Een e-mail sturen naar Aad? Zijn e-mail adres is aad@engelfriet.net
(klik op deze tekst om een voorgeadresseerde mail te openen)
Terug naar  het Engelfrieten overzicht

Naar beneden 

Het beroemde Hotel Des Indes in Batavia heette ooit Hotel Rotterdam, maar dankzij Multatuli...

Een verhaal met als titel Het beroemde Hotel Des Indes in Batavia heette ooit Hotel Rotterdam, maar dankzij Multatuli..., ja dat kan, want schrijver dezes Aad, (waarom gebruikt niemand toch deze uitdrukking meer....) beheert immers zowel deze site over Rotterdam als een over Nederlands-Indië

Naar Aad's  Nederlands-Indië geschiedenis verhalen


We starten ons verhaal met deze schitterende plattegrond van Batavia te vinden op Aad's Nederlands-Indië site :

Batavia in 1897

Batavia plattegrond 1897

Meer foto's en plattegronden van Batavia kun je vinden via deze
LINK

Als je onbekend bent in het Batavia van toen, dan is het even zoeken, maar we gaan het hebben over nummer 10....:

Hotel Des Indes


Het noordelijke gedeelte van Batavia werd de Benedenstad genoemd, het zuidelijke gedeelte de Bovenstad. Het zuidelijke gedeelte van Batavia lag wat hoger, vandaar de naam Bovenstad

In de 18e eeuw werd het leven van de in de Benedenstad wonende Europeanen steeds ondragelijker, de grote rivier de Tjiliwoeng die door de stad stroomde, begon steeds meer te stinken, je mag zelf raden waardoor. Ook zakte het waterpeil steeds verder door dichtslibben van de rivier monding.

Een citaat uit dit verhaal: Daendels ging ook de geschiedenis in als de man die grote delen van de Benedenstad liet afbreken en een nieuwe Bovenstad begon, met o.m. de bouw van het bovenstaande paleis, wat later echter geen paleis werd, maar dat is weer een ander verhaal, komen we zoo nog even op terug. Het gebied waar Daendels begon met de Bovenstad was al van een zeer aantrekkelijke naam voorzien :

WELTEVREDEN

Op de plattegrond uit 1897 is nog heel goed de scheiding tussen de Benedenstad en de Bovenstad te zien, de Benedenstad was oorspronkelijk natuurlijk ommuurd en bezat een versterkt kasteel, de Bovenstad kon veel ruimer worden opgezet.

Batavia 1681

het ommuurde oude Batavia (Benedenstad) in 1681 met het kasteel, inderdaad ligt het Noorden links....

in 1897 is de loop van de Tjiliwoeng nog min of meer ongewijzigd

Om er voor te zorgen dat Weltevreden een aantrekkelijk gebied zou worden voor de nog in de Benedenstad wonende Europeanen, liet Daendels de later beroemde Societeit De Harmonie bouwen, nummer 29 op onze kaart.
Inderdaad wat moeilijk te vinden :

In het noorden van de kaart, bij de Kleine Boom, loopt de rivier de Tjiliwoeng. Daar waar de Tjiliwoeng naar het Oosten afbuigt, begint een kanaal met Tramway ernaast, het kanaal werd Molenvliet genoemd.
Trambaan en Molenvliet buigen op een gegeven moment naar het Oosten en daar op die hoek lag Societeit De Harmonie. Een klein stukje naar het Noorden aan de Westkant van Molenvliet, links van het woord (wijk) Noordwijk ligt ons nummer 10, Hotel Des Indes. Ten Zuiden van Noordwijk, aan de andere kant van het Molenvliet, lag de wijk Rijswijk met het beroemde Koningsplein en het Waterlooplein, over deze twee pleinen en Societeit De Harmonie zal Aad het ooit ook nog eens gaan hebben...



Terug naar ons Des Indes verhaal:

Reizigers in de 19e eeuw die aankwamen op de rede van Batavia, werden met kleine scheepjes afgezet bij de Kleine Boom en werden vandaar met een rijtuig langs Molenvliet naar bijvoorbeeld Hotel Des Indes vervoerd.

Batavia_harbour_1870_de_kleine_boom

rechts aan de overkant de Kleine Boom, het douane kantoor van Batavia.....

Eind 17e eeuw werd Batavia als volgt aangeprezen, een heel kontrast t.o.v. wat reizigers in de 19e eeuw van Batavia vonden...

Batavia, vroeger Jacatra geheten, is nu voor de Nederlanders de hoofdstad van Oost-≠IndiŽ. Het ligt aan de fraaie binnenkust van het groot en lustig eiland Java op 5 graden en 50 minuten zuiderbreedte. In het westen ligt het beroemde koninkrijk en de stad Bantam, aan de oostkant bevinden zich de mooie landstreken van de Mataram. In het noorden wordt het door de zee en een paar kleine eilandjes begrensd, waardoor een vei≠lige ankerplaats ontstaat. Naar het zuiden toe strekken zich mooie landerijen, tuinen, bossen en weilanden uit, omgeven door hemelhoge bergen.

De stad en het Kasteel worden van elkaar gescheiden door een prachtig plein en een brede rivier. Het voorname Kasteel Batavia ligt aan de fraaie zeekust en langs de oever van de mooie rivier van Jacatra, die met haar helder en heerlijk water dwars door het midden van de bedrijvige stad stroomt. De rivier mondt uit in zee, waar zij een geschik≠te haven vormt voor allerhande grote en kleine vaartuigen, zelfs voor flinke Chinese jon≠ken. Iedere dag krioelt de rivier van sampans, boten, prauwen, sloepen, jachten en an≠dere vreemde vaartuigen, die op de bijna altijd volle rede van Batavia allemaal profijt trachten te vinden.

