Een e-mail sturen naar Aad? Zijn e-mail adres is aad@engelfriet.net
(klik op deze tekst om een voorgeadresseerde mail te openen)
Terug naar  het Engelfrieten overzicht

Naar beneden 

Over zieke kinderen in de 19e eeuw

In 1853 werd dit gepubliceerd : Zoowel bij leeken als bij ingewijden heerscht nog veelal de meening, dat kinderen de patiŽnten zijn der Voorzienigheid. En dat was ook de overtuiging van de overheid!

Alleen het bevolkingsdeel dat produceert mocht profiteren van eventuele overheidsmaatregelen op geneeskundig gebied. Voor het kind, laat staan voor het zieke kind, werd alleen het begrip filantropie gehanteerd! Immers, zo schreef men een gezin vervalt niet tot armoede, omdat een der kinderen in eene muffe bedstede ligt.

Het is goed om te realiseren dat het gezin uit de vorige eeuw heel andere opvattingen huldigde over leven, ziekte en dood. Ieder was vertrouwd met de mensenverslindende cholera-epidemieŽn; iedere ouder wist dat enkele van hun kinderen zouden sterven en dat de overblijvenden zouden zijn getekend door ziekten en slepende kwalen.

zwanengangro

De Zwanengang

boefjethoolenstraat1910

De Thoolenstraat in 1910

Het nog geen 3 meter brede straatje loopt van de Bredestraat naar de Goudsesingel. Gebouwd in 1826 door Johannes Thoolen. Aan de ene kant huizen met 1 vertrek, aan de andere kant huizen met 2 vertrekken. Van de 3 deuren rechts zijn de 2 buitenste voor de bovenwoningen.

boefjethoolenstraat18in1913

De Thoolenstraat in 1913

Het vertrek is 3,35 x 3,75 meter en dit voor een heel gezin.......

boefjeleeuwenlaan1910

De Leeuwen"laan" (......) in 1910

Verbindings"laan" tussen Rodezand en Coolvest. Aan het eind van de laan stond de korenmolen De Hoop op de Coolvest



In de zonloze, grauwe sloppen was rachitis een heel normale ziekte, tuberculose een vast onderdeel van je curriculum vitae; huidziekten waren temidden van het parasietenbestaan nauwelijks opvallend: je was als kind al blij wanneer je maag en darmen niet lieten blijken dat het voedsel 'te gebrekkig en te ondoelmatig' was, vergiftigd met de fauna uit de gracht.

De kindersterftecijfers uit deze jaren kent iedereen. Rond 1860 was meer dan 50 % van alle overledenen jonger dan 10 jaar.

Hetzelfde percentage was de kans dat je als zuigeling de eerste verjaardag zou vieren. Elke dag stierven er in Rotterdam 4 kinderen onder het jaar (1890). Hersenvliesontsteking, 'ingewandstering' en alle andere darmaandoeningen, phithisis, verwaarlozing en uitputting, of 'paedatrofie', zoals de statistieken het deftig vermelden en niet te vergeten de geslachtsziekten, met name de syphilis, waren de meest markante doodsoorzaken van de kinderleeftijd.
Dat alles voor zover er een oorzaak kon worden vastgesteld, want ten eerste zagen de meeste kinderen niet alleen nooit een dokter, heelmeester of wat men ook in het rijk gedifferentieerde artsenberoep van de 19e eeuw aan titels tegenkomt, maar ook de diagnostiek begon voor een arts bij de volwassen patiŽnt.

Kinderen kwamen in de dokters opleiding nauwelijks ter sprake. Alleen het ziektebeeld der engelse ziekte kwam altijd uitvoerig ter sprake, werd breedvoerig bediscussieerd in talloze traktaten onder de titel 'De rachitide', terwijl de ware oorzaak van deze volksziekte een raadsel bleef.

Het enige onderdeel uit het vakkenpakket van een medisch student, waarin het zieke kind even werd genoemd was de verloskunde, en het zou nog tientallen jaren duren voordat de kindergeneeskunde zich vanonder dat voogdijschap zou ontworstelen tot een zelfstandig specialisme.

We eindigen met een gedicht geschreven in Rotterdam, in 1903:

En dan ook nog een fragment uit een dagboek van een dokter uit die tijd :

krantziekkind






Klik hier voor de overige gezondheids verhalen op onze site





Familiewapenklein
wat zijn we trots op ons familiewapen ...., beetje jaloers zeker ....


Terug naar de top





Last update :

9 Mei 2003