Op een van zijn speurtochten in antiquariaten ergens buiten Rotterdam, liep Aad op tegen een verzameling Mededelingen n.a.v. de restauratie van de Groote of St. Laurenskerk van Rotterdam na WOII, kompleet met een 33-toeren orgelconcert grammofoonplaatje.
Deze bundel mededelingen, geschreven in de jaren '50 en '60 is natuurlijk zeer uniek, zoo uniek dat we er voor onze site wat uit gaan laten zien.
Gecommitteerden tot de zaken der Ned. Hervormde Gemeente te Rotterdam
hebben de eer U het navolgende te berichten
Kerstmis 1967
Aan hen die bijdragen voor de restauratie van de Groote of St. Laurenskerk van Rotterdam
Twintigste Mededeling over het verloop van de werkzaamheden
De Zuidelijke zijbeuk van het schip der Kerk omstreeks het jaar 1660, gezien naar het Oosten
Een van de laatste prenten verkregen via Gerard Martens
LINK
De Zuidelijke zijbeuk van het schip der Kerk omstreeks het jaar 1660, gezien naar het Oosten
Bovenstaande reproduktie van een doek (39,5 x 46,5 cm), dat enkele decennia terug zich nog bevond in de verzameling van Sir Herbert
Cook te Richmond, Engeland (Long gallery no. 78, Catalogus 1914 -no. 206), was in 1896 gekocht van Sir J. C. Robinson.
Het is later
in het bezit geweest van de kunsthandel D. Katz te Dieren en vormt thans een onderdeel van de collectie, welke door de Dienst voor
's Rijks verspreide kunstvoorwerpen wordt beheerd.
De afbeelding geeft een blik in de zuidelijke beuk van het schip, gezien naar het koor, en zal naar de kledij te oordelen omstreeks
het jaar 1660 zijn geschilderd.
Links, tussen de kolommen van de middenbeuk door, is een gedeelte van het hoogkoor te zien. Rond de genoemde kolommen zijn z.g. herenbanken opgesteld en aan de derde van links is nog juist het klankbord van de kansel zichtbaar.
Op de achtergrond en links is het uit het jaar 1593 daterende houten koorhek aanwezig. Dit sloot het koor af van het overige deel van de kerk.
De geopende deuren
van het hek in de zijbeuk geven geheel achterin, in de eerste travee van de kooromgang, een blik op het houten portaal dat vroeger
toegang verleende tot de opgang naar de kerkmeesterskamer.
Tussen de hekspijlen door is in de volgende travee van de omgang het
ingangsportaal zichtbaar, waardoor men aan de koorzijde de kerk kon binnentreden.
De dwarsbeuk wordt gemarkeerd door de beide hoge bogen in de wanden, welke de afsluiting vormen van de zijbeuken van koor en schip. Als gevolg van het afsnijden van de top van
de voorste boog is de aanwezigheid van de hoge transeptarm weinig voelbaar. Rechts zijn nog twee van de reeks van zes boogopeningen te zien, welke de naastliggende kapellen scheiden van de zijbeuk.
Aan de voet van de pijlers tussen deze scheibogen zijn eenvoudige
banken aangebracht, waarvan de sporen tijdens de restauratie werden teruggevonden.
De vloer wordt gevormd door grafzerken van
verschillende grootte. Aan kolommen en pijlers komen een aantal rouwkassen en opschriftborden voor. De stoffage getuigt van een
bijzondere aandacht voor de menselijke figuur.
Het interieurstuk komt in de catalogus van de verzameling Cook voor onder de naam van Gerrit Adriaensz. Berckheyde. Het is later
toegeschreven aan de Rotterdamse schilder Anthonie de Lorme. (ca. 1610-1673). Anthonie de Lorme heeft het interieur van de kerk vele malen afgebeeld en het daarbij uit vrijwel alle hoeken opgenomen. Dientengevolge is Anthonie de Lorme de schilder bij uitstek van de Laurenskerk geworden.
Meer over Anthonie de Lorme en het koorhek kun je vinden in dit verhaal.
De reden van de toeschrijving van het bovenafgebeelde doek aan Anthonie de Lorme zal dan ook voornamelijk hierin gezocht moeten worden. Er bestaat echter alle aanleiding om de Delftse architectuur- en portretschilder Hendrik Cornelisz. van Vliet (1611-1675) als de maker
van dit stuk te zien. Een grondig onderzoek zal hierin nog nader uitsluitsel dienen te geven.
En nu kunnen we het natuurlijk niet laten om nog een aantal fraaie interrieurprenten te laten zien uit dit verhaal:
1622
Het interieur van de St. Laurenskerk
1760
Het interieur van de St. Laurenskerk
De kansel dateert uit 1707
Het koperen hekwerk uit 1715
In 1795 werden de wapenborden en de rouwkasten verwijderd
Het Koperen Hekwerk uit 1715