Maar nu weer verder over het voortreffelijke Kasteel. Dit wordt versterkt met vier hoekpunten, namelijk Diamant, Robijn, Saphier en Parel. Het heeft stevige muren, diepe grachten, fraaie poorten en valbruggen en is goed voorzien van alle middelen ten dienste van de oorlogsvoering. In het Kasteel bevinden zich het hof van de gouverneur≠generaal en veel andere, bijzonder mooie gebouwen waar de Raden van IndiŽ en andere hoogwaardigheidsbekleders hun woonplaats hebben.

Wat de stad verder betreft: die is flink uitgestrekt en dichtbevolkt want er wonen niet alleen Nederlanders, maar ook moren, Chinezen, Javanen, Maleiers en andere Indi≠sche volken. De onzen hebben daar echter de regering, macht en godsdienst volgens de wetten en gebruiken van ons vaderland ingevoerd en die worden daar nog tot op de dag van vandaag uitgeoefend.

In de nijvere stad Batavia bevinden zich verder veel mooie stenen gebouwen, defti≠ge straten, bewoonde grachten, fraaie burgwallen, stenen bruggen en pasars of mark≠ten, die op bepaalde tijden van de dag zeer druk zijn.

Een flinke kruiskerk pronkt in het beste deel van de stad en er is ook nog een andere waar, in de aangenaam klinkende Maleise taal, de zuivere christelijke leer wordt gepredikt. Ook wordt er op zondag in het Kasteel gepredikt voor de gouverneur-generaal, Raden van IndiŽ en anderen die daar≠voor zijn uitgenodigd.

De stad heeft ook nog een aanzienlijk raadhuis, een hospitaal of gasthuis voor zieken en gewonden alsmede een tuchthuis voor vrouwen die niet deu≠gen, een weeshuis enzovoort.

Batavia is voorzien van sterke poorten, bolwerken, hoekpunten en muren, omringd door een brede gracht. Landinwaarts zijn er heel mooie wandelpaden langs lustige ak≠kers, boomgaarden, tuinen, en fraaie buitenplaatsen. Hier kan de nieuwsgierige wande≠laar wat vertoeven om op een plezierige en veilige manier de landbouw gade te slaan.

Op de Javaanse toegangswegen buiten Batavia staan diverse fortificaties en verster≠kingen die door Hollandse garnizoenen zijn bemand. Aan de landzijde, niet ver van de Nieuwpoort, bevinden zich allerlei soorten molens voor de bereiding van papier, suiker, buskruit en het malen van allerhande soorten graan. Ook staan er zaag- en andere molens die niet door wind, maar door waterkracht van de rivier van Jacatra worden aangedreven. Allemaal zijn ze door de Nederlanders op deskundige wijze gebouwd. Hiermee overtreft de nijvere stad Batavia, wat staat en luister betreft, alle andere steden van IndiŽ.

In de 19e eeuw werd Batavia dus door reizigers als volgt toegelicht, niet meer zoo positief... :

Het prachtige, wereldberoemde Batavia is een puinhoop geworden, een duidelijke samenvatting van het proces van vervuiling en verval van de stad, die eens de 'Koningin van het Oosten' werd genoemd, maar langzamerhand bekend wordt als het 'kerkhof der Europeanen'.

De lezer denke zich nu eene ouderwetsche oud-Hollandsche stad met eenige breede straten en grachten, en talrijke voor-, achter-, dwars- en zijstraten, alle dicht bebouwd met oud-Hollandsche huizen. Maar het Batavia van heden is het Batavia van voorheen niet meer.

Thans ziet het er op vele plaatsen uit alsof er een regiment kozakken hadde huisgehouden. Niet alleen zijn de voormalige fraaije stadsmuren, de bolwerken, het Vierkant, het Kasteel, het daarin voormaals aanwezige paleis van den Gouverneur-Generaal, en zeer vele gebouwen meer, tot den grond geslegt en vernield, maar ook de meeste kerken en publieke gebouwen zijn in een bouwvalligen staat, en een groot gedeelte der partlkuliere huizen zijn verlaten en staan ledig met geslotene deuren en vensters.

Ter illustratie wordt een verhaal verteld over een Nederlandsen ambtenaar, die voor het eerst in IndiŽ kwam, aan de werf met rijdtuig afgehaald door een zijner vrienden, die op het Koningsplein (bij Weltevreden) woonde. Nadat zij reeds een goed eind weegs voortgereden waren, vroeg de vreemdeling: "Maar zijn we dan nog niet haast te Batavia?" - "Batavia!" was het antwoord, "meent gij de stad? Daar zijn wij reeds lang door gereden."

Dit alles betreft de oude stad, de benedenstad. Bij het verslechteren van de gezondheidstoestand in de stad trokken de Europeanen begin 19de eeuw langzamerhand meer het land in

De Maarschalk Gouverneur-Generaal Daendels die, gelijk men weet, geen vriend was van halve maatregelen, kwam op het denkbeeld om de geheele stad onder de voet te halen en een nieuw Batavia op een genoegzamen afstand van het ongezonde terrein te stichten.
Dat dit zelfs deze ijzeren maarschalk niet ťťn, twee, drie lukte valt te begrepen. Toch heeft hij binnen enkele jaren het oude kasteel en de stadsmuren laten slopen, grote aantallen bouwvallige huizen opgeruimd en de bossen tussen Batavia en Weltevreden laten kappen om de frisse berglucht vrij spel te geven. Nieuwe woonwijken verrezen langs het Molenvliet, in Noordwijk en Rijswijk en rondom het Koningsplein en het Waterlooplein te Weltevreden.


