, de held uit "Kidnapped" Alan Breck Stewart in 1752 en speculeert over de werkelijke moordenaar, maar was niet in staat de echte moordenaar aan te wijzen.

          Zijn identiteit echter is doorgegeven door de generaties van de familie van Anda Penman en, toen zij over Dr. Hunter boek las, schreef zij naar de Inverness Courier om te onthullen dat zij wist wie het fatale schot loste en bereid was haar geheim te delen met de auteur.

          Als afstammeling van de Stewarts of Appin, Miss Penman leeft tegenwoordig in een verzorgingstehuis in Fort William en het geheim van de identiteit van de moordenaar werd generaties lang doorgegeven in haar familie tot aan haar overleden zuster die het voor haar dood weer doorgaf aan Miss Penman.

          Nu wilde zij het geheim overdragen voordat het met haar zou verdwijnen.

          Miss Penman die vele jaren de uitbaatster was van het Laroch House Hotel in Ballachulish tezamen met haar zuster is nu zelf opgegeven en verhuisd naar een ziekenhuis vanuit het verzorgingshuis waar zij 14 maanden had gewoond. Gevraagd of er nog iemand anders op de hoogte was van het geheim antwoordde zij, "geen levende ziel".

          Onze oudoom was de deken van Argyll en de Isles en was de enige Stewart die de naam wist van de persoon die het fatale schot loste, legde Miss Penman uit.

          Geschiedkundigen en schrijvers kwamen bij hem om hen het geheim te ontfutselen, maar hij heeft het nooit verteld.

          De echte moordenaar was een heel jonge man die opgesloten werd in Ballachulish House op de dag dat ze James Stewart ophingen omdat hij wilde bekennen, maar als hij dit deed zouden er met hem nog drie mannen worden opgehangen.

          Kort voor zijn dood in 1932 had de deken het geheim verteld aan Annie, zuster van Miss Penman, die het daarna doorgaf aan Miss Penman. Ik vroeg haar nu de interesse in de beroemde Appin moord verflauwde of ik het kon doorvertellen en zij zei dat ik het kon vertellen aan een geschiedkundige of schrijver verklaarde de 89 jaar oude dame.

          Zij ondersteund de theorie van Dr. Hunter dat er een samenzwering was om Campbell te vermoorden, die voornemens was om leden van de Stewart Clan uit Duror uit hun boerderijen te zetten, en onthulde dat de moordenaar een van de vier jonge landheren was.

          Allen waren afstammelingen van de Stewarts of Lorne, en zij oefenden hun schietkunst op een nabij gelegen eiland om zo de man uit te kiezen die de meeste kans op succes had. De anderen diende ervoor om hem een alibi te verschaffen.

          Het was Donald Stewart of Ballachulish, de neef van de oude Ballachulish, onthulde Miss Penman. Hij was de beste schutter en had de meeste kans om Campbell of Glenure om te leggen. Hij bleef altijd beschaamd omdat hij niet in staat was om James of the Glens vrij te pleiten daar dit 4 levens gekost zou hebben. Ze wisten dat de Campbell's ze dan alle 4 zouden willen hebben.

          Robert Louis Stevenson verdeed veel tijd met mijn grootvader, maar nooit vond hij uit wie de moord beging.

          Ik wil het geheim nu overdragen nu dat het bijna 250 jaar geleden is dat James Stewart werd opgehangen voor iets dat hij niet had gedaan, zei ze. Na 250 jaar werd het tijd dat het boek gesloten zou worden.

          Dr Hunter zei dat hij gaarne het volledige verhaal van Miss Penman zou horen. Een aantal mensen claimden door de jaren heen te weten wie de Appin moord uitgevoerd had en ik neem zo spoedig mogelijk contact met haar op gaf hij als commentaar.

          Er is een lange traditie de enkele Stewart of Appin wisten dat James of the Glens onschuldig was en wie de ware schuldige was, dat werd gezegd nadat ik het boek had laten uitgegeven.


    Eind 18e eeuw mochten de Highlanders weer hun traditionele kleding dragen en hun bagpipe muziek laten horen, wapens dragen was er natuurlijk niet meer bij. Vanaf die tijd is de Tartan Cultuur ontstaan.

    Pas onder Queen Victoria, die de historische woorden sprak

    Where are my Highlanders

    toen bleek dat er nog slechts nauwelijks Highlander Regimenten waren te formeren t.b.v. de Krim oorlog, zoo halverwege de 19e eeuw, kwam er een definitieve kentering.
    Queen Victoria kocht Balmoral Castle in Braemar en ging daar ieder jaar een paar weken naar toe, de huidige Windsors doen dit nog steeds. Queen Victoria sprak ook, als eerste Hanoveriaan, met 'ordinary Highlanders' en vond ze 'very kind', en zo iets is natuurlijk heel belangrijk voor een min of meer gedemoraliseerd land, zoals Schotland toen was.

    thumb

    schotoptoilet

    Volgens de Engelsen waren de Schotten zeer ongemanierd

    met elk been in een ander toilet en dan tussen je handen doorplassen over de rand

    Hoe het echter verder ging met Schotland ? Volgens de Schotten werden de meeste 19e eeuwse uitvindingen gedaan door Schotten en niet door Engelsen. Bovendien schijnen meer dan 11% van alle Nobelprijswinnaars uit Schotland te komen en dit is zeker waar.....

    Een aantal echt beroemde Schotten? Livingstone (verdwaald in Afrika op zoek naar de oorsprong van de Nijl), Stevenson (uitvinder van de Locomotief), Watt (uitvinder van de Stoommachine), Walter Scott, ja die van Ivanhoe, maar ook van heel veel boeken over de Schotse Geschiedenis, hij heeft een eigen te beklimmen Memorial op Princess Street in Edinburgh......

    sirwalterscott

    Sir Walter Scott

    Toine van Benthem van Uitgeverij Vorroux attendeerde ons op een andere, wat recentere bekende Schot:

    William Soutar

    William Soutar

    1898 - 1943

    De laatste veertien jaar van zijn leven was de Schotse dichter William Soutar (1898-1943) aan bed gekluisterd. Gedurende deze periode beschreef William Soutar dagelijks zijn ervaringen en observaties op zo'n indringende manier dat zijn dagboek nu wordt beschouwd als een van de indringendste egodocumenten uit de wereldliteratuur. Het is een fascinerende mengeling van persoonlijke, literaire en filosofische ontboezemingen, prikkelend en transparant verwoord.

    Gespeend van zelfmedelijden neemt William Soutar zichzelf (en zijn medemensen) scherp en niet zonder humor onder de loep. In de turbulentie van het interbellum bleef William Soutar, hoewel bedlegerig, niet aan de zijlijn staan. De eindeloze rij bezoekers die langs zijn bed trok trof een man die zinderde van leven en uitgesproken standpunten niet schuwde.

    William Soutar hield zijn dagboek bij tot de dag voor zijn dood. William Soutar was eraan verslaafd en kon er node van scheiden. Zijn biograaf Alexander Scott maakte er een selectie uit die in 1954 verscheen onder de titel Diaries of a dying man. Dit meesterwerk verschijnt nu voor het eerst in een Nederlandse vertaling!

