Een e-mail sturen naar Aad? Zijn e-mail adres is aad@engelfriet.net
(klik op deze tekst om een voorgeadresseerde mail te openen)
Terug naar  het Engelfrieten overzicht

Naar beneden 

Iona, een zeer historisch sereen Schots eiland



iona cross

Iona

met een van de oudste Keltische kruizen in Europa

St. Martin's Cross

Iona is een klein eiland aan de westkust van Schotland, de geschiedenis van Iona vangt aan in Ierland.

Ierland is een van de vroegst gekerstende landen van West-Europa. De opvolger van de eerste (AD 430) Ierse missionaris, Palladius, zou de nog steeds in Ierland zeer bekende St. Patrick worden, wiens naamdag (17 maart) nog steeds een nationale Ierse feestdag is.

Vanuit Ierland trokken monniken naar het Oosten en Noorden en zo werden Schotland, Engeland en grote delen van West-Europa gekerstend.

Bekende overgeleverde namen van monniken?

Columba, Willibrord, Bonifatius, Amandus, Remaclus, Werenfridus, Willehad en, last but not least, Columbanus, die via Zwitserland zelfs in ItaliŰ terecht kwam en daar, als Keltisch Christen, in konflikt kwam met de Rooms-Katholieke kerk over de berekening van de Paasdatum.

Al deze monniken kwamen dus vanuit de Britse Eilanden richting West-Europa, vervuld van de geest van peregrinatio, d.i. de leer van het rondtrekken in den vreemde, de mystieke wens om het aardse thuis te verruilen voor de bekering van heidense volken. Allen hadden ook een binding met het Schotse eiland Iona, ze waren er geweest of waren er door ge´nspireerd en dat had alles te maken met Columba en het (waarschijnlijk) op Iona ontstane Book of Kells.

Columba of Iona, zoals hij meestal wordt genoemd, is de geschiedenis ingegaan als een van de Twaalf Apostelen van Ierland. Afstammend van een 5e eeuwse Ierse koning was Columba een van de 3000 (!) Keltische Christenen die een priester opleiding volgden. Rond 560 kopieerde Columba, zonder toestemming, het psalter van Finnian, het nu nog steeds bestaande beroemde Cathach (Battler) of Columba. De ruzie mondde uit in een veldslag, gewonnen door Columba, met hulp van zijn koninklijke familie. De bijeengeroepen synode dreigde echter Columba in de ban te doen vanwege het grote aantal dodelijke slachtoffers. Columba beloofde daarop minstens evenveel heidenen buiten Ierland te gaan bekeren en dus vertrok Columba in 563 met de gebruikelijke 12 metgezellen richting Schotland, richting Iona.

Columba landde eerst in Kintyre, met nog steeds zicht op Ierland, en dus besloot hij verder te reizen naar een plek waar Ierland net niet meer zichtbaar was:

Iona

Op de plek op Iona waar Columba met zijn 12 metgezellen landde heet het nog steeds

Heuvel met de rug naar Ierland


Het hoogste punt van Iona wordt Dun I genoemd. Vanaf Dun I moet Columba een goed overzicht over Iona hebben gehad en besloot op Dun I zijn klooster te stichten.

Onder de inspirerende leiding van Columba zou Iona al snel uitgroeien tot een centrum van waaruit de kerstening van Schotland, Engeland en West-Europa zou gaan plaatsvinden. Als een gestudeerde, geletterde heilige uit Ierland, bovendien van koninklijke bloede, had Columba meer dan voldoende overredingskracht en doorzettingsvermogen. Diverse Pictische en Scotische koningen wist hij vanuit Iona te be´nvloeden. Ook liet hij vanuit Iona overal in de Hebriden kerken en kloosters stichten. Zijn eigen kloosterkerk en Keltisch Christelijke gemeenschap op Iona zou al snel uitgroeien tot het opleidingscentrum voor missionarissen.