Nog geen tien jaar geleden, was de eerste indruk welke de reiziger die zich van de rede naar de hooggeroemde begaf, een grote teleurstelling. Na met een stoomscheepje of tambangan het smalle havenkanaal met zijn morsige oevers doorgevaren te zijn, kwam hij aan een onaanzienlijk douanekantoor, dat op z'n oudhollands de Kleine Boom heette in tegenstelling met de Grote Boom, het verderop aan de rivier gelegen kantoor, waar ook het entrepot is en de douanezaken op grotere voet behandeld worden.

Vervolgens bracht een pover rijtuig met een paar magere, kleine paarden bespannen, hem de stad binnen, die geheel in Europese trant gebouwd is en welker kantoren, magazijnen, werkplaatsen over het algemeen weinig vertonen van de spreekwoordelijk geworden Hollandse netheid en zindelijkheid.
De troebele wateren der grachten, de stoffige wegen, door de regen bij wijlen in modderpoelen herschapen, het gekrioel van Europese, Chinese, Arabische, Klingalese en Inlandse handelaars en zeelieden, van bedienden en beambten, van halfnaakte koelies, waartussen zich onooglijke palankijns en niet veel fraaier dos-a-dos en karretjes bewogen, deed dit gedeelte van Batavia veel meer op een slavin, afgebeuld door zware arbeid onder de brandende tropische zon, in bestoven haveloze kledij, dan op een schone en fiere koningin lijken.

Het is nog slechts een bestoven, verouderde verzameling van gouvernementsgebouwen, handelskantoren, winkels, magazijnen en pakhuizen.Gedurende de dag heerst er zeer veel bedrijvigheid en vertier, doch alle gemak en weelde is verdwenen; 's nachts is het er doods en ledig.

Maar zodra men langs Molenvliet komt, verandert het hele aanzien:
Geleidelijk worden de huizen fraaier en groter, door sierlijke tuinen omgeven, als villa's gebouwd. Links en rechts treden daar tussendoor, de kampongs uit klapperbossen en vruchtentuinen tevoorschijn en eindelijk aanschouwen we een opeenvolging van de heerlijkste lustverblijven. We zijn in dat gedeelte van Batavia, dat Rijswijk genoemd wordt,

's Morgens tussen acht en tien uur ziet men deze weg overdekt met duizenden voertuigen van allerlei soort, alle in ijlende vaart; de heren begeven zich dan naar hun kantoren. De trams snorren er met een zekere nieuwerwetse deftigheid tussendoor, in scherpe tegenstelling met de logge houten karren op twee hoge wielen, door ossen getrokken.

Plotseling zwenkt de koetsier rechts af, voert ons een met hoge, schaduwrijke waringinbomen beplant plein op en doet het rijtuig voor de marmeren vestibule van het kolossale Hotel des Indes stilstaan. We stappen uit en zeggen de koetsier om vijf uur weet voor te komen om te gaan toeren.

Te vijf uur komt het rijtuig voor en gaan we Batavia eens bezichtigen. We slaan rechts af, komen allereerst voorbij het Marinehotel en bevinden ons dan aan een driesprong. Dat grote gebouw op de hoek is de sociŽteit de Harmonie, welker rijke en ruime zalen meermalen het toneel zijn van schitterende feesten, bals en concerten. Een eind verder ligt het Hotel der Nederlanden en het Java Hotel en andere officiŽle en particuliere woningen. Alle verscholen tussen lommerrijk groen en bomen, die met hun brede takken ook de weg grotendeels overschaduwen en waaronder we ook weer de reusachtigste soorten aantreffen, maken ze op ons een niet alleen zeer aangename, maar onvergetelijk liefelijke indruk.
De vurige, rood-gele bloem van de boom, door de Engelsen the flame of the wood geheten, valt hier bijzonder in het oog. Eerst nu begrijpen we hoe men Batavia de naam van Koningin van het Oosten kon geven en worden we overtuigd hoezeer het die naam verdient.


Al snel komen onze reizigers er hopelijk ook achter dat in Batavia o.m. de nu zeer beroemde Engelse fotografen

Woodbury & Page

werkzaam zijn, bij wie je prachtige foto's van Batavia en omgeving kon verkrijgen.

wandpatelier

het atelier van Woodbury & Page in Batavia

met het Britse wapenschild boven hun namen

wandprust

Woodbury & Page in Batavia nemen het er even van en terecht....

Nu moet Aad eerlijk bekennen dat het nooit precies duidelijk is geworden wie is nu Woodbury en wie is nu Page. Maar in alle oude fotoboeken over o.m. Batavia kom je (bijna) altijd tegen dat de foto is genomen door Woodbury & Page.....dankzij hen kun je je helemaal verdiepen in het oude Batavia, wat Aad dus heel graag doet met al zijn boeken met foto's van Woodbury & Page

Reeds in 1857 begonnen Walter Bentley Woodbury (1834 - 1885) en James Page (1833 - 1865) hun atelier in Batavia. Zij maakten grote reportages niet alleen van Batavia, maar ook van Java en dan natuurlijk altijd in de vroege nog koele ochtend, helaas dus zelden met een Europeaan op de foto. Later kwam nog een broer Henry James Woodbury erbij.
Uit advertenties is af te leiden dat je bij hen komplete albums kon kopen, nu natuurlijk onbetaalbaar en zeldzaam, maar gelukkig is er een paar jaar geleden een prachtig overzichtsboek verschenen door Aad binnen een dag gefinancierd....

