Erasmus RoterodamusErasmus werd te Rotterdam geboren, woonde er slechts korten tijd, kwam er misschien in zijn jeugd een enkelen keer, maar toen Erasmus een beroemd man geworden was nooit meer. Toch noemde Erasmus zich steeds "Erasmus Roterodamus", Erasmus van Rotterdam. Is er een frappanter voorbeeld denkbaar van de trouw der Rotterdammers aan hun stad, van het heimwee, dat hen nimmer falend overvalt, wanneer ze ver van hun geboorteplaats verwijderd zijn? De groote wijsgeer, de zon van het Noorden, zooals zijn eeretitel luidde, achtte het niet onder zich, zijn naam te verbinden met de jonge, nog verre van aanzienlijke, doch langzaam om-hoogstrevende stad in de delta van de Rotte. Erasmus heeft, zooals een zijner levensbeschrijvers het uitdrukt, feitelijk voor Rotterdam niets anders gedaan dan er geboren te worden. Maar wie aan Erasmus denkt, herinnert zich Rotterdam en Rotterdam is, lang voordat het de groote wereldhaven werd, beroemd geworden door de schittering van zijn vernuft.
Zoo groot was de bewondering en aanhankelijkheid der Rotterdammers voor Erasmus, dat ze een steenen beeld lieten vervaardigen. Dit is door de Spanjaarden onder Bossu tijdens hun schrikbewind deerlijk toegetakeld en daarna in het water geworpen. Later is door den burgemeester Hendrick de Keyser, die ook de spits van den Sint Laurenstoren ontwierp, het elken Rotterdammer vertrouwde, mooie bronzen beeld gemaakt, met het boek in de hand, waarvan Erasmus volgens het populaire gezegde een blad omslaat, wanneer hij de klok twaalf hoort slaan. De jeugdige Rotterdammers zijn pienter. Het duurt zelden lang, eer ze zich er rekenschap van geven, dat er geen kans is dat een standbeeld de klok hoort slaan.
De trouw aan zijn geboortestad is niet het eenige Rotterdamsche kenmerk, waardoor Erasmus zich onderscheidde. Zijn verdraagzaamheid is ook steeds het kenmerk der Rotterdammers geweest. Dermate groot was deze verdraagzaamheid, dat zelfs een felle beweging als de Hervorming hier betrekkelijk kalm verloo-pen is. Rotterdam heeft geen beeldenstorm gekend en de tegenstellingen na de Hervorming droegen hier een minder fel karakter dan elders.In de dagen van de kettervervolgingen onder het Spaansche bestuur hebben Rotterdamsche burgers om hun geloof ter dood veroordeelden uit de handen van den beul bevrijd. Steeds toonden zoowel stadsregeering als burgers afkeerig te zijn van uitersten. Een enkele maal, als het volk in opstand kwam, gebeurde dit in een opwelling en de opwinding was meestal vlug voorbij. Rotterdam heeft nooit verblind partij gekozen en altijd beseft, hoezeer het anderen noodig had. Slechts wanneer het er werkelijk op aankwam, wanneer de hoogste belangen op het spel stonden, hield het voet bij stuk en dan nog alleen, indien een minnelijke schikking onmogelijk bleek.
Erasmus was een der voorloopers van de Hervorming. Hij stond evenwel een hervorming binnen de Katholieke Kerk voor en voelde zich op zijn sterfbed een zoon dier Kerk. Ondanks zijn scherpe crittek werd hij door Katholieke vorsten geëerd, zelfs door den Paus.
Erasmus Roterodamus heette eigenlijk Gerrit Gerritsz. Zijn vader was een Gouwenaar. Waar zijn moeder, Margaretha, geboren werd, is niet bekend. Misschien was ze een Rotterdamsche, want men zond haar, toen ze, ongehuwd, een kind verwachtte, naar haar familie in Rotterdam, waar ze haar intrek nam in het bekende huisje aan de wijde Kerksteeg, in de schaduw van de Sint Laurens. Gerard, de vader, had haar huwelijksbeloften gedaan, maar zijn familie verzette zich hardnekkig tegen de verbintenis en Gerard trok uit wanhoop naar Rome. Men berichtte hem ten onrechte Margaretha's dood en dit bracht hem er toe, voor priester te gaan studeeren. Zoodra hij echter de waarheid hoorde, kwam hij naar Rotterdam en ontfermde zich over moeder en kind. De kleine Gerard bleek buitengewoon begaafd te zijn en daarom werd hij naar school gezonden en wel te Gouda, waar zijn vader zich weder gevestigd had. Hij werd er voor den priesterstand opgeleid.
De reden, waarom Erasmus zich niet meer naar zijn geboortestad begaf, zal wel hierin gelegen zijn, dat Rotterdam toenmaals in het middelpunt der krijgsverrichtingen lag (Jonker-Fransenoorlog). Overigens bracht Erasmus zijn verdere leven voornamelijk in het buitenland door.
In het klooster Steyn bij Gouda, waar hij langen tijd vertoefde, vernam hij genoeg over de "Rotterdamsche oorlogen". Meermalen moeten de stroopende sol-datenbenden er langs getrokken zijn.
Erasmus hield Philips den Schoonen den titel vredevorst als ideaal voor. Ook Karel den Vijfden wees hi| op de heilzaamheid van een vreedzame regeering. Hij spoorde hem aan, te regeeren als dienaar en weldoener van zijn onderdanen. Erasmus verdedigde belasting naar draagkracht, invoerrechten uitsluitend op weeldeartikelen en bepleitte voor het eerst in de wereldgeschiedenis openlijk en magistraal het beginsel van internationale beslechting van geschillen.