Op Iona schreef Columba verder aan zijn Cathach psalter, componeerde gezangen en hertaalde meer dan 300 boeken. Vlak voor zijn dood bezocht Columba nog een keer Ierland.

Later zou Columba doortrekken naar het vasteland en zelfs naar Orkney, Shetland en IJsland.

Na terugkomst naar Iona overleed Columba op 9 juni 597 voor het altaar van "zijn" Abdij (nog steeds herdacht) en werd begraven in de door Columba gestichte Abdij van Iona.

Columba van Iona is ook bekend geworden als de mogelijke inspirator van het Book of Kells, ook wel Book of Columba genoemd. De Ierse Abdij van Kells was de plaats waar het boek vanuit Iona naar toe werd gebracht. Het is vrijwel zeker dat het boek is samengesteld door geloofsverwanten van Columba op Iona. Al in 1007 wordt gemeld dat

het grote Evangelie van Columba, het meester relikwie der westerse wereld

was ontvreemd (en weer later teruggevonden).

In de 12e eeuw werd het Book of Kells omschreven als

Bekijk het goed en je zult doordringen tot de geheimenissen van de kunst.
Je zult patronen ontdekken zo verfijnd en subtiel,
zo precies en compact, zo vol knopen en verbindingen, met kleuren zo fris en levendig,
dat je zou kunnen menen dat dit alles het werk was van een engel en niet van een mens,
de harmonie van de vier evangelisten, geschreven door een engel en niet door een man


Na voltooiing van het Book of Kells op Iona vielen de Vikingen in 806 Iona binnen. Veel monniken werden vermoord en dat zou een van de redenen zijn dat het Book of Kells nooit is afgemaakt en in Kells terechtkwam. Iona's Martyrs' Bay herinnert nog aan de moord in 806 op 68 monniken. Voor de veiligheid werd toen ook de schrijn van Columba van Iona overgebracht naar Kells. Later werden enkele lichaamsdelen uit de Columba schrijn weer teruggebracht naar Iona. In 986 werden de Abt en 15 monniken door Vikingen op de Witte Stranden van de Monniken op de noordpunt van Iona vermoord. De Earl of Orkney wist deze Vikingen te achterhalen en nam wraak.

Columba van Iona is natuurlijk ook omgeven door heel veel mythen en legenden: een man was gedood door een watermonster en Columba wist het watermonster te laten vluchten met de woorden

Tot hiertoe en niet verder

De start van de legende van het Monster van Loch Ness. Tijdens de bouw van de Abdij van Iona gaf Columba opdracht dat vrouwen en koeien niet meer welkom waren op Iona en dus moesten vrouwen en koeien verhuizen naar Eilean nam Ben: Woman's Island. Ook kikkers en slangen werden verbannen van Iona. Bij de door de Schotten gewonnen Battle of Bannockburn zouden Columbaanse relikwieŰn, afkomstig van Iona, de doorslag hebben gegeven.

Columba's Iona zou uitgroeien tot het belangrijkste Britse pelgrimsoord. Een groot aantal Keltische kruizen markeerden de bedevaartsroutes op Iona, waarvan er nog slechts een paar zijn overgebleven: de 5 High Crosses of Iona, w.o. het St. Martin's Cross.

Traditioneel start een pelgrimage op Iona met het 13e eeuwse gebed

O Columba spes Scotorum (O Columba, hope of Scots)

ionamartincrossvoorabbey

ionamartincrosseastionamartincrosswest

Iona

St. Martin's Cross

8e eeuw Keltisch Christelijk kruis, oudste in West-Europa

bovenaan: voor de Abdij

linksonder: oostzijde

Zon (= Christus) met slangen (= genezing)

rechtsonder: westzijde

van boven naar onder

Maria met Jezus

Daniel met leeuwen

Abraham met Isaak

Mozes met stenen tafels

David met muzikanten


Aan de voet van het St. Martin's Cross de bijna onleesbare tekst:

A prayer for the servant of Christ who made this cross

Vaak treft men in het hart van een Keltisch kruis dus de zon aan.

Later werd dat Christus.

In het zonnekruis zien we uitgebeeld hoe Christus uit kosmische zonnehoogten neerdalend, zich in het kruis met de aardse mens Jezus heeft verbonden. Het woord is vlees geworden (Joh. 1:14) en hij heeft zijn stralend lichtwezen in de duistere aardesfeer ingeŰtst.

Een prachtig voorbeeld van deze redenering is dus het bovenstaand St. Martin's Cross op Iona.

Vroeger werd de verbinding van mens, aarde en kosmos op heilige Keltsche plaatsen tot stand gebracht door Menhirs, Dolmens en Cromlechs.

Vanaf de zesde en zevende eeuw wordt in plaats daarvan een monumentaal stenen kruis in de open lucht opgericht.

De 5 High Crosses of Iona zijn:

Een wat macabere legende vertelt dat de bouw van de 1e kerk op Iona pas voltooid kon worden na het begraven van een levende persoon onder de fundering. Oran, volgeling van Columba, bood zich aan. Na 3 dagen werd Oran weer opgegraven en bleek nog steeds in leven. Oran vertelde zelfs dat er

geen groot wonder is in de dood en de hel niet is zoals beschreven

Waarop Columba haastig reageerde met

Aarde, aarde op Orans ogen, want anders blijft hij praten

en dus werd Oran weer bedolven onder de aarde. De plek waar dit gebeurde op Iona wordt de Reilig Odhrain genoemd, begraafplaats van St. Oran, met de St. Oran's Chapel. Op Reilig Odhrain zijn 48 Schotse, 8 Noorse (van het eiland Man) en 4 Ierse koningen begraven, aldus een inventarisatie uit 1549. De laatste Schotse koning werd in 1093 op Iona begraven. Niet een van de koninklijke grafstenen op Iona is helaas meer herkenbaar.

Ook zeer veel nog levende Koningen zijn op Iona op bezoek geweest om advies in te winnen of om te worden bewierookt. Er zijn ongetwijfeld op Iona beslissingen genomen die belangrijk waren voor het hele eiland dat we nu kennen als Groot-BrittanniŰ.

ionaoranchapel

Iona

St. Oran's Chapel

In St. Oran's Chapel werden tot in de 16e eeuw de Lords of The Isles begraven, de zelfstandige Chieftains over de verschillende eiland clans. Een aantal grafstenen van Lords of the Isles en andere monumenten zijn nu te bezichtigen in het Abdij museum van Iona. De titel Lord of The Isles ging later over naar de Schotse koningen in het verre Stirling en Edinburgh. Vanaf 1707 is de Britse Kroonprins niet alleen Prince of Wales, maar ook Lord of The Isles of Scotland.

Traditioneel werden de koningen vanaf Iona's Martyrs' Bay via de Sraid nam Marbh (straat van de doden) naar Reilig Odhrain gebracht. Meerdere beroemde vroeg-middeleeuwse Schotse koningen werden vanuit de Middeleeuwse hoofdstad Scone op Iona begraven, w.o. Macbeth en zijn slachtoffer Duncan. Men vermoedt dat de grafmonumenten van Macbeth en zijn slachtoffers in de Reformatie periode, in zee zijn gegooid.

De meest recente begrafenis op Reilig Odhrain vond plaats in 1994: John Smith, de Labour voorganger van Tony Blair, vond hier op Iona zijn laatste rustplaats.

troonmetscone

De troon van Edward I met daaronder de Stone of Destiny

afkomstig van Iona (?)