Want als een van je hobbies Nederlands-Indië is, dan kun je ademloos naar een foto van Woodbury & Page kijken en dan weten dat hier ooit o.m. Loudon, van Swieten, Snouck Hurgronje, Köhler, van Daalen, Christoffel en natuurlijk de bekendere Van Heutsz en Colijn hebben rondgelopen. Wie dit allemaal waren :

Klik hier als je wilt zoeken via Aad's Freefind search engine, vul in het venster jouw woord in, bijvoorbeeld Heutsz en klik op ENTER

De onderstaande foto is een van de eerste van Woodbury & Page geweest, waarschijnlijk uit 1857, de beroemde tijger foto gemaakt ergens op Java. De tijger sprong te vlug en daarom, aldus het verhaal, is de tijger er later "bijgeplakt" :

tijger

een van de eerste foto's van Woodbury & Page

1857 Java

de tijger werd later "bijgeplakt" ???

We hebben dus nu zoo'n mooi foto album gekocht van Woodbury & Page en spoedden ons weer voorzichtig terug naar ons Hotel Des Indes, want wat we zojuist hebben gekocht is over zoo'n 150 jaar heel zeldzaam....

In 1747 begon men al met bouwen op de grond waar later ons hotel Des Indes zou ontstaan. In 1760 werd het terrein opgekocht door de latere Gouverneur-Generaal Reynier de Klerk :

GG Klerk

1777-1780

Gouverneur-Generaal Reynier de Klerk

LINK

De residentie van Gouverneur-Generaal Reynier de Klerk is onlangs gerestaureerd

In 1824 werd het geheel opgekocht door het Gouvernement die er een kostschool voor meisjes vestigde. In 1828 werd het gebouw weer verlaten, in 1832 werd de kostschool voor meisjes weer opgeheven omdat de leraressen maar steeds weggingen om te trouwen....

In 1829 werd het geheel opgekocht door de Fransman Surleon Antoine Chaulan die er als eerste een hotel begon onder de naam Hotel de Provence.

In 1845 kocht zoon Etienne Chaulan op een veiling het hotel van zijn vader voor dfl 25.000,=, vraag me niet waarom....
Etienne maakte het hotel al een beetje beroemd, want hij was de eerste die ..... verschillende soorten ijs ging verkopen.

In 1851 ging het management over in handen van Cornelis Denninghoff die de naam veranderde in

HOTEL ROTTERDAM

Ook wel het Rotterdamsch Hotel genoemd. Het had niet zoo'n goede naam, iemand schreef dat hem Hotel Rotterdam was aanbevolen, maar hij had veel beter Hotel der Nederlanden kunnen kiezen en toen op een dag in 1856 kwam Douwes Dekker voorbij, mogelijk op weg naar de Franse kleermaker Oger Frèves tegenover Societeit De Harmonie.

En natuurlijk moet dit er dan even bij, de voetnoot onder bijna ieder Nederlands-Indië verhaal van Aad :

            ......een roofstaat aan de Noordzee......
            .....dat spoorwegen bouwt van gestolen geld en tot
            betaling de bestolene bedwelmt met
            opium, Evangelie en jenever...

             Aan U durf ik met vertrouwen te vragen of het
            Uw wil is dat daarginds Uw meer dan dertig
            millioenen onderdanen worden mishandeld en
            uitgezogen in UWEN naam?


            Multatuli [1860] ...aan Nederland...Koning Willem III



Assistent_resident_Eduard_Douwes_Dekker_van_Lebak_Residentie_Bantam



....dat dorp stond in brand, omdat het veroverd was door Nederlandsche soldaten.......


Ja, 't dorp was veroverd door Nederlandsche soldaten, en stond dus in brand.

Op Nederlandsche heldendaad volgt brand.
Nederlandsche overwinning leidt tot verwoesting.
Nederlandsche krygsbedryven baren wanhoop.

Maar terug naar ons verhaal:

indesingang1863

1863

Woodbury & Page

vanuit de Benedenstad langs het Molenvliet (links)

meteen rechts de ingang van ons hotel

in de verte links De Harmonie met rechts in dat ronde gebouw de Franse kleermaker Oger Frèves

Het Hotel Rotterdam had in 1852 al weer een andere eigenaar gekregen, de Zwitser Wijss die in 1851 getrouwd was met een 16-jarige nicht van Etienne Chaulan. En deze Wijss was degene die op advies van Douwes Dekker op 1 Mei 1856 de naam veranderde in het veel chiquer klinkende

HOTEL DES INDES

In 1860 verkocht Wijss het hotel weer door aan de Fransman Cresonnier en deze Cresonnier was degene die Woodbury & Page foto's liet maken van zijn Hotel Des Indes, waarom ? Inderdaad, om met deze fotographieën reclame te maken.....

En dus hier slechts twee foto's genomen van Hotel Des Indes door Woodbury & Page :

indesfront1863

1863

indesfront1870

1870

Maar natuurlijk hebben we ook een schets van iemand anders met een van de beroemde Javaanse Waringinbomen, een mistieke boom die nooit gekapt mocht worden, want in de boom wonen boomgeesten.

desindesboom



Cresonnier overleed in 1870, zijn familie verkocht het hotel aan Theodoor Gallas die het op zijn beurt weer verkocht in 1886 aan Jacob Lugt voor dfl 177.000,=. Lugt breidde het hotel fors uit met allerlei grondaankopen van de buren. In 1897 werd zelfs de N.V. Hotel Des Indes door Lugt opgericht, want in de jaren negentig ontstond er in de kolonie een economische depressie. Door die N.V. was Lugt niet meer persoonlijk aansprakelijk.