Dirk Martens ( 1446-1534 )
Invoerder van de boekdrukkunst in de Zuidelijke Nederlanden en belangrijk promotor van het humanisme in het toenmalige Europa. In 1473 stichtte Martens een atelier te Aalst, waar 3 werken werden gepubliceerd, de oudst gedateerde Zuidnederlandse drukken.
Van 1486 tot 1492 specialiseerde hij zich in een tweede Aalsterse atelier, in brevierdruk.
Van 1492 tot 1529 spreidde hij zijn activiteiten uit over ateliers te Antwerpen en te Leuven.
In 1529 trok Martens zich voorgoed terug uit de zaken en vond rust in het convent der paters Wilhelmieten.
Martens is belangrijk geweest voor de evolutie van het culturele leven als één van de wegarbeiders van het humanisme in de Nederlanden. Hij is het die, na voorafgaande experimenten gespreid over 25 jaar, de eerst volledig Griekse tekst drukte die in onze streken verscheen. Hij publiceerde o.a. ook het werk van zijn goede vriend Erasmus, de Utopia van Thomas More en de reisverslagen van Columbus.
Op zoek naar een verhaal over het standbeeld van Erasmus, klik dan HIER
We kregen de volgende reaktie :
Als bewonderaar van Erasmus kwam ik eens kijken op deze site. Hier valt me iets vreemds op: Er staat dat het jaar 1459 ,13 jaar na Erasmus' dood viel. Aangezien hij pas geboren werd in 1469 (of, zoals tegenwoordig wordt aangenomen 1467) lijkt me dit onmogelijk. Hij stierf in 1536. Volgens het gedicht op de sokkel van het prachtige standbeeld ging deze grote zon in Basel onder.
groeten van Brigit Adamse
Tentoonstelling ‘Geheimen van de bibliotheek’
Van vrijdag 20 augustus t/m zondag 26 september 2004 is er in 23 vestigingen van Bibliotheek Rotterdam een tentoonstelling over de ‘Geheimen van de bibliotheek’. Aanleiding van deze tentoonstelling is het 400-jarig bestaan van Bibliotheek Rotterdam.
De bibliotheek heeft sinds 1604 een bijzondere collectie bewaard in haar magazijnen. Deze is doorgaans niet toegankelijk voor het publiek. Tijdens de tentoonstelling ‘Geheimen van de bibliotheek’ kan eenmalig een selectie uit de schatkamers worden bekeken. Een aantal opmerkelijke werken die getoond worden zijn onder meer de brieven van Erasmus, tekeningen van Napoleons veldtocht naar Egypte, handleidingen ‘Hoe bouw ik een zeppelin?’, oude boeken uit de gifkasten en kranten van de dag dat de Titanic zonk. Sommige exemplaren zijn te kwetsbaar om aan te raken. Deze zijn gedigitaliseerd en kunnen bekeken worden vanaf 20 augustus via http://www.bibliotheek.rotterdam.nl. Op deze site staan ook animaties van studenten van de Willem de Kooning academie. Zij hebben geheel op eigen wijze met tekenfilmpjes hun visie gegeven over de collectie-onderdelen die tentoongesteld worden. De verscheidenheid van de collectie geeft een beeld van de afgelopen 400 jaar. Veranderingen in de techniek, wetenschap, cultuur, mode en nog veel meer. Een volledig overzicht van de geëxposeerde ‘geheimen’ en de locaties is te vinden op http://www.bibliotheek.rotterdam.nl
Erasmus:
Een aantal opmerkelijke werken die getoond worden zijn onder meer de brieven van Erasmus. Sommige exemplaren zijn te kwetsbaar om aan te raken. Deze zijn gedigitaliseerd en kunnen bekeken worden vanaf 20 augustus via:
http://www.bibliotheek.rotterdam.nl
Op de site is de digitale versie van "De Lof der Zotheid' te vinden.
Verder een brief, geadresseerd aan Nicolaas Everaerts.
Uit de kluis zijn de volgende digitale afbeeldingen te bekijken:
Portret Erasmus uit 'Paraphrasis'.
Paraphrasis, dat is : Verklaringhe op het Nieuwe Testament.
Opdracht uit 'Paraphrasis'.
Afbeelding uit 'Opera Omnia' van Desiderii Erasmi Roterodami. Terentius - Commoediae.
Titelpagina van het boek 'Commoediae'.
Afdruk in rode lak van Erasmus' zegelring en lakstempel.
Gipsafdruk van (vermoedelijk) Erasmus schedel.
Met vriendelijke groet
Rita Niland
Medewerker Innovatie Digitale Bibliotheek
Bibliotheek Rotterdam
Op onze site besteden we ook uitvoerig aandacht aan dit schitterende boek:
- Wittebrood in Rode Wijn
Leven en eten van Desiderius Erasmus
Auteur: Diana Dubois
Bindwijze: Gebonden
Formaat: 210 x 145 mm
Pagina's: 196
Illustraties: zwart-wit en full-colour
Prijs: Eur 22,50
ISBN: 90 7581201 9
Wittebrood in Rode Wijn is te bestellen via het bestelformulier op
http://www.uitgeverijdubois.nl
En let op:
van elk verkocht exemplaar (o.v.v. "Aad Engelfriet")
wordt Eur 2,50 geschonken aan de Stichting Erasmushuis Rotterdam
Voor meer informatie:
Voor meer informatie over het boek Wittebrood in Rode Wijn:
