Een e-mail sturen naar Aad? Het e-mail adres is aad@engelfriet.net
(klik op deze tekst om een voorgeadresseerde mail te openen)
Terug naar  het Engelfrieten overzicht

Naar beneden 

In 1864 brak er brand uit in Museum Boymans

15 februari 1864

We beginnen met wat prenten van het Schielandshuis, want daarin was het Museum Boymans gevestigd :



schielandhuizen

Schielandshuis

Als gids
in dit verhaal moet Aad nu natuurlijk even wat vertellen over het Schielandshuis en Boijmans en Van Beuningen :



Klein fragment uit dit verhaal :

boymanskleur

Van Hogendorpsplein met Museum Boijmans (1890)

Citaat :

Laten we maar eens virtueel de Boijmansstraat, nu Bulgersteyn inlopen, voorzichtig nu met oversteken :

boijmansstraatkleur

Als we helemaal door de Boijmansstraat zijn gelopen, en dan meteen de Korte Hoogstraat oversteken en dan ons hoofd omdraaien zien we het Schielandshuis, zoals besproken ook in dit verhaal :

schielandkortehoogstraattoen

Op de volgende foto uit dit verhaal, is alles rechts van het Schielandshuis verdwenen en de doorgang vanaf de Noordblaak krijgt de naam Van Hogendorpstraat, tot 1942, want toen werd deze naam weer ingetrokken. We hebben nu wel een mooier zicht op de Wolfshoek met de Lutherse Kerk met koperen dak en visueel ernaast de oude Van Nelle fabriek, het staat allemaal in dit verhaal..

hogendorpspleinnadoorbraak

Op onze site zullen we nog wel meer hebben over Boijmans of Boymans, bijvoorbeeld dit verhaal :

Geredde kunstvoorwerpen van Rotterdam, na 14 mei 1940

en de rest kun je zoo vinden :

Klik hier als je wilt zoeken via Aad's Freefind search engine, vul in het venster jouw woord in, bijvoorbeeld Boijmans of Boymans en klik op ENTER

Terug naar 15 februari 1864 :

Een verschrikkelijke ramp heeft hedennacht onze stad getroften. terwijl wij dit schrijven, te half vier, staat het van ouds genaamde Gemeenlandshuis van Schieland, waarin zich het Museum Boymans bevond, in volle vlam.
Aangewakkerd door een zw-wind breidt het vuur zich uit. Men heeft weinig hoop, dat er iets van de belangrijke verzameling schilderijen enz. zal kunnen gered worden, hoewel men daartoe alle pogingen aanwendt.

Onze ijverige brandweer was spoedig op de been, doch men vermoedt dat zij weinig anders zal kunnen uitrichten dan de belendende gebouwen te vrijwaren.

N.B. Half vijf. Voor zover het zich laat aanzien, schijnt men te kunnen hopen, dat het benedengedeelte behouden blijft.

16 februari.
De brand openbaarde zich omstreeks half drie het eerst aan de zijde der Paauwensteeg en wel aan de middelste zoldervensters. Met een buitengewone snelheid verspreidde de vlam zich van daar, zowel naar de zijde van de Schiedamsche Dijk als naar de achterkant van het gebouw en sloeg weldra, na over de gehele bovenste verdieping te zijn doorgedrongen, aan alle vier de hoeken uit ramen en dak, terwijl tegelijkertijd het vuur zich voornamelijk in het middelste gedeelte van het kapwerk vertoonde, tengevolge waarvan de schoorstenen weldra stonden te waggelen en eindelijk naar binnen instortten, een groot gedeelte van de nok meeslepende.

Een ogenblik later kwam aan de Boymanssteeg het middelste zolderraam naar beneden en spoedig werd dit door het overige gedeelte van zolder en vliering gevolgd. De gehele verdieping onder de zolder had kort daarna het voorkomen van een enkele vuurklomp, die zijn vernielende werking over de gehele uitgestrektheid van het gebouw voortzette. Door het doorbranden der zolders en plafonds verspreidde het vuur zich weldra door het gehele inwendige gebouw.
Wegens de hoogte van het pand werden de pijpen der brandspuitslangen vanuit de daken der huizen in de beide stegen op de grond gericht. Op die wijze trachtte onze ijverige brandweer zoveel mogelijk het woeden der vlammen te temperen.