In 1903 kwam het hotel in handen van Gantvoort en die maakte het hotel uiteindelijk beroemd. In 1918 werd zelfs 25% dividend uitgekeerd, maar toen werd het hotel gerund door Nieuwenhuys.



indeskantoor1910

1910

het kantoor van Hotel Des Indes met helemaal rechts de vader van Rob Nieuwenhuys

Tot slot nog twee foto's van Hotel Des Indes uit de jaren 1925 -1940, uiteraard niet meer van Woodbury & Page :

indesfront1925

desindesklein

En dan deze fraaie obligatie uit 1937 :

desindesobligatie

En natuurlijk nog wat bezoekers :

koloniale rijsttafel

Een koloniale rijsttafel in Hotel Des Indes in Batavia AD 1935, wat een bedienden....

het boek van de auteur

De man aan tafel is de auteur van dit boek, wat een titel, hè

En dit schreef de auteur van dat boek erbij over zijn verblijf in Hotel Des Indes :



indesfie1935

Ook aan de rijsttafel in Hotel Des Indes in 1935 Fie Carelsen met de heren Pugh en Herman Salomonson, pseudoniem Melis Stoke.

Ook tijdens de onafhankelijkheids onderhandelingen werd Hotel Des Indes gebruikt :

desindesroem

Roem-Royen onderhandelingen in Hotel Des Indes

Batavia 14 April 1949

Na de onafhankelijkheid werd de naam veranderd in Hotel Duta Indonesia, heel slim, want door deze naam hoefden de handdoeken etc met opschrift HDI niet veranderd te worden.
Maar het verval zette toch in, vooral toen in 1962 het door Soekarno geinspireerde Hotel Indonesia werd geopend, het nieuwe (toen) Grand Hotel van Jakarta.

Het ex-Hotel Des Indes werd begin jaren zeventig gesloopt.

En nu zul je je misschien afvragen hoe het nu zit met dat Haagse Hotel Des Indes : via deze link kun je daarover het volgende vinden :

didenhaag Het statige herenhuis des Indes werd 1858 gebouwd door Baron van Brienen van de Groote-Lindt, persoonlijk adviseur van koning Willem III. De Baron wenste naast zijn buitenhuis te kunnen beschikken over een passend onderkomen in de Residentie waar hij zijn gasten kon ontvangen. De Baron kocht drie huizen op de hoek van het Lange Voorhout en de Vos in Tuinstraat. De bekende architect A. Rodenburg kreeg de opdracht om een huis te bouwen waar de mensen aan konden zien dat het bewoond werd door een zťťr welgestelde heer. De bouwkosten liepen op tot anderhalve ton puur goud.

Het huis beschikte over een riant binnenhof, stallen, een hooischuur, bediendenkwartieren, een prachtige balzaal voor de talloze festiviteiten die de Baron organiseerde en uiteraard zijn privť-verblijven. Baron van Brienen woonde 20 jaar in Des Indes. Na zijn overlijden besloten zijn kinderen het dure huis niet langer aan te houden.

Zij verkochten het voorname huis aan een lokale hotelier, Friedrich Wirtz, die het na vele verbouwingen en renovaties vier jaar later heropende als het summum van verfijnde elegance. Twee wapenschilden van de stad 'Batavia' (nu Jakarta) werden aan de struktuur toegevoegd, en het hotel werd gedoopt tot: 'Hotel des Indes'.

batavia_city_symbol

bataviawapen

Het Stadswapen van Batavia boven het Haagse Hotel Des Indes

is Aad in Den Haag, dan altijd even kijken en dan eten bij Garuda

De tweede zoon van Koning Willem I opende op 1 mei 1881 het hotel met de woorden: 'Mijnheer Wirtz, met het aanstoten van deze, met Champagne gevulde glazen, wil ik Hotel des Indes als geopend beschouwen'.

Het toenmalige hotel bezat 120 slaapkamers en de onvoorstelbare luxe van ťťn badkamer per verdieping. Later werden de slaapkamers tot badkamers verbouwd en werd het huidige totaal van 76 kamers bereikt. Ook nu nog zijn sommige van de badkamers groter dan de slaapkamer, ťťn van de redenen voor de speciale sfeer van Hotel des Indes: geen twee kamers zijn hetzelfde. Sommige gasten prefereren bij hun bezoek aan het hotel dan ook hun 'eigen' kamer. Nog steeds zijn er herinneringen van de Baron te zien, zoals deurknoppen met zijn initialen.




We ontvingen de volgende reaktie:

Het ontroerde mij zeer deze site van u te lezen.
Ik heb jaren in dat hotel gewerkt als zaalchef. Ik herkende er nog zo veel van.
Ik had daar gediend onde dhr.Zijlinga. Het benieuwd mij zo zeer hoe het met hun is vergaan.
Ik moest dit even kwijt.
Bedankt voor de mooie (voor mij zeker) site. Met vriendelijke dank, Vic Koopmans

Onze website: http://members.home.nl/vvanwijk

Een paar maandjes later volgde van Vic Koopmans nog dit, met schitterend historisch materiaal:

In de jouw geschiedenis verhaal over Hotel des Indes komt ook de SociŽteit de Harmonie ter sprake. Daar heb ik n.l. ook heel even gewerkt. Ik weet niet of je het wilt gebruiken maar ik stuur ze toch maar op. Er zit ook een foto bij. Toen ik daar in dienst ging, heette het geen SociŽteit de Harmonie meer maar Djakarta Club. Het adres is altijd het zelfde gebleven.

aanstharmonie

persharm

Boven aan de trap sta ik in de laatste rij van links naar rechts op de derde plaats. Naast mij de heer Macenzie, secretaris van de Club. Vroeger heette het SociŽteit de Harmonie. Later is die naam veranderd in Djakarta Club.
Ik heb daar precies 1 jaar gewerkt.

En verhuisde naar een andere baan anex woonplek Hotel des Indes. Precies schuin er tegenover!

ontslagbrharm

Als je nog iets moet weten, ik ben bereid iets er over te vertellen..... HEEL GRAAG, Vic !!!

En toen rolden deze foto's met toelichting binnen, allemaal iets te maken met Hotel des Indes in Djakarta, zoo rond 1957-1959, in willekeurige volgorde:

desindes1957

des3mannen

V.l.n.r.

Dhr Muyen (chefkok)
Dhr.DaniŽls (Chef Buitenpartys)
Vic Koopmans (Chef eetzaal en Balzaal)

desindesambassade

Foto gemaakt op de Iraanse Ambassade in Djakarta.

v.l.n.r.

Hr. DaniŽls, Muyen met bril en kokshoed en de Hr. Dreyer met strikdas.

desindescarnaval

Carnaval

Helemaal rechtsachter staan Vic Koopmans en Dhr Simon Abe Dreyer (Restaurateur)

desindesdiner

.............een kader dinertje......

desindesnicolaas

St.Nicolaasfeest in de Lobby van Hotel des Indes

desindesnieuwjaar

Oud en Nieuw in de eetzaal van Hotel des Indes.

desindesterras

Op het terras naast de eetzaal van Hotel des Indes.

Wij (Hr.Simon Dreyer en Vic Koopmans) tussen het eetzaal-personeel.

desindestrap

Op de trap naar de balzaal.

v.l.n.r. Vic Koopmans, Simon Dreyer en Rob Chantaraprapha.

desindeswayne

hdi7

Een foto van John Wayne op bezoek in Hotel des Indes

Tevens een menu door hem getekend.

hdi11

De tafel is gedekt voor een zakenlunch van de S.A.S. (Scandinavian Airlines System)

hdi3

hdi5

Lunch menu met handtekening van de beroemde Amerikaanse worstelaar Ricky Waldo.

en een handtekening op een menu van een Vice Admiraal uit de V.S.

hdibuffet1

hdibuffet2

Koudbuffet in eetzaal Hotel des Indes

hdibrief1

hdibrief2

Vic heeft op onze site ook nog een indrukwekkend verhaal getiteld:

Leven als kind in WOII in Nederlands-Indië




We kregen, samengevat, de volgende email voor Vic die dan ook door Vic werd beantwoord:

Ik ben volbloed een Indonesier en tot nu toe hebben wij gewoond in Jakarta bijna 50 jaar sinds mijn geboorte waarvan een paar jaren heb ik met mijn familie in Amsterdam gewoond en volgde toen in late 60ís zogenaamd HBS B opleiding van Geert Grootte School te Amsterdam. Na onze terugkomst in Jakarta heb ik mijn universitaire opleiding in UI Jakarta afgemaakt en weer naar Rotterdam teruggekeerd in 1990 om mijn MBA opleiding te volgen op Erasmus Graduate School of Business in Rotterdam . Nu ben ik nog werkzaam in Jakarta. That was my short introduction

Dit jaar, heb ik precies 50 jaar gewoond aan Jalan Tanah Abang Dua no.108 in de omliggende buurt van Tjideng. Om precies te zijn wonen wij in Blok III.

Omdat jij ook eens in de buurt van Molenvliet gewerkt had (Hotel Des Indes) , sinds wanneer is Laan Trivelli gebruikt als de straat naam dat nu Jalan Tanah Abang Dua is geworden. In welke Formal Map kun jij de naam Laan Trivelli vinden en heb jij misschien enig idťe waar ik zulke plattegrond kan vinden.

Van vroeger af ben ik een bewonderaar van Hotel Des Indes, en God wat vind ik het hotel gebouw zo deftig. Maar ja omdat de mensen hier geen behoefte hebben aan de zogenaamde heritage , komen alles in verkeerde concept.

Wat ik ook te komen val, is over culinaire geval. Toevallig in een van jouw verhalen kom ik tegemoet met ďwhat you so called Des Indes Rijstafel . Hierover gesproken, als je geen bezwaren hebt heb jij nog misschien enig menu lijst van Des Indes Rijstafel?

Hartelijk groeten

J.Soeíoed

Mijn naam is dus Victor Andrew Koopmans en ik heb drie jaar lang gewoond aan de Jl.Tanah Abang, toevallig ja? Maar het nummer ben ik vergeten. Mijn stiefvader was bij de verkeerspolitie, zijn naam was Frans Nunumete (Suku Maluku). Ik heb daar gewoond vanaf 1953 tot en met 1955. Ik ben toen verhuisd naar SociŽteit de Harmonie. Daar gewerkt als zaalchef voor ongeveer 1 jaar (Jakarta Club) en in 1956 ben ik de straat overgestoken en gaan werken in Hotel des Indes als zaalchef. Hierbij weer de foto van Hotels des Indes in 1956 of 1957.

desindes1957

En in 1960 ben ik naar Negeri Dingin (Nederland) gegaan.

In 1995 ben ik naar Indonesia terug geweest ook naar Jakarta maar kan de weg niet meer vinden naar Tanah Abang!

Stuur mij alsublieft ook een foto van Tanah Abang anno 2005.

Bij voorbaat dank.

Banyak terima kasih dan sampai berjumpah lagi.

Vic Koopmans




Informatie uit dit verhaal is terug te vinden in de Special Edition over het Haagse Hotel Des Indes van het schitterend vormgegeven

Business Lifestyle Magazine

GLOBAL DUTCH

Special Edition Hotel Des Indes
October 2005

logoglobaldutch

http://www.globaldutch.com

Via de site http://www.globaldutch.com kunnen exemplaren worden besteld van deze Special Edition Hotel Des Indes, Global Dutch Magazine.

Van harte aanbevolen!




We kregen n.a.v. de bovengenoemde Special Edition uitgave van Global Dutch over het Haagse Hotel Des Indes deze zeer bijzondere reaktie:

Laatst ben ik met een aantal vrienden gaan eten in Hotel Des Indes in Den Haag. Daar kreeg ik het tijdschrift Global Dutch waarin een artikel van u in stond over Des Indes in Indonesie. Verder heb ik op uw website gezien dat u veel over Hotel Des Indes in Batavia weet. Indien u geinteresseerd bent in nog meer documentatie, kan ik u wellicht helpen.