    Citaat van Alexander Scot over William Soutar:

        Veertien jaar lang zagen Soutars ogen niet meer dan de wanden van zijn slaapkamer en een stukje tuin, maar zijn geest liet zich niet beteugelen en exploreerde de wereld met een ongeŽvenaarde stoutmoedigheid. Zijn dagboek weerspiegelt het leven van een ontdekkingsreiziger voor wie geen grenzen golden.


    William Soutar leek alles mee te hebben. Hij was een atletische, spirituele, knappe jongen met de wereld aan zijn voeten. Tot het noodlot toesloeg. Een invaliderende infectie maakte hem al jong bedlegerig, maar zijn geestkracht was ongebroken. In de laatste periode van zijn leven werkte William Soutar aan een imposant poŽtisch oeuvre en aan zijn dagboek. In een microscopisch, maar prachtig leesbaar handschrift noteerde William Soutar zijn karakterschetsen, dromen en observaties. Zijn pen is een etsnaald die met feilloze precisie zijn weg vindt. Zo schetst William Soutar ons zijn kleine, grote wereld, een wereld die beklijft.

    Meer informatie over dit boek zie

    http:// www.vorroux.nl

    We besluiten dit "epos" over de Geschiedenis van Schotland met een vakantie foto van Aad, gemaakt in Fort William, vlakbij Glenfinnan. In deze streek (Lochaber genoemd, een beroemd paswoord op Aad's werk.....) heeft, laten we maar zeggen, het VVV zich uitgeleefd met allerlei Bonnie Prince Charlie souveniers, you name it en zijn portret staat erop.
    Heb wel eens staan praten met een Amerikaan die voor het eerst in Schotland was en die dacht bij de omschrijving Popish Italian Prince aan een Opera zanger, want zoo ziet het VVV plaatje van Bonnie Prince Charlie er meestal inderdaad uit....

    Het summum is natuurlijk de stoomtrein, een prachtige rit over o.m. een Victoriaans viaduct met zicht op het Glenfinnan Monument, maar of iedereen in de trein weet waarom dit monument er staat ???

    thumb

    jacobitetrain

    De Jacobite stoomtrein naar Mallaig, terug kun je met de Bonnie Prince Charlie Intercity

    wat was het warm.........

    Voor we overgaan naar Rotterdam, want daar moet het wel iets mee te maken hebben, anders krijgt Aad misschien een boze emiel van ons stamhoofd die deze website allemaal financieel namens Alie regelt, nog een anekdote die Aad heeft doen besluiten om ooit reisleider te gaan worden :

          Een paar jaar geleden zat Aad op Calton Hill in Edinburgh te genieten van het uitzicht over de stad : Hollyrood Palace, The Castle, The Royal Mile, Arthurs Seat, Princess Street, Waverley, prachtig.........

          Met bussen vol worden toeristen aangevoerd om ook van dit uitzicht te genieten, maar na maximaal 20 minuten is het meestal weer stil. Ook de klim naar boven en weer terug is altijd rustig, want wie doet dat nou....
          Er stopt een bus met Japanners, eerst stapt een Schotse gids uit met kilt en die begint me toch een onzin verhaal te vertellen..... hij wijst naar het Waverley Hotel en zegt dat het Hollyrood Palace is, die kamer daar op de hoek was de kamer van Bonnie Prince Charlie.... nou, daar kon Aad niet tegen.... Tijdens het klikklakken kwam de man naast me zitten en toen kon Aad het natuurlijk niet laten....
          De Schot was helemaal niet verbaasd, want dat hotel was immers beter te fotograferen dan Hollyrood Palace waar al die bomen voor stonden, vinden Japanners niet leuk toch. Als hobby deed hij rondleidingen en iedere keer vertelde hij wat anders en kreeg zelden een opmerking. Hij werd helemaal enthousiast dat die Dutchman naast hem Edinburgh een mooie stad vond en ook Schotland. Uiteraard kwam het snel op Bonnie Prince Cherli en KKKKulloden, met die harde k. Wat wist die man er veel van, heerlijk. De Japanners werden ongeduldig, maar hij bleef maar vertellen en Aad reageren natuurlijk.
          Maar hij moest verder en wilde mij aan de Japanners voorstellen, die ons allang samen hadden gekiekt, als een bekende Schotse Dichter. Oh no, natuurlijk.....

          Dit kostelijke gesprek, om de woorden van moeder Alie te gebruiken, heeft mij toen definitief doen besluiten om ook gids te worden, wat een relativeringsvermogen had die man....... in ieder geval geleerd dat veel mensen helemaal nergens in zijn geinteresseerd wat met geschiedenis te maken heeft.... dus wordt niet teleurgesteld als ze gaan gapen, vertel de dingen zoo dat ze het zich kunnen voorstellen, visualiseer het.......

          Geheel onder de indruk, klom ik weer naar beneden, uitgezwaaid door de bus en zijn gids, heb er altijd spijt van dat ik de naam van die gids niet heb gevraagd...... Nu na al die jaren, kent mijn vrouw dit verhaal ook nog steeds, want die zat op mij te wachten in ons B&B en hoorde toen voor het eerst dit verhaal, Aad wordt reisgids ooit. Heb alleen nog een duwtje nodig.....Richard is al druk aan het pushen, wanneer ga je dat nu eindelijk eens doen, pap.....




    En nu last but not least Rotterdam. In mijn boeken over Rotterdam heb ik diverse verhalen over de Schotten gevonden en dan natuurlijk vooral over de Schotse Kirk in Rotterdam. Ik heb ze maar gewoon integraal ingescand, met misschien soms een korrektie...

          Er stonden niet alleen in de schaduw van de Grote Sint Laurens merkwaardige kerken. Aan het einde van de Schiedamse Dijk, op het Vasteland en de hoek van de Herderstraat, waar een buurt van pakhuizen begon, verhief zich de aardige facade met het niet minder aardige torentje van de Schotse kerk, die om haar bijzondere geschiedenis ook wel even apart mag worden besproken.

          thumb

          schotsekerk1800vasteland

          Schotse Kerk op de hoek van de Herderstraat en het Vasteland (1800)

          Deze kerk was de laatste der oude Rotterdamse kerken uit de zeventiende en achttiende eeuw, dus uit het glorie-tijdperk. Het dateerde uit de jaren 1695-1697. Hieruit blijkt al, dat er iets heel bijzonders aan verbonden is.
          Ze herinnerde er aan, dat in Rotterdam gedurende lange lijd een Schotse brigade gelegerd is geweest, die oorspronkelijk herwaarts gekomen was onder de graaf van Leicester.

          Doordat ze aan het einde van de Schiedamse Dijk stond, was er een gelukkige ruimtewerking om heen. Ze was niet ingebouwd, zoals de meeste oudere kerken van Rotterdam. Haar open, achtkantig torentje, de ornamentale, we zouden tevens bijna zeggen monumentale versiering in de vorm van kleurige wapenschilden, het typische venster en de slanke ramen maakten het eenvoudige gebouw tot een lust voor de ogen.

          De meeste Rotterdammers hebben er nooit een voet in gezet. Een enkeling, die niet tot de Schotse gemeente behoorde, ging er wel eens heen, om naar de preken van de voorlaatste predikant, Dr John Irwing Brown te luisteren, vanwege het perfecte Engels, waarvan veel te Ieren viel.

          Aangezien schrijver dezes zich niet door dergelijke utilitarische beweegredenen heeft laten leiden en er voor hem ook geen andere bestonden, zette hij tot zijn spijt eveneens nooit een voet binnen de deftige muren. En wat hier volgt, is dan ook dankbaar ontleend aan het boekje, dat de Rotterdammer bij uitstek, architect Verheul, aan de kerk en haar geschiedenis wijdde.

          Koningin Elisabeth van Engeland had in 1572 (niet helemaal korrekt, maar vooruit....) de z.g. Schotse brigade naar Nederland gezonden, om ons in onze strijd voor onze onafhankelijkheid tegen Spanje te helpen. De helft van deze brigade, die uit zes regimenten bestond, werd door Engelsen gevormd, de andere door Schotten.
          Toen Jacobus I het Engelse deel dezer troepen terugriep, bleef het Schotse achter en de brigade bleef in die vorm tot 1795 bestaan, telkens door nieuwe manschappen aangevuld. Aangezien ze in de steden haar hoofdkwartieren had, kreeg ook Rotterdam zijn deel en wel in bijzondere mate, aangezien de Schotten met graagte de relaties aanhielden met de hier bestaande Schotse gemeente, die er al sinds de late Middeleeuwen gevestigd was.

          De Schotten waren in de vijftiende eeuw in vrij grote getale naar Zeeland gekomen, nadat daar Hendrik II van Borsselen, heer van Veere, met een dochter van de koning van Schotland was getrouwd. Ze bedreven vooral de wolhandel en maakten van Veere een stapelplaats. Van daaruit trokken ze op den duur ook naar andere steden, georganiseerd in een gilde, dat als de Merchant Adventurers beroemd is geworden.

          Te Rotterdam waren deze handeldrijvende en vaak rijke Schotten sterk vertegenwoordigd en het Schotse element bleef er belangrijk, ook nadat de Schotse brigade ontbonden was. Immers, vele officieren en manschappen bleven in ons land achter en ze vestigden zich bij voorkeur in Rotterdam. Van talrijke Rotterdamse familienamen is de oorsprong in Schotland te zoeken. De Schiedamse Dijk heette vroeger voor een gedeelte Schotse Dijk. Er was daar van 1728 tot 1815 zelfs een Schots armenhuis.

          thumb

          schotsweeshuisernaast

          Het Luthersche Weeshuis te Rotterdam, gesticht naast de Groote Schotse Kerk, aan de Zuidzijde van de knik des Schotschen Dijks, of het zo genoemd Vasteland, ten jaare 1769 & aldus verbeterd Ao 1804

          Het inwendige van de Schotse kerk was het summum van eenvoud en degelijkheid, met wanden in mat-gele toon gehouden. De voornaamste versiering was de eikenhouten preekstoel, een mooi en gaaf kerkmeubel. Het orgel mocht er eveneens zijn, terwijl er verder verschillende goede religieuze schilderijen hingen. Dit orgel was nieuw, aangezien de Schotten gedurende heel lange tijd een orgel in hun kerk overbodig vonden. Het werd in 1895 gebouwd en door een Londense firma geleverd.

          Trouwens, een belangrijk percentage van het materiaal, waaruit indertijd de Schotse kerk werd opgebouwd, was uit Schotland afkomstig, speciaal de zandsteen en het hardsteen, dat hiertoe door Schotse reders gratis naar Rotterdam vervoerd werd. Deze Schotse kerk was dus wel een bijzondere merkwaardigheid van het oude Rotterdam. In haar architectuur weerspiegelde ze de degelijke, stoere Rotterdamsche geest. Tegelijkertijd heerste er echter een toon van opgeruimdheid en bekoorlijkheid in, die de hoek Vasteland, Herderstraat, Schiedamse Dijk tot een uiterst pittoresk plekje maakte.

          En we vermelden hier nog even, dat de grond, waarop de kerk gebouwd was, Vasteland genoemd werd, omdat hij, na aanslibbing door het water van de Leuvehaven, direct voor bebouwing geschikt bleek, waarschijnlijk, doordat hij oorspronkelijk deel uitmaakte van een grote zandplaat in de uiterwaarden van de Maas.

          Zoals de halve Rotterdamse binnenstad, verrees de Schotse kerk daar, waar eens het water stroomde en zich slechts hier en daar plankieren bevonden, waarover het stadsverkeer zich voortbewoog.


          De aanleiding tot den bouw der Schotsche kerk aan het Vasteland, hoek Herdersstraat, was gelegen in het feit, dat zich in de 14e eeuw niet alleen Schotten te Veere vestigden, maar in den loop der volgende jaren ook in andere steden van ons vaderland.

          Spoedig na de Hervorming en vooral in 1585 nam hun aantal zoo toe, dat in 1600 hier te lande verschillende Protestantsche, Schotsche en ook Engelsche kerken verrezen. Bij de ontbinding der Schotsche Brigade, die in ons land geruimen tijd vertoefde, bleven vele Schotten hier achter, die zich bij voorkeur in Rotterdam vestigden en de reeds bestaande Schotsche gemeente zeer versterkten.
          Dit was dan ook de directe oorzaak van het in gebruik nemen van een eigen gebouw, dat in de Wijnstraat 49 gelegen was en als kerk werd ingericht. Daar dit gebouw al vrij spoedig te klein werd, drong het Kerkbestuur aan op voorziening in het tekort aan ruimte voor het houden der godsdienstoefeningen.

          thumb

          schotsekerk1904lombardstraat

          St. Sebastiaanskapel of Schotse Kerk op de hoek van de Lombardstraat en de Meent (1904)

          Geruimen tijd later werd de St. Sebastiaanskapel, gelegen op den hoek Meent-Eerste Lombardstraat, die later den naam van "Schotsche kerkje" heeft verkregen en behouden, totdat het in 1911 werd gesloopt, aan de Schotsche gemeente toegewezen, welke er van 1658 tot 1697 gebruik van maakte. Doch ook deze kapel was haar spoedig te klein, zoodat het kerkbestuur genoodzaakt was een adres ter verkrijging van een grootere kerk aan het stadsbestuur te richten.
          Het door het stadsbestuur in 1695 genomen besluit had ten gevolge, dat op het gunstig gelegen open terrein aan het Vasteland, in welks omtrek veel Schotten woonden, de tweede, geheel nieuwe Protes-tantsche kerk op stadskosten werd gebouwd, waartoe de Schotten een groote partij natuursteen uit Schotland ter verwerking aanboden, gevolgd door vele geschenken van andere zijden voor de inrichting van het bedehuis.



          Meer over de St. Sebastiaanskapel kun je vinden in dit verhaal

          De kerk, die klaarblijkelijk gemaakt werd naar een ontwerp van den vroegeren stadsbouwmeester Claes Jeremiasz. Persoons, was van gelijken aanleg als de in 1934 afgebroken eerste nieuwe Protestantsche Oosterkerk aan de Hoogstraat, indertijd ook door Persoons gebouwd.

          Op den 20en Octobcer 1697 kon de kerk ingewijd worden en zij bleef tot de verwoesting onveranderd intact. Zij had een ietwat langwerpig grondvlak van 21 bij 25 m en besloeg zonder de aangrenzende consistorie, een oppervlakte van 525 m2. Daar het gunstig gelegen was op den hoek van twee breede straten, was het gezicht op het kerkgebouw zeer aantrekkelijk. Het bouwwerk vertoonde een geslaagd contour van de harmonisch gevormde massa van donker-roode bak-steenmuren, afgewisseld door den lichteren natuursteen van de middenpartij, van de hoofdingangen en de hoeklisenen.
          Teekenachtige dakoplossingwn grepen op geslaagde wijze in elkander, waarboven, opgaande uit het midden van het gebouw, het met lood bekleede, achtzijdige, fraaie klokketorentje het geheel verlevendigde.
          De voorgevel was versierd met zes door bladornament omgeven en verbonden gekleurde wapens met de namen van burgemeesteren en "fabrycq-meesteren" der stad, die tijdens den bouw der kerk regeerden.

          Inwendig was de kerk in overeenstemming, zoowel met het eenvoudige uiterlijk, als met de strenge Calvinistische leer. Uitermate stemmig en stichtelijk was de indruk van het geheel. Het grondvlak der kerk was een Grieksch kruis, dat op de binnenkanten vier zware zuilen had, die een vierkant vormden, waarover een houten kruisgewelf was geslagen.
          Over de zijarmen van het kruis waren houten tongewelven aangebracht. In de kerkruimte trokken zeer sterk de aandacht de, in den Westwand aangebrachte, groote gebrandschilderde glasvensters met voorstellingen ter herinnering aan de Schotsche Presbyterianen, die in de 17e eeuw een tehuis en bescherming in Holland vonden.

          thumb

          schotsinterieurkerk

          Interieur van de Schotse Kerk op de hoek van de Herderstraat en het Vasteland

          met helemaal rechts de preekstoel uit de St. Sebastiaanskapel:

          thumb

          schotsekerkpreekstoelsebastiaan

          De preekstoel uit de St. Sebastiaanskapel

          LINK

          thumb

          schotsekerkconsistorie

          De consistorie van de Schotse Kerk

          thumb

          schotsekerkavondmaalsstel

          Het avondmaalsstel van de Schotse Kerk

          thumb

          schotsekerkdoopvontgif

          Het doopvont van de Schotse Kerk

          Inscriptie:

          Geschenk van Andrew Munro
          Stadsbouwmeester van Rotterdam
          1802 - 1827

          LINK

          Andrew Munro, geboren 11-11-1762, Breda,
          zoon van Donald Munro, militair in de Schotse Brigade,
          met als commandant Oom Andrew Munro

          thumb

          johnirwibrownpt

          Rev. J. Irwin Brown, M.A., B.D.,
          predikant van de Schotse Kerk van Rotterdam
          1858 - 1937

          LINK

          De ruimte was verder geheel door houten banken ingedeeld, waartegenover de gesneden, donker eikenhouten preekstoel met doophek was geplaatst, die een goed en aantrekkelijk middelpunt vormden. Achter den preekstoel was het uit lateren tijd dateerende orgel geplaatst, dat aan weerszijden geflankeerd werd door fraaie wandschilderingen, de Tien Geboden verbeeldende.

          Tegen een der wanden stond ook de oude preekstoel uit het gesloopte Schotsche kerkje aan de Meent, een geschenk aan de Schotsche gemeente, door de Nederlandsch Hervormde gemeente aangeboden als aandenken aan het feit, dat de Schotten van 1658-1697 in deze oude kapel hun godsdienstoefeningen hadden gehouden.

          In de later aangebouwde consistoriekamer hing een aantal geschilderde portretten van vroegere predikanten. Eenig zilverwerk, als avondmaalsbekers, schotels en doopbekken, veilig in een kluis opgeborgen, was het eenige, dat uit dit eenvoudige, doch interessante gebouw gespaard is gebleven na den noodlottigen brand in 1940, die verder alles verwoest heeft.


          De Schotten hadden sedert 1658 de St. Sebastiaanskapel in de Lombardstraat in gebruik die daarom als het Schotsche kerkje bekend bleef staan ofschoon ze reeds na veertig jaar door de Schotsche gemeente verlaten werd. Want niet alleen bood de kapel onvoldoende ruimte voor het vrij aanzienlijke aantal lidmaten en Schotsche zeelieden waaraan in een havenstad als Rotterdam nooit gebrek was, ze was ook te ver verwijderd van de Schotsche nederzetting te Rotterdam aan het zuidelijkste gedeelte van den Schiedamschedijk dat in den volksmond Schotschedijk heette.

          In 1695 tijdens het burgemeesterschap van Johan Steenlack, een der ouderlingen, achtte de gemeente het oogenblik gunstig om haar wenschen aan het stadsbestuur kenbaar te maken. Inderdaad stelde dit een stuk land aan het Vasteland in de onmiddellijke nabijheid van den Schotschedijk beschikbaar.
          Kerkeraad en gemeente van hun kant brachten de noodige fondsen bijeen om de voor de gevel-bekleeding vereischte arduinsteen in Schotland aan te koopen en die naar Rotterdam te verschepen. De kerk werd verder op stadskosten gebouwd en gemeubileerd en in 1697 officieel in gebruik genomen.

          De Schotsche gemeente stond toen op het hoogtepunt van haar bloei. Maar door de vereeniging van Schotland en Engeland in 1707, waarbij de Acte van Navigatie ook in eerstgenoemd land van kracht werd, verminderde het aantal Schotten in Rotterdam sterk. Toch bleef de gemeente de geheele 18de eeuw door aan de zorgen van een tweetal predikanten toevertrouwd.

          Voor we van de Schotsche Kerk afstappen, memoreeren we curiositeitshalve een van de vele legaten die ze in den loop der jaren mocht ontvangen, als een kras staaltje van de tyrannie die een erflater tot in een verre toekomst kan uitoefenen.

          In 1721 overleed de rijke koopman Hugo Verboom, die een aanzienlijk legaat aan de Kerk vermaakte.

          In het testament was de clausule opgenomen dat de rente in de eerste plaats moest dienen tot ondersteuning van leden van een Protestantsche Kerk die in behoeftige omstandigheden verkeerden, van onberispelijken levenswandel waren en konden bewijzen tot het geslacht van den erflater te behooren.
          Maar ongelukkig voor de Schotsche gemeente bleek de familie Verboom tot in de verste vertakkingen buitengewoon vruchtbaar te zijn, zoodat de diaconie weldra te kort kwam en bij de stad om subsidie moest aankloppen.