Aan blussen viel echter niet te denken. Zo fel was de brand, dat niet alleen een groot gedeelte der stad in een dikke rookwalm was gehuld, maar ook nu en dan een dichte vonkenregen neerviel, die de toesnellende personen in de omliggende straten, tot zelfs op de Grote Markt, in het aangezicht en tegen de klederen sloeg.

In weerwil van alle pogingen was het gebouw hedenochtend te acht uur, met uitzondering van de benedenverdieping, nagenoeg geheel uitgebrand, terwijl te tien uur de vlammen zich nog allerwegen in het gebouw vertoonden en de gehele dag de spuiten moesten werken, om een nieuwe uitbarsting van de brand aan het smeulende houtwerk te voorkomen.

Des namiddags te drie uur had het gebouw, inzonderheid aan de zijde der Korte Hoogstraat, reeds geheel en al het voorkomen van een ru´ne, terwijl overigens de passage aan de noord- en zuidzijde zelfs toen nog zeer gevaarlijk bleef.

Ook hedenavond zag men nog, zowel boven als beneden, op verschillende punten de vlammen uit het minder bereikbare houtwerk opflikkeren .
Gelukkig mocht de brandweer - hoewel niet zonder grote inspanning - erin slagen de omringende gebouwen tegen het vernielende vuur te beveiligen. Intussen hebben sommige dier huizen door de blakerende hitte aanmerkelijke schade bekomen.

Omtrent de oorzaak van de brand verkeert men geheel in het onzekere. Daaromtrent lopen -gelijk bij dergelijke gelegenheden gewoonlijk het geval is - allerlei geruchten, waaraan niet altijd waarde is te hechten. Zo hoort men o.a. dat gisteren in de namiddag enige werklieden op de zolders bezig zijn geweest met reparaties. Een ander vermoeden dat ook geuit wordt is, dat de brand zou kunnen ontstaan zijn door het vlam vatten van een der balken in de schoorsteen, doch ook dit is met meer dan een bloot vermoeden.

Het eigenlijke museum was gevestigd in de bovenzalen van het gebouw, vandaar dat redding moeilijk was. De benedenlokalen waren in gebruik bij de Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen. Ook deze instelling heeft zeer veel bij de brand verloren, de collectie pleisterbeelden, modellen en voorbeelden enz , benevens al het meubilair is verbrand of vernield.
Daarentegen zijn de meeste schilderijen en het archief der Academie gered, terwijl van de verzameling beelden alleen behouden is gebleven "De Slavin", welk beeld op de jongste tentoonstelling der Academie onder de voornaamste nummers gerekend werd en waarvan het verlies onherstelbaar zou zijn geweest, dewijl van dat beeld geen vorm bestaat.

Naar wij vernemen was het gebouw voor f 60.000,- en de kunstverzameling voor f 200 000,- verzekerd.

brandboymans1864

na de brand stonden alleen de muren nog overeind

Toelichting :

Bij de brand gingen niet minder dan 300 schilderijen verloren. Hierbij waren vooral de meer omvangrijke doeken, die men vanwege hun afmetingen niet tijdig naar buiten had kunnen dragen.

Verder verbrandden dertien portefeuilles met tekeningen van voornamelijk Nederlandse meesters, de gehele zeldzame verzameling van tekeningen van oud Italiaanse meesters, het prentenkabinet en de gehele bibliotheek. Ook de unieke porselein-verzameling ging verloren....

rotterdam1865

Rotterdam in 1865

source

de kaarten komen uit ons verhaal over de stadsplattegronden van Rotterdam (LINK)






Op zoek naar nog meer verhalen uit de Pers anno 1860 - 1940 ? Klik dan maar vlug HIER





Familiewapenklein
wat zijn we trots op ons familiewapen ...., beetje jaloers zeker ....


Terug naar de top





Last update :

2 September 2003