Mijn naam is Ronald Rietberg en ik ben zelf in Hotel Des Indes aanwezig geweest in de periode 1952 tot 1956. De toenmalige eigenaar c.q. beheerder was in die tijd de Fam. Zeilinga. Deze familie was heel goed bevriend met mijn ouders. Mijn vader vloog n.l. in die tijd op uitleenbasis van de KLM bij Garuda.

Ik als kleine jongen heb heel veel gelogeerd in Des Indes en heb mij op latere leeftijd ingezet samen met de heer Ede Zeilinga, zijn toenmalige accountant om schadevergoedingen te krijgen omtrent Hotel Des Indes.

De heer Zeilinga heeft alles wat er nog over is gebleven van decoratie materiaal als papierwerk van het hotel. Jaarlijks bezoek ik nog de heer Zeilinga Jr., die in Italie woont en wij nog regelmatig over die tijd praten. Hij heeft uiteraard nog heel veel documentatie en film materiaal over die tijd. Mijn bedoeling was om ooit een documentaire van Hotel Des Indes te laten maken, maar helaas ontbraken de financiele middelen. Ik ben er van overtuigd dat met behulp van sponsors en nog levende personen uit die tijd het mogelijk moet zijn.

Ronald Rietberg

En uiteraard is er reeds kontakt geweest met Ronald die ons op dit moment aan het voorzien is van allerlei zeer bijzondere dokumenten, w.o. een kopie van het zeer zeldzame boek

50 jaar
N.V. Hotel des Indes
Batavia

1948

Helaas, helaas, lukt het nauwelijks om uit dit boek

50 jaar
N.V. Hotel des Indes
Batavia

1948

iets in te scannen, het contrast is helaas onvoldoende, maar een paar fragmentjes dus helaas:

Over de keuken van Hotel des Indes:

Over de wasserij van Hotel des Indes:

Over de periode tot de Japanse inval:

Na 5 maart 1942:






Ook kregen we de volgende reaktie:

Zojuist je website over hotel Des Indes gelezen. Ik vond het erg leuk om te lezen, omdat mijn opa ooit directeur is geweest van dit hotel, volgens mij van 1917 of 1918 tot zijn overlijden in 1923.

Volgens mijn vader, die in 1918 in het hotel was geboren, had zijn moeder hem verteld dat mijn opa was vermoord door een kokkie die even daarvoor ontslagen was, maar dat was nooit bewezen.

Het kokkie had tegen mijn opa gezegd dat de haan een ei gelegd had. Mijn opa zei dat dat onmogelijk was, maar kokkie hield voet bij stuk en dit liep uit op een ruzie, waarna kokkie ontslagen werd. Een vriendin van hem, die ook in het hotel werkte zou gemalen haren door mijn opaís eten gedaan hebben, waarna hij overleed. Wat er waar is van dit verhaal kan ik niet zeggen. Het lijkt me onwaarschijnlijk dat je aan gemalen haren dood kunt gaan, maar ik heb het altijd een fascinerend verhaal gevonden.

Het enige wat aan deze periode is overgebleven is een kleine brochure van het hotel, waarvan ik de eerste pagina bijvoeg:

weltevredenhotelindes

Hotel Des Indes, Weltevreden - Java

Bedankt voor je website, erg leerzaam en leuk om te lezen.

Geert Moojen

Gelukkig scande Geert Moojen ook de andere bladzijden in van de brochure van Hotel Des Indes:

des-indes-01

des-indes-02

des-indes-03

des-indes-04

des-indes-05

des-indes-06-achterkant-bro






We kregen ook de volgende reaktie van Aad Wirtz:

Met zeer veel plezier ben ik begonnen je fantastische familie website te bekijken. Daar ben ik voorlopig zoet mee!

Het is vooral bijzonder om de fotos en illustraties te zien van Rotterdam door de eeuwen daar wij, mijn broer en drie zussen allemaal geboren en getogen zijn, thuis, in het midden van de oude stad namelijk op de Wijnhaven 15 in het rijtje naast het Witte Huis.
Ik ben als vierde kind geboren in 1952 en kan me nog heel goed de omgeving herinneren. Wij woonden daar tot 1964 en verhuisden naar de 's-Gravenweg in Kralingen. De havens met hun verschillende geuren van touw, teer en specerijen zijn nog vers in mijn gedachten.

Ik sluit een copy bij van een foto die ik heb gekregen van mijn ouders met het uitzicht van de Laurenskerk, ik geloof dat het een origineel is en ik neem aan dat het ook van de fotograaf Wotke is. (LINK)

Volgens mijn moeder was ťťn van de pakhuizen rechts op de voorgrond van haar grootvader die importeur/handelaar was van thee en koffie.

Ik zag ook een vermelding van Friedrich (Johannes Gerardus) Wirtz in verband met Hotel des Indes in Den Haag. Hij was een broer van mijn overgrootvader, van mijn vader's kant. Hij, mijn overgrootvader, waren met zijn broers en zusters de eerste kinderen in het geslacht Wirtz die in Nederland geboren waren. Hun vader oorspronkelijk uit Duitsland kwam naar Den Haag waar hij leraar was aan de "Haagsche Muzykschool".

Dat is dus nog wat meer geschiedenis van een oud Rotterdammer!




Ook deze, historisch zeer interessante, reaktie van Karin Riper voegen we toe:

Wat een geweldige website hebben jullie gemaakt. Ik kwam er zelfs mijn indische voorouder Chaulan en zijn broer op tegen. Het gaat over Hotel des Indes te Batavia.