In Scone bevond zich de Stone of Destiny, de steen waarop de Schotse koningen werden gekroond. Tot in 1296 de Engelse Koning Edward I de Stone of Destiny liet overbrengen naar de Westminster Abbey, waar hij onder zijn troon werd bevestigd. Pas 700 later, in 1996, werd de Stone of Destiny weer teruggebracht naar The Castle of Edinburgh.

Op Iona bevonden zich ooit, zegt men, 360 gewijde stenen, ÚÚn daarvan zou de Stone of Destiny zijn geweest. De allereerste "Schotse" Koningen legden dus ook hun eed af op Iona!

stonescone

De Schotse Kroonjuwelen ("Honors of Scotland") in Edinburgh Castle

Vanaf 30 november 1996 verenigd met de Stone of Destiny

De Stone of Destiny kwam na precies 700 jaar weer terug in Schotland

Veel meer over de Stone of Destiny kun je lezen in dit verhaal op onze site:

Stone of Destiny, mythes en legendes

LINK

De Keltisch Christelijke Abdij op Iona werd door de eeuwen heen vervangen door een veel grotere Benedictijner Abdij. In 1203 werd tevens een Benedictijner nonnenklooster gesticht op Iona, waarvan de Middeleeuwse ru´nes, de meest complete in Schotland, nog steeds aanwezig zijn. De eerste Benedictijner Abt was de broer van de eerste Benedictijner Priores. De Benedictijner Abdij werd tijdens de Reformatie verwoest, waarmee het kloosterleven op Iona eindigde.

In 1560 werd door het Schotse parlement afgekondigd dat er geen klooster meer mocht bestaan op Iona met als resultaat dat de monniken en nonnen werden verdreven van Iona.

King Charles I verhief in 1630 de Abdij Kerk van Iona nog tot Kathedraal van de Schotse eilanden, maar veel Benedictijnen waren er toen niet meer. De Abdij zou pas vanaf 1899 weer worden opgebouwd door de 8e Duke of Argyll die de Abdij vervolgens schonk aan de Church of Scotland. Deze Duke en zijn vrouw liggen begraven in een graftombe in de Abdij van Iona. Slechts een kleine kamer in de Abdij zou nog sporen vertonen van het graf van Columba.

In 1938 stichtte een dominee uit Glasgow, George MacLeod, de Iona Community die zich probeert te houden aan de oude missionaire Keltisch Christelijke traditie. De Iona Community stelt zich ook tot doel de restauratie werkzaamheden van de Duke voort te zetten.

Mede dankzij donaties vanuit de Britse wapenindustrie werd de Iona Community een opleidingsinstituut voor theologen, later een retraite-oord en nu is het een bezinningscentrum dat gerund wordt door een kleine vaste staf van de Iona Community met talrijke vrijwilligers.

Iona, slechts 5 x 1,5 km2 groot, is alleen bereikbaar via het eiland Mull, via de eeuwenoude ca 60 km lange monnikenroute. Het voetveer vanuit Fionnphort naar Iona, in het uiterste westen van Mull, doet er slechts 5 minuten over. Tijdens het wachten op de veerboot is het uitzicht op Iona, met slechts ca 125 vaste inwoners, al zeer indrukwekkend. Sinds een paar jaar bevindt zich bij de aanlegsteiger ook een Saint Columba Welcome and Exhibition Centre. Het beheer van Iona is sinds 2000 in handen van de National Trust of Scotland (NTS) en Heritage of Scotland (HS).




We kregen de volgende zeer gewaardeerde reakties via o.m. het Schotlandforum:






Nog meer weten over Schotland en zijn geschiedenis? Klik dan op de onderstaande link: het grootste verhaal op deze website!

De geschiedenis van Schotland




Wil je alles weten over Schotland? Ga dan naar de Schotland Startpagina:

http://schotland.startpagina.nl





Terug naar Aad's homepage, met links naar al zijn verhalen



Familiewapenklein
wat zijn we trots op ons familiewapen ...., beetje jaloers zeker ....


Terug naar de top





Last update :

6 December 2014