          Ook tegenwoordig wordt de diaconie nu en dan nog aangesproken door verre naneven van den erflater en tot voor kort ging, ingevolge een bepaling in het testament, viermaal in het jaar een deputatie uit den Kerkeraad, vergezeld van een notaris, Verboom's grafsteen in de Groote kerk inspecteeren, hoewel de man zelf daar niet eens begraven was.
          Bij verzuim van die formaliteit zou de diaconie een boete van f 10.000.- verbeurd hebben ten behoeve van den Kerkeraad der Hervormde Kerk.


    Na WOII werd de verwoeste Schotse Kerk vervangen door een nieuw gebouw, aan de buitenzijde van deze huidige Schotse Kerk in Rotterdam hangt deze plaquette :

    thumb

    plaquetteschiedamsevest

    thumb

    schotsekerkbouw

    De bouw van de huidige Schotse Kerk van Rotterdam

    aan de linker kant hangt de plaquette

    thumb

    intschotsekerknu

    Het interieur van de huidige Schotse Kerk van Rotterdam

    Ook nog een citaat uit dit verhaal :


      De oudste zerk die in de Schotse Kerk heeft gelegen dateert uit 1614 en de jongste uit 1690.

      De kerk werd in 1909 buiten gebruik gesteld en een jaar daarna werden de overblijfselen van de graven naar Crooswijk gebracht, waar nu nog een paar zerken te zien zijn. In tegenstelling tot wat de naam der kerk doet vermoeden, zijn hier vooral Hollandse burgerfamilies ter aarde besteld.
      Toch waren er ook een paar vreemdelingen bij, zoals damoiselle Anne Sedlnitsky, die in 1587 door Leycester en de Raad van State tot overste-luitenant werd aangesteld. Hij sneuvelde bij het beleg van Gulik. De zerk van Anne is waarschijnlijk in de tweede wereldoorlog verloren gegaan.

    Nou na zoveel over de Schotten, toch ook nog wat Engelse kerken in Rotterdam:

    thumb

    haringvliet1762

    Het Haringvliet (1762)

    Rechts van het midden de Engelse Episcopale Saint Mary's Church, gebouwd in 1708 en afgebroken in 1914 t.b.v. het Ooglijdersgesticht (geopend 15 februari 1915)

    De toren links is van de Engelse Presbyteriaanse Kerk, gebruikt van 1715 tot 1878, toen verder door het leven als

    Gebouw Caledonia (what's in a name....)

    thumb

    haringvliet1800

    Het Haringvliet (1800)

    Recht voor ons de Engelse Episcopale (Anglicaanse) Saint Mary's Church, gebouwd in 1708 en afgebroken in 1914 t.b.v. het Ooglijdersgesticht (geopend 15 februari 1915)

    Het Haringvliet werd aangelegd in 1575, aanvankelijk bedoeld als Stadsvest, later werd het een haven voor de haringvissers, maar dat krijg je met zoo'n naam

    Heel veel meer over de Saint Mary's Church kun je vinden in dit verhaal

    Over de St. Mary's Church van Rotterdam (1708 - 2008)

    Echt tot slot nog een reisemiel van zoon Richard die ook al diverse keren in Schotland is geweest, de laatste keer rond oud en nieuw van 2001 naar 2002, een schitterend slot van deze pagina :

          Allereerst wens ik iedereen natuurlijk een heel goed, gezond en plezierig 2002 toe! Vanuit een berekoud, maar ook beregezellig Schotland leek het me wel leuk jullie even te mailen vanuit het internetcafe van Jacqueline, waar ik nu verblijf met Gideon. Dirk is vanochtend met een lichte kater het vliegtuig weer ingestapt.
          Gideon, Dirk en ik vertrokken vrijdagavond met EasyJet richting Edinburgh. Gideon had zijn vliegdoop, en gelukkig hadden we geen terroristen met bommen onder hun schoenen enzo. In Edinburgh werden we opgehaald door Sander, een oud-Ciceriaan, beroemd van zijn Ďmooie woorden, mooie woorden, mooie woordení. Hij bracht ons naar Jacqueline, die in Falkirk woont, een klein plaatsje ten zuiden van Stirling. Rond 23:30h goten we daar ons eerste budweisertje naar binnen.

          Zaterdag uitgeslapen en rustig ontbeten. Sander haalde ons op om naar Edinburgh te gaan. Daar hebben we lekker rondgewandeld. Edinburgh is een mooie historische stad, prachtige oude straten en met een beetje sneeuw deed het allemaal erg idyllisch aan. Rond vijf uur de eerste pub ingedoken en de nodige í80 shillingsí (het locale gerstennat) naar binnen gewerkt. Ďs Avonds met de trein weer terug naar Falkirk.

          Zondag tijd om naar Stirling te gaan. Ik ben daar vorig jaar zomer ook geweest, op congres met Wim, en de campus van de uni was nog steeds even mooi als altijd. Het meer was nu bevroren, maar je kunt er nog altijd prachtig wandelen. Wel vreemd om daar weer rond te lopen, je krijgt allemaal van die aha-erlebnissen. Ook nog even bij het Wallace-monument geweest, wat inmiddels meer een eerbetoon aan Mel Gibson lijkt te zijn dan aan William Wallace (Braveheart). Daarna nog even de stad ingeweest, en ook Stirling is een schitterende stad, waar ze ook bier bleken te verkopen in pubs. Ik word nog een alcoholist hierÖ.

          Maandag overdag rustig aan, lekker wandelen in Falkirk. Je kunt hier twee kanten op, Jacqueline woont precies op de grens. De ene kant is prachtig, met een enorm park met kasteel en alles waar Schotland beroemd om in. De andere kant is behoorlijk verlopen, in modern Nederlands; een achterstandswijk. Jacqueline noemde het ĎBeiroetí en dat klopte wel redelijk. Overal dichtgetimmerde ramen, junks, you name it. Niet echt gezellig, maar ook dat is Schotland. De politie heeft nogal eens geprobeerd de boel te verbeteren, maar dat bleek niet echt te werken.

          Ďs Avonds was het tijd voor het nieuwjaarsfeest. We waren door Jacquelineís ouders uitgenodigd voor een authentiek Schots feest. Rond 20:30h zaten we in een soort enorme bingohal met 180 gepensioneerden. Meiden versieren zat er dus niet echt in, of je moet uit zijn op de erfenis van een oude weduwe. Maar goed, het werd toch behoorlijk gezellig.

          En, oud of niet, Schotten kunnen drinken! Mijn god, zelfs Andre Hazes zou het afleggen hier. Na twee pinten (van dik een halve liter) in een half uur dachten Gideon, Dirk en ik dat het nou wel wat langzamer zou kunnen, maar men bleef Ďthe Dutch boysí bier aanbieden. Na een uur zaten we allemaal achter 6 pinten, waarvan er nog 3 op ons stonden te wachten. We werden, plat gezegd, gewoon onder de tafel gezopen door de Schotten. Maar het was wel erg gezellig, echt zoín dorp van Ďons kent onsí en met name Dirk deed het goed bij de dames (op leeftijd). Saillant detail; Schotten hebben inderdaad ! niets aan onder hun kilt, zo bleek op het toilet.

          Rond 23:45h verzamelde iedereen zich op de dansvloer waar enkele strijdliederen werden aangeheven, die vertelden over allerlei clans die elkaar de hersens hadden ingeslagen. En bovenal Scotland The Brave en dat soort nationalisme. In extase ging iedereen toen het nieuwe jaar in, proostend op Schotland. Echt heel erg leuk, je viert ineens met 180 man oud en nieuw. We hebben veel vrienden gemaakt, en behalve ons drinkgedrag, hebben we een goede indruk gemaakt als Nederlanders.

          Maar goed, inmiddels zijn we weer aan het ontkateren hier. We vermaken ons prima

          Oh ja pap, kun je nog even wat Schotse verhalen doormailen ??

    Maar Richard heeft nog meer reisemielen op onze site, klik maar eens op deze link.









    In 2005 is Aad eens een keer helemaal om de noord gereden van Schotland, d.w.z. van Inverness, via Wick en John O' Groats, naar Thurso en vervolgens helemaal langs de noordkust via Durness naar Ullapool en Fort William.

    Een paar foto's van onderweg:

    johnend

        De voor veel Britten bedevaartplaats John O' Groats in het NO van Schotland, vergelijkbaar met Lands End in het ZW van Cornwall.

        Voor veel Britten is het een uitdaging van Lands End naar John O' Groats te lopen, fietsen, kruipen, noem maar op.
        Inderdaad een soort Pieterpad, alleen dan voor Britten.

        Ooit liep een man zelfs naakt achter een handkar van Lands End naar John O' Groats, hij heeft het niet gehaald trouwens.


        Wat voor mensen je allemaal niet tegenkomt van Wick naar John O' Groats......., van Wick naar John O' Groats moet je blijkbaar zeker gedaan hebben en niemand wilde meeliften...

            Het record per fiets van Lands End naar John O' Groats bedraagt sinds 2001 slechts 2 dagen.

            Degene die in 1960 de tocht van Lands End naar John O' Groats het eerst liep was Barbara Moore: because she didn't have anything better to do.
            Haar opvolg(st)ers deden het o.m. op stelten en zelfs op een gemotoriseerd toilet.

            In 1938 startte vanuit John O' Groats een rally naar Monte Carlo. Aan de start mocht van alles meedoen, mits op wielen en dus verscheen ook iemand die zich in een kruiwagen liet vervoeren...... Monte Carlo zullen ze zo wel niet gehaald hebben?

        John O' Groats is inderdaad een verbastering van de naam van de Nederlander Jan de Groot die vanaf deze plek in de 15e eeuw een veerdienst onderhield naar de Orkney eilanden. Het bedrag, the Ferry Toll, dat Jan de Groot rekende voor de overtocht, werd al snel a Groat genoemd.

    En toen geheel onverwachts een thrilling event in Thurso. Normaal heet een hoofdstraat in dit deel van de wereld Main Street of High Street, maar waarschijnlijk speciaal voor de webmaster van de grootste en meest populaire site over Rotterdam:

    thursordam

    Thurso

    Rotterdam Street, al had dit bord wel een Opzoomer beurt nodig...

    Good Vibrations inderdaad

    En dan natuurlijk nog iets geheel anders, kom je in de buurt van Durness, in het uiterste NW van Schotland, kom je borden tegen die over John Lennon gaan. John Lennon had hier een tante wonen en kwam hier graag. Imagine schijnt in Durness ontstaan te zijn. Een neef van John Lennon, de zoon dus van die tante van John Lennon, we zien hem hieronder op de foto, heeft na de dood van John Lennon geld bijeen gebracht voor een John Lennon Memorial in Durness.

    lennondurness

    John Lennon Memorial in Durness

    op de foto de neef van John Lennon, de initiatiefnemer

    In my life

    I've loved them all

    John Lennon

    1940 - 1980

    En dus plan je natuurlijk om even te stoppen bij dit John Lennon Memorial in Durness, zie je al van verre dat er een aantal hippies, of hoe heten die tegenwoordig, rondom het John Lennon Memorial in Durness staan te blowen...

    Na Durness gaat de eenbaansweg weer naar het zuiden en daar onderweg is deze foto gemaakt: prachtig Schotland, bergen, water en wolken.....

    thumb

    schotlandaad

    En dan herhalen we nog even deze foto's van Bonnie Prince Charlie in Glenfinnan:

    thumb

    glenfinnan1998

    Glenfinnan

    Hier riep Bonnie Prince Charlie zijn vader uit tot Koning van Engeland, Ierland, Schotland en Frankrijk

    op de toren Bonnie Prince Charlie

    thumb

    glenfinnmooi

    Glenfinnan

    En natuurlijk is Aad een keer naast Bonnie Prince Charlie geklommen.....

    .................wat een schitterend uitzicht...........

    Want als je precies de andere kant uitkijkt, dus in de richting waarin ook de stenen Bonnie Prince Charlie kijkt, dan zie je deze brug:

    thumb

    harrypotterbridge

    En bij deze brug hoort dit citaat uit ons verhaal:

      Het summum is natuurlijk de stoomtrein, een prachtige rit over o.m. een Victoriaans viaduct met zicht op het Glenfinnan Monument, maar of iedereen in de trein weet waarom dit monument er staat ???

      thumb

      jacobitetrain

      De Jacobite stoomtrein naar Mallaig, terug kun je met de Bonnie Prince Charlie Intercity

      wat was het warm.........

    Laat je zo her en der in Nederland die brug foto zien, dan roept iedereen ineens: die brug ken ik, uit de films van Harry Potter en toen herinnerde Aad zich weer dat hij zich afvroeg waarom er in het Glenfinnan bezoekerscentrum zoveel te koop was over Harry Potter, want weet je, Aad heeft nog nooit iets gezien noch gelezen over Harry Potter........ maar misschien is Bonnie Prince Charlie nu gereincarneerd naar Harry Potter??




    We beeindigen dit gedeelte van ons verhaal met deze mooie Schotse liederen :

    scotlandthebravemuziek

    Scotland The Brave

        Scotland the Brave

        Hark, when the night is falling
        Hear! hear the pipes are calling,
        Loudly and proudly calling,
        Down thro' the Glen
        There where the hills are sleeping,
        Now feel the blood a-leaping,
        High as the spirits of the old Highland men.

        Chorus:

        Towering in gallant fame,
        Scotland my mountain hame,
        High may your proud standards
        Gloriously wave,
        Land o' my high endeavor,
        Land o' the shining river,
        Land o' my heart forever,
        Scotland the brave .

        High in the misty Highlands,
        Out by the purple islands,
        Brave are the hearts that beat
        Beneath Scottish skies.
        Wild are the winds to meet you,
        Staunch are the friends that greet you,
        Kind as the love that shines
        From fair maiden's eyes. (Chorus)

        Far off in sunlit places,
        Sad are the Scottish faces,
        Yearnign to feel the kiss
        Of sweet Scottish rain.
        Where tropic skies are beaming,
        Love sets the heart a-dreaming,
        Longing and dreaming
        For the homeland again. (Chorus)


    thumb

    bluebells1

    bluebells2

        Loch Lomond

        By yon bonnie banks and by yon bonnie braes
        Where the sun shines bright on Loch Lomond
        Where me and my true love spent many happy days
        On the bonnie bonnie banks of Loch Lomond

        'Twas there that we parted in yon shady glen
        On the steep steep sides of Ben Lomond
        Where in purple hue the Highland hills we view
        And the moon glints out in the gloaming

        You'll take the high road and I'll take the low road
        And I'll be in Scotland afore ye
        Where me and my true love will never meet again
        On the bonnie bonnie banks of Loch Lomond

        Where wild flowers spring and the wee birdies sing
        On the steep steep sides of Ben Lomond
        But the broken heart it kens nae second spring
        Though resigned we may be while we're greetin'

        You'll take the high road and I'll take the low road
        And I'll be in Scotland afore ye
        Where me and my true love will never meet again
        On the bonnie bonnie banks of Loch Lomond



        Auld Lang Syne

        Chorus :

        Should Auld acquaintance be for-got and ne-ver brought to mind
        Should Auld acquaintance be for-got and days of Auld Lang Syne
        For Auld Lang-Syne my dear, For Auld Lang-Syne
        Weíll tak a cup O' kindness yet for Auld Lang-Syne

        We twa ha'e run about the braes, And pu'd the gowans fine
        But we've wander'd many a weary foot, Siní auld lang syne

        Chorus

        We twa ha'e paidlít in the burn, Frae morning sun till dine
        But seas between us braid haíe roaríd, Sin auld lang syne
        Chorus

        And hereís a hand my trusty freení, And gie's a hand Oí thine
        And weíll tak a right gude willy waught, For auld lang syne

        Chorus

        And surely ye'll be your pint stoup, As surely Iíll be mine
        And we'll tak a cup Oí kindness yet,
        For auld lang syne

        Chorus

        Dit fraaie lied is natuurlijk ook van Robert Burns:

        robertburns

        De beroemde Schotse dichter Robert Burns

        De dichter van Auld Lang Syne

        Wil je Auld Lang Syne eens horen en zien, klik dan op een van de onderstaande links, de eerste een populaire, de tweede een van de BBC:

        http://www.youtube.com/watch?v=aLAAHs1ohxg

        http://www.youtube.com/watch?v=rId95N2teUc&feature=related



    Op onze site hebben we ook een hele verzameling o.a. Schotse MIDI files : klik maar gauw HIER

    En via deze LINK ga je naar een persoonlijk verhaal van Aad omlijst met prachtige Schotse ballades...




          We received an email from Jacqueline Davidson (Richard's 'Scottish' friend) :

          Dear Mr. Engelfriet,

          I have just browsed your excellent website on Scotland, and I may say that you put many of us native Scot's to shame with your vast knowledge of our history.

          Although my Dutch language skills leave a lot to be desired, I think you have chosen some truly spectacular photographs to display, the views really are breathtaking, and remind me of the best things about living here!





          We kregen ook de volgende reakties en oproepen :

          Beste Aad,

          Omdat ik gek ben van Schotland en zijn cultuur surf ik regelmatig , en ben ook zo op jouw site beland.
          Ik wil bij deze mijn bewondering voor al jouw werk en je prachtige site benadruken.
          Prachtig opgebouwd en geweldig goed gedocumenteerd.
          Ik zal jouw site door geven aan al de Schotland gekken die ik ken.
          Dat zijn er best wel veel daar ik zelf al 25 jaar drummer ben bij een doedelzak band in Nederland
          Op dit ogenblik speel ik bij The Dronten & District Pipe Band, helaas is onze site onder construktie zodat ik op dit ogenblik je niet nader kan informeren.

          Anton Hazelaar





          En ook deze :

          Beste Aad,

          Met veel belangstelling per toeval je site gelezen en bekeken inzake Schotland-Rotterdam. Je bent waarschijnlijk een van de weinige rotterdammers die zo bloemrijk tekst en uitleg kunnen geven over our beloved Scotland.
          Waarom dit bericht ? : Wij zijn een Vlaamse/Gentse Society, die al 25 jaar trachten de culturele banden tussen Vlaanderen en Scotland te verbeteren, uit te breiden, erover uit te weiden etc.. Kijk eens op onze site www.caledonia.be.
          Zoals je wellicht weet zijn er sterke banden tussen de vlamingen en de schotten, deels terugvoerend naar de donkere middeleeuwen. Welnu, van daaruit hebben wij onze society opgericht en doen dit met een 750-tal leden.
          Wij organiseren tal van activiteiten in en buiten vlaanderen, waarbij het brengen van traditionele schotse dansen en pipe music de hoofdmoten zijn. Aangevuld met onze traditionele Schotse beurs in februari in Gent en de alreeds befaamde Schotse dagen in kasteel Ooidonk, nabij Drongen in augustus van elk jaar.

          Het ijkt me interessant als we contact zouden kunnen houden inzake al onze, maar ook eventuele aan schotland gerelateerde activiteiten in Nederland.

          VCS, Country Dancers

          Reggie Picavet





          En deze :

          Mijn naam is Yoka McLeod-Saris. Ik woon in Christchurch, New Zealand.
          Van een van mijn kennissen kreeg ik de Engelfriet webstek toegestuurd waar ik nu al een paar uur in het spitten ben. Ik was verbaasd zoveel over Schotland en de Schotse geschiedenis te vinden.
          Zoals je aan mijn naam kunt zien ben ik met een derde generatie Schot getrouwd Ian McLeod. (Voorvaders bouwden ooit Dunvegan Castle on the Isle of Skye) Mijn eigen wieg heeft in Rotterdam gestaan vandaar mijn eerste nieuwsgierigheid naar deze Rotterdamse site.
          Dus ik dacht voor ik verder ga zal ik even laten weten hoe fantastisch jullie site vind.
          Jammergenoeg kan ik hem niet door geven aan Ian aangezien hij geen Nederlands spreekt of leest. (Ian werkt in Australia)

          Vindt het prachtig dat je ook zo weg bent van de pipe music. Mijn familie in Rotterdam kan er nu niet echt kapot van zijn. Ian speelde vroeger ook de pipes een heeft de set van zín grootvader in handen, die een master was in het spelen van de pipes. Onze CD collectie bestaat dus voor 1/3 uit deze muziek.

          Om nog even verder te gaan er ligt ook een Ian McLeod (oom van mijn Ian) begraven in Rheden op de begraafplaats Heiderust, die is daar op 25 december 1944 in zín Spitfire neergeschoten bij het dorpje De Steeg. Daar zit een heel verhaal aan vast maar dat is weer iets heel anders.

          Alles wat ik hier eigenlijk wilde zeggen is dat ik heel ontroerd ben door alles wat jullie geschreven hebben.

          Dank je wel en ik zal heel wat uurtjes doorbrengen met deze site.

          Met vriendelijke groet,

          Yoka

          En toen kwam dus ook nog het reeds genoemde dramatische McLeod familie verhaal, dat vind je via deze LINK





          En deze :

          Hallo van Dundee, Schotland!

          I'm going to be learning Dutch soon as I have always had a "thing" about the Netherlands. I'm afraid I don't know enough to translate your web pages, but I think they are great! Many people in Scotland don't know about their heritage. It is often underfunded, even suppressed, I suppose the politicians think we might get too proud of ourselves and try to run our own affairs again (I think we should!). I love the 17th century period of history (lots of fun and games) so was glad to see our Marias on the site! Have you got anything about the Mackay family? Hugh Mackay of Scourie was one of your Prins Willem III's generals, who married a Dutchwoman. I believe that they inherited a Dutch baronetcy, something like van Ophemert? I love the Dutch spelling by the way - Makaay! !

          We sometimes have your Navy here in Dundee. One year there were many celebrations for the anniversary of the Battle of Kamperduin (Camperdown). Apparently the Admiral, Duncan, came from Dundee. Most of us didn't know who he was and probably didn't care either! But it was nice to have your fellows over, they had a football match, a parade, let people visit the ships etc. A statue of Duncan was erected; unfortunately it was placed in front of a plaque commemorating Sir William Wallace and James Francis Stewart - bad move! Cue several angry letters in the newspapers. The laugh is, he has a telescope and he's looking up the street - the sea is the other way! :D Oh well, sometimes een zeemeeuw sits on his kop. Do you know that when James Francis visited Dundee, they rang the bells of the Auld Steeple so hard they cracked? So they say anyway! The Steeple is the oldest medieval working belfry in Europe.

          We also have another Dutch link here; in Gilfillan Memorial Church, there is a Delft plaque from the Reformed Church of the Netherlands thanking Scots troops for their efforts during the war. We have a "Continental Market" every so often too, guess who goes home with speculaas and ontbijtkoek and toffeewafels.....!

          Yours,
          Jennifer Brown, (20) Dundee





          En ook deze reakties zijn heel bijzonder :

          In mei 2005 hebben we een tour door Schotland gemaakt.
          Nu ben ik met een album bezig en had nog wat geschiedenis nodig en kwam via,via op deze site.
          Genoten heb ik, de site staat nu bij de favorieten, ben er nog lang niet mee klaar.
          Ik zie ons zo weer door Glencoe en langs Loch Lomond rijden, al zingend over de Schotse historie.

          Groet van Helma Weustink.


          Mag ik u bij deze hartelijk feliciteren met uw fantastische site over schotland.
          Ik heb samen met een kameraad in augustus van dit jaar een rondreis met de rugzak gemaakt door schotland. Het was het meest fantastische land dat ik mij kon voorstellen.
          Hieruit is dan ook een enorme liefde voor schotten en voor heel schotland gegroeid.Als ik ook eventueel een reisleider zou nodig moeten hebben zal ik niet aarzelen u te contacteren.
          Spijtig genoeg zal ik de nationale feestdag van schotland daar niet zelf kunnen vieren, maar deze dag zal mij niet zomaar voorbij gaan als een andere.
          mvg uit Belgie,
          Ben

          Tijdens een van mijn speurtochten op het net naar interessante sites over geschiedenis, kwam ik deze site tegen over de geschiedenis van Schotland.
          Ik had mij al lange tijd afgevraagd waarom de namen Albian of Alban, en AlbaniŽ zoveel op elkaar leken. Nu las ik in deze site o.a. het stukje van Monmouth waarin wordt verteld dat de overlevenden van Troje weggetrokken zijn en uiteindelijk in groot en klein BrittanniŽ terecht kwamen, dit klinkt mij heel logisch in de oren.

          Roland






          Wie weet het antwoord op deze vraag? :

          Mijn woonplaats is Sluis gelegen in de Provincie Zeeland.

          "In Sluis was een Brits Militair Regiment gelegerd pakweg tussen 1702 en 1717". Ik neem het ruwweg, omdat ik niet precies de duur/jaren er van weet. "Deze militairen droegen ook een vaandel met daarin een hond van het "hondenras Brak = een kleine jachthond". Ze noemen het ook wel eens een "Mascotte of Logo welke in het vaandel aangebracht werd" dacht ik ?

          Ik zou toch zo graag willen weten "welk Brits Militair Regiment dat toendertijd is geweest en waarom - de betekenis van een hond Brak - welke er op hun vaandel aanwezig was, betekende.

          Zelf kan ik het bovenstaande niet meer uitzoeken ! Dat komt omdat er tijdens WOII het bombardement van 11 oktober 1944 op Sluis, 95 % van het archief in het vernielde stadhuis is verloren gegaan. Jammer genoeg bevond zich hieronder ook geschreven stukken van Johan Hendrik Van Dale schrijver van het beginnend Nederlandstalig Woordenboek ! Ook wel "De Dikke van Dale" genoemd.

          Ik heb met genot en veel leesplezier uw mooie site gelezen.

          Later vond ik nog wel wat de naam van het Brits Militair Regiment gelegerd in Sluis is geweest namelijk HET BEAGLE REGIMENT

          Gerard Havers






    Uit dit verhaal voegen we ook nog een aantal postzegels toe, die ook allemaal iets met Schotland te maken hebben:

      Nu dan wat voorbeelden (3) van Schotse postzegels of Engelse zegels met iets van Schotland erop

      thumb

      Z61 Andrews Cross

      thumb

      Z62 Thistle

      thumb

      Z63 Scotland

      en niet te vergeten de volgende groep van 4

      thumb

      Z64 Scottish

      waarvan de Highland Cow mijn (te verwachten!) favoriet is. Dan moest de highland gathering er ook nog bij van me

      en vooral ook de beroemde dichter Robert Burns

      thumb

      66 Robbie Burns

      wiens verjaardag elk jaar door Schotten (waar ook ter wereld) uitbundig gevierd wordt op 25 januari.




    Heb je nog niet genoeg van Schotland, wist je dat ruim 70 van mijn privé bookmarks iets te maken hebben met Schotland.....

    Onderstaand tot slot mijn allermooiste : ik bezoek ze geregeld !







































      Geinteresseerd in een historische rondleiding voor uw eigen groep(je) door Aad 'arcengel' Engelfriet, webmaster van deze grootste Nederlandstalige geschiedenis website, door o.m. een stad of streek in bijv. Nederland, BelgiŽ, Duitsland, Groot-BrittanniŽ, Ierland en/of een historische lezing, publicatie, recensie:

      Voor meer vrijblijvende informatie

      aad@engelfriet.net

      Wilt U eerst meer weten over Aad Engelfriet:

      klik dan HIER







    Terug naar Aad's homepage, met links naar al zijn verhalen





    Klik hier voor de overige Schotse Kerk van Rotterdam verhalen op onze site





    Familiewapenklein
    wat zijn we trots op ons familiewapen ...., beetje jaloers zeker ....


    Terug naar de top





    Last update :

    12 Mei 2012