De verhalen over welk oorspronkelijk gebouw uiteindelijk bedoeld wordt als men over Hotel des Indes praat, vind ik erg verwarrend. De een zegt dat het de voormalige residentie Moenswijk was van Adriaan Moens, destijds directeur-generaal van de V.O.C. en een ander zegt dat het het voormalige huis was van de Klerk. De huizen lagen schijnbaar heel dicht bij elkaar.

Het huidige archief in Djakarta zit in het huis van de Klerk en Moenswijk het huis van Moens (zou Hotel des Indes geweest moeten zijn) is afgebroken en daar staat sinds die tijd een groot winkelcentrum Duta Merlin.

Hoe ben jij aan je gegevens gekomen? Door heel veel te lezen (Aad)

Surleon Antoine Chaulan (geboren in 1793 te Aubagne, Provence, Zuid-Frankrijk, vandaar Hotel de Provence), die als eerste Chaulan de meisjesschool gekocht zou hebben om er Hotel de Provence van te maken was de oudere broer en dus niet de vader van mijn voorouder Etienne Chaulan (geboren in 1806, geboorte ingeschreven te Aubagne, maar zeer waarschijnlijk geboren te Verona, Italie, zijn vier jaar jongere zus was geboren in Piacenza, Italie).
De verhalen gaan echter ook (ik heb het dan over bronnen buiten mijn familie, want die weten helemaal niets (of vinden dat er niet over de doden gesproken mag worden) over hun voorouders laat staan over Hotel des Indes), dat hun vader Antoine (Michel Antoine) Chaulan, degene was die de meisjesschool kocht, waarschijnlijk ten gunste van zijn oudste zoon.

Surleon Antoine verloor in Aubagne binnen vijf jaar na zijn huwelijk eerst zijn dochtertje en toen zijn vrouw. Ik denk dat hij naar Nederlandsch-IndiŽ gevlucht is om in den vreemde alle verdriet te proberen te vergeten. Dit Chaulan gezin was best reislustig te noemen. Ondanks dat zij in Zuid-Frankrijk woonden kregen ze twee van hun vier kinderen in Italie. Nederlandsch-IndiŽ was schijnbaar ook niet te ver.

Trouwens in 1852 verkocht Etienne Chaulan Hotel des Indes aan een Zwitsers personeelslid genaamd Francois Auguste Emile Wijss. Deze Wijss was op 4 december 1851 te Batavia gehuwd met Antoinette Victorine Chaulan, oudste dochter (op dat moment pas 16 jaar) van Surleon Antoine Chaulan, die dus de broer was van Etienne Chaulan.

Scott Merrillees heeft het in zijn boek Batavia over Surleon Antoine Chaulan die het gebouw in 1829 kocht. Dat zou dan Antoine (Michel-Antoine) Chaulan, zijn vader moeten zijn geweest. In 1835 werd het hotel geleid door een van Surleon Antoine Chaulan's zoons, geboren in 1793. Dat zou dan juist Surleon Antoine moeten zijn en ook daar noemen ze Etienne ten onrechte de zoon van Surleon Antoine Chaulan.

Het boek Adoeh, Indie, het beste van Hein Buitenweg, geschreven door Rene Wassing en Rita Wassing-Visser noemt residentie Moenswijk van Adriaan Moens als plek waar Hotel des Indes gestaan heeft.

Rob Nieuwenhuys heeft het in Baren en oudgasten (Tempo doeloe-een verzonken wereld) ook over landgoed Moenswijk. In het boek Logementen en Herbergen van Oud-Batavia heeft L.F. van Gent het ook over Moenswijk. Misschien zat alleen de dependence van Hotel des Indes daar.

Oud Batavia deel twee, het gedenkboek uitgegeven door het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen naar aanleiding van het driehonderdjarig bestaan der stad in 1919, verhaalt over Moenswijk, het vroegere buiten van den Directeur-Generaal A. Moens, de tegenwoordige Dependence van het Hotel des Indes.




Ronald Rietberg kwam nog met de volgende foto's, met commentaar:

des_indes_foto (01)

Frits Zeilinga schudt de hand van President Sukarno

des_indes_foto (02)

President Sukarno

links: Frits Zeilinga - rechts: Ede Zeilinga

des_indes_foto (03)

Links naar rechts: Ede Zeilinga, Frits Zeilinga, onbekend

des_indes_foto (04)

Borrel in de bar van Hotel Des Indes

des_indes_foto (05)

Jubileum werknemer Hotel Des Indes

des_indes_foto (06)

Afscheidsreceptie mevr. van de Wind

links naar rechts: Eimert Kruithof, Huta Galung, Jaap Croes, Frits Zeilinga - 1955

des_indes_foto (07)

Indisch buffet

des_indes_foto (08)

Bezoek John Wayne Hotel Des Indes

des_indes_foto (09)

Borrel in de bar Hotel Des Indes

links: Ede Zeilinga, 1ste rechts: Truub Rietberg, 3de rechts: Frits Zeilinga

des_indes_foto (10)

Drankje in lobby met vrienden

1ste en 2de links Truub & Hein Rietberg







    Geinteresseerd in een historische rondleiding voor uw eigen groep(je) door Aad 'arcengel' Engelfriet, webmaster van deze grootste Nederlandstalige geschiedenis website, door o.m. een stad of streek in bijv. Nederland, BelgiŽ, Duitsland, Groot-BrittanniŽ, Ierland en/of een historische lezing, publicatie, recensie:

    Voor meer vrijblijvende informatie

    aad@engelfriet.net

    Wilt U eerst meer weten over Aad Engelfriet:

    klik dan HIER







Terug naar Aad's homepage, met links naar al zijn verhalen





Familiewapenklein
wat zijn we trots op ons familiewapen ...., beetje jaloers zeker ....


Terug naar de top





Last update :

2 